Κάτι τρέχει με τα πατίνια

Μπήκαν στη ζωή των Αθηναίων τον περασμένο Ιανουάριο και έδωσαν με το λάιμ πράσινο χρώμα τους μια νότα αισιοδοξίας στη γκρίζα πόλη μας. Αναφέρομαι στα ηλεκτρονικά πατίνια δημόσιας χρήσης που πριν συμπληρωθούν τρεις μήνες από την κυκλοφορία τους, μοιάζει να «τρέχουν» επάνω τους ένα σωρό παθογένειες της νεοελληνικής «αστικής νοημοσύνης» μας. Με πρώτη και καλύτερη την πλημμελή – και γι’ αυτό άκρως επικίνδυνη – κυκλοφοριακή αγωγή μας.

Μίλησα με τον Ανδρέα Βαρελά, αντιδήμαρχο Δημοτικής Αστυνομίας και Κέντρου Πόλης του Δήμου της Αθήνας που τα είχε, μάλιστα, «υποδεχθεί» στην αθηναϊκή τους πρεμιέρα, κάνοντας την πρώτη βόλτα. Μου εξήγησε ότι, κατ’ αρχάς, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή οδηγία, δεν χρειάζεται νομοθετικό πλαίσιο για αυτού του είδους τα μηχανικά μέσα μετακίνησης. Ο ευρωπαίος νομοθέτης όμως δεν ήξερε ότι «εδώ είναι Βαλκάνια, δεν είναι παίξε – γέλασε». Δεν είχε υπολογίσει ότι στη χώρα μας η τήρηση του ΚΟΚ και ο σεβασμός στους φωτεινούς σηματοδότες επαφίεται στο φιλότιμο του οδηγού (και του πεζού). Ωστόσο, το ατύχημα, ευτυχώς όχι σοβαρό, ενός 16χρονου πριν από λίγο καιρό στη Θεσσαλονίκη – εκεί πρωτοκυκλοφόρησαν αυτά τα πατίνια – έγινε η αφορμή να δώσει ο εισαγγελέας εντολή να αρχίσει η Τροχαία προκαταρκτική έρευνα για τον νομοθετικό κενό. Ως προς αυτό συνεργάστηκαν μαζί του οι δημοτικές Αρχές της πρωτεύουσας, ενώ συγκροτήθηκε και μια ομάδα εργασίας για την άμεση αντιμετώπιση του θέματος. Κατά τον Ανδρέα Βαρελά, τρεις είναι οι παράμετροι που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Πρώτη, η ασφάλεια του χρήστη («Δεν είναι δυνατόν να κυκλοφορείς στο χάος της Αθήνας, πάνω σε δύο ρόδες, χωρίς κάσκα»). Δεύτερη, η ασφάλεια των εμπλεκομένων. Και τρίτη, η παρεμπόδιση, μέσω κάποιας εφαρμογής που θα λειτουργεί ως «κόφτης» της κυκλοφορίας των πατινιών σε δρόμους υψηλής επικινδυνότητας («Εχω δει πιτσιρικάδες να κάνουν κόντρες ανεβαίνοντας ανάποδα τη Συγγρού»). Προς το παρόν, η εταιρεία που τα εισάγει και τα εκμεταλλεύεται έχει δεχθεί να μειωθεί η ανώτερη ταχύτητα από τα 25 στα 20 χιλιόμετρα, ωστόσο οι υπεύθυνοι του δήμου θεωρούν ότι πρέπει να μειωθεί ακόμη περισσότερο. Παράλληλα, ο Ανδρέας Βαρελάς εκτιμά ως απαραίτητο ένα σχέδιο αρίθμησης. «Ετσι, η εταιρεία υποχρεούται, σε περίπτωση ατυχήματος, να μας ενημερώνει ποιος χρησιμοποιούσε, για παράδειγμα, το πατίνι 12, στις 2.00 μ.μ., της τάδε ημέρας».

Πέρα όμως από αυτό το πλαίσιο που είναι απαραίτητο να καταρτιστεί πριν έχουμε σοβαρά ατυχήματα, τα πατίνια κουβάλησαν και την τάση μας για ανόητη και υστερική ιδεολογικοποιήση των πάντων. Η χρήση τους χρεώθηκε στους «φιλελέδες» και τους χίπστερ, χλευάστηκαν στα σόσιαλ μίντια, καταστράφηκαν, κάηκαν, βανδαλίστηκαν. Για να μην αναφέρω την πιο ψεκασμένη άποψη ότι τα χρησιμοποιούν για να παρακολουθούν τις κινήσεις μας. Ψυχραιμία παιδιά!

