Ανεπάρκειες στη φροντίδα καρκινοπαθών

Καθυστερήσεις και λάθη στη διάγνωση, αναμονή για θεραπεία, οικονομική επιβάρυνση και απουσία ψυχολογική στήριξης: οι αδύναμοι κρίκοι στην αλυσίδα της αντιμετώπισης και θεραπείας του καρκίνου στη χώρα μας είναι πολλοί, όπως προκύπτει από πανελλαδική μελέτη που εστιάζει στις εμπειρίες των ίδιων των ασθενών.

Τις παραπάνω κακοήθειες του Συστήματος Υγείας επιχειρεί να αναδείξει, με στόχο τη θεραπεία τους, η ανάπτυξη της ελληνικής πλατφόρμας All Can. Η ελληνική αυτή «συμμαχία» όλων των εμπλεκόμενων φορέων αναπτύσσεται υπό την «ομπρέλα» της διεθνούς πρωτοβουλίας, που αναζητά ρεαλιστικές λύσεις στο πρόβλημα της αποτελεσματικής διάθεσης των υφιστάμενων πόρων.

ΣΕ ΕΝΝΕΑ ΧΩΡΕΣ. Στο πλαίσιο αυτό σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε το 2018, σε εννέα ευρωπαϊκές χώρες, έρευνα με στόχο να εντοπίσει τις ανεπάρκειες στην ογκολογική φροντίδα μέσα από την οπτική των ίδιων των ασθενών. Οι απαντήσεις που έδωσαν οι ασθενείς στη χώρα μας αποτελούν «γροθιά στο στομάχι», αποκαλύπτοντας το χειρότερο πρόσωπο του ΕΣΥ.

Στη μελέτη συμμετείχαν 640 ασθενείς, οι οποίοι κλήθηκαν να καταγράψουν τις εμπειρίες τους σχετικά με τη νόσο και τη φροντίδα που λαμβάνουν. Μετά την ανάλυση των απαντήσεών τους, οι ερευνητές κατέληξαν στα εξής συμπεράσματα:

– το 89% των ερωτηθέντων ανέφερε ότι επιβαρύνθηκε οικονομικά κατά τη διάρκεια της νόσου

– ένας στους τέσσερις (26%) δήλωσε πως έχασε τη δουλειά του, με το ποσοστό να εκτινάσσεται στο 38% σε όσους δεν έχουν ακόμη θεραπευτεί

– πρώτη ανεπάρκεια αναδείχθηκε η καθυστέρηση στη διάγνωση του καρκίνου, καθώς κατά μέσο όρο χρειάζονται δύο μήνες για τη διάγνωση από την πρώτη επίσκεψη στον γιατρό

–  μόνο το 4% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι δέχθηκε πλήρη ενημέρωση, σε όλα τα επίπεδα της φροντίδας, κατά τη διάρκεια που νοσούσε

– ένας στους δύο ασθενείς δεν έλαβε καμία πληροφόρηση για τις υποστηρικτικές ομάδες ασθενών

– το 53% των διαγνώσεων έγινε στο πλαίσιο ελέγχου για άλλο πρόβλημα υγείας

– το 20% των ασθενών διαγνώστηκε με καρκίνο, όταν η νόσος είχε περάσει ήδη στο στάδιο των μεταστάσεων

– το 21% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι η διάγνωση δεν ήταν εξαρχής σωστή

– μόνο 11% είναι το ποσοστό της διάγνωσης στο πλαίσιο συμμετοχής σε πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου

ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΣΕΠΗ ΤΟΥΣ. Παράλληλα, η έρευνα ανέδειξε την οικονομική αιμορραγία των ασθενών. Πιο αναλυτικά, το 74% των συμμετεχόντων στην έρευνα αποκάλυψε ότι έχει πληρώσει από την τσέπη του χρήματα για εξετάσεις, θεραπεία και φάρμακα. Επιπλέον, το 58% ανέφερε ότι επιβαρύνθηκε με έξοδα μετακίνησης. Η καθημερινότητα των καρκινοπαθών όμως πλήττεται ποικιλοτρόπως, καθώς περίπου τρεις στους δέκα ασθενείς (26%) έχασαν τη δουλειά τους ενώ έδιναν μάχη για τη ζωή τους.

Εν τω μεταξύ, στη συνέντευξη Τύπου που παραχωρήθηκε για την ανάλυση των αποτελεσμάτων της έρευνας και την ανακοίνωση της πρωτοβουλίας All Can, η ιατρική κοινότητα μοιράστηκε με τους ασθενείς προβληματισμούς που πηγάζουν από τις αδυναμίες του συστήματος.

«Η μάχη κατά του καρκίνου έχει πολλά ανοικτά μέτωπα και περιλαμβάνει προσπάθειες που έχουν γίνει και προσπάθειες που πρέπει να γίνουν σε όλα τα επίπεδα τόσο για την πρόληψη και για την έγκαιρη διάγνωση όσο και για τη θεραπεία. Στο μέρος που αφορά τη θεραπεία έχει τεράστια σημασία για κάθε ασθενή η δυνατότητα πρόσβασης αλλά και η ποιότητα των παρεχόμενων ογκολογικών υπηρεσιών» σημείωσε ο Γιώργος Πισσάκας, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας.

ΚΕΝΑ ΣΕ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ. Οπως μάλιστα ο ίδιος πρόσθεσε, εξαιτίας των κενών (και) σε έμψυχο προσωπικό, στη χώρα μας εξαντλούνται και οι γιατροί καθώς στην πράξη αναιρείται ο κανόνας που θέλει κάθε γιατρός να μην αντιμετωπίζει περισσότερους από 20 ογκολογικούς ασθενείς. «Ο ασθενής δεν λαμβάνει τον χρόνο που πρέπει, ο γιατρός εξαντλείται», με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

«Ερευνες δείχνουν ότι η περίθαλψη των ογκολογικών ασθενών σαφώς πάσχει, ιδιαίτερα στο σκέλος της ψυχολογικής υποστήριξης. Ωστόσο, ο “εκσυγχρονισμός” των συστημάτων συνταγογράφησης, οι αυξανόμενες απαιτήσεις καταχώρισης αιτημάτων για φάρμακα υψηλού κόστους ή εκτός ενδείξεως και οι βεβαιώσεις για χορήγηση επιδομάτων αυξάνουν τη γραφειοκρατία για τους γιατρούς, που παραμένουν χωρίς γραμματειακή υποστήριξη, δεδομένης της ανεπαρκούς στελέχωσης σε διοικητικό προσωπικό.

Ετσι, η έλλειψη επαρκούς διοικητικής μέριμνας, οι σημαντικότατες ελλείψεις νοσηλευτικού προσωπικού, η μετανάστευση ικανότατων ιατρικών στελεχών στο εξωτερικό στα χρόνια της κρίσης δημιουργούν τεράστιο φόρτο εργασίας που δυσχεραίνει δραματικά την καθημερινότητα των ασθενών που πάσχουν από αιματολογικά νοσήματα και ιδιαίτερα από αιματολογικές κακοήθειες» σημείωσε ο Θεόδωρος Βασιλακόπουλος εκ μέρους της Ελληνικής Αιματολογικής Εταιρείας.

«Καρκίνωμα» στην περίθαλψη των ασθενών αποτελεί και η έλλειψη νοσηλευτών, καθώς