Ζητείται λίφτινγκ
Η οδός Αθηνάς είναι ίσως ο πιο παράξενος δρόμος στην πόλη. Το πλάτος της αλλά και το Δημαρχείο στην Πλατεία Κοτζιά μαρτυρά πως σχεδιάστηκε με προδιαγραφές παρισινού βουλεβάρτου. «Σκαλίζοντας» το παρελθόν της, ανιχνεύοντας την ιστορία της, παρατηρώντας τα καταστήματα της, έρχονται μπροστά στα μάτια σου οι συνθήκες, οι αντιφάσεις και τα σκαμπανεβάσματα της αστικής και εμπορικής αθηναϊκής περιπέτειας των τελευταίων 150 χρόνων (και όχι μόνο διότι εκεί βρίσκεται η Βαρβάκειος Αγορά). Κοιτώντας αριστερά και δεξιά, καθώς τη διασχίζεις, προσέχεις μαγαζιά που, αν είσαι μάλιστα πιο νέος, μπορεί και να μην τα είχες φανταστεί. Οπως αυτά που πουλάνε μόνο κεριά, λιβάνια και καρβουνάκια για θυμιατά. Η άλλα με εμπόρευμα ανάλογα με την ύλη και όχι με το είδος. Οπως, για παράδειγμα, μόνο γαλβανιζέ σκεύη – από ρεντέδες μέχρι ποτιστήρια. Ή μόνο ξύλινα – από γουδιά μέχρι «ξύστρες» που χρησιμοποιούσαν στις σκάφες του πλυσίματος. Ενα πουλάει κυρίως τάβλια. Και ένα άλλο κυρίως κόσκινα. Οταν σηκώσεις τα μάτια σου προς τα επάνω, τα παρηκμασμένα πλην εντυπωσιακά κτίρια μαρτυρούν τα μεγαλεία άλλων εποχών. Ενώ το βράδυ, η οδός Αθηνάς βουλιάζει στη σιωπή και τα σκοτάδια της.

Είναι κρίμα αυτός ο δρόμος, στη θέση που είναι και με τη μοναδική θέα προς την Ακρόπολη και το Μοναστηράκι να μην αναβαθμιστεί. Να μη γίνουν πιο λειτουργικά και εκμεταλλεύσιμα τα εντυπωσιακά κτίσματά του – τα οικοδομήματα συντηρούνται όταν χρησιμοποιούνται. Γι’ αυτό και είναι πολύ ευχάριστη η είδηση ότι το πενταώροφο κτίριο στη γωνία Αθηνάς και Σοφοκλέους, χτισμένο τον Μεσοπόλεμο, έχει αρχίσει ήδη να γίνεται ένα σύγχρονο, πολυτελές ξενοδοχείο. Εξάλλου την ίδια χρήση είχε αρχικά. Εκεί στεγαζόταν το περίφημο Ολυμπιάς. Μαθαίνω μάλιστα ότι ο ίδιος επιχειρηματίας έχει νοικιάσει και το διπλανό κτίριο για να το κάνει επίσης ξενοδοχείο.

Τρέχουμε
Εχει περάσει πλέον, ως συμβολισμός, στην αστική μας κουλτούρα. Οι «αγώνες» δρόμου, όχι για τη νίκη των λίγων, αλλά για τη συμμετοχή των πολλών, ώστε να γίνουν ευρύτερα γνωστά αυτά για τα οποία, συνήθως, δεν μιλάμε. Ετσι, σήμερα το βράδυ, στις 8.00, το Piraeus EndoNight Run/Walk by Vita, στον Δήμο Πειραιά στηρίζει το παγκόσμιο κίνημα κατά της ενδομητρίωσης. Προλαβαίνετε να λάβετε μέρος στις διαδρομές των 5 ή 10 χιλιομέτρων για τρέξιμο ή 2,5 χιλιομέτρων για περπάτημα. Τα πακέτα συμμετοχής στη γραμματεία του Σταδίου Καραϊσκάκη.

Ζωή Ρωπαΐτου, λαογράφος, συγγραφέας
Τι μου αρέσει στην Αθήνα
Αναζητώντας πράγματα παλιά, ανθρώπους και ίσκιους ανθρώπων, βρέθηκα στη γωνία Σωκράτους και Αρμοδίου. Εκεί που βρίσκεται το Αφεντάκειον Ιδρυμα. Να πώς έχει η ιστορία του: Δυο φτωχά αδέλφια, από την Κίμωλο, φεύγουν το 1834, ένας για Σμύρνη και ο άλλος για Αθήνα. Ο Γεώργιος Αφεντάκης που ήρθε στην Αθήνα, μπήκε ως «μικρός» στο κατάστημα υφασμάτων του Βερσή στου Ψυρή. Γίνεται το δεξί χέρι του αφεντικού, παντρεύεται την κόρη του και εξελίσσεται σε σπουδαίο έμπορο. Καλεί τότε τον αδελφό του Κωνσταντίνο από τη Σμύρνη, του αφήνει την επιχείρηση και αφιερώνεται στην κοινωνική δράση. Ο Κωνσταντίνος φτιάχνει το νεοκλασικό, Σωκράτους και Αρμοδίου, και μένει εκεί με την οικογένειά του. Η μία από τις δύο κόρες, η Σοφία που πέθανε στα 18 της χρόνια, είναι η ωραία κοιμωμένη του Χαλεπά. Το νεοκλασικό κατεδαφίστηκε και στη θέση του έγινε το σημερινό κτίριο. Τα γραφεία του Αφεντακείου Κληροδοτήματος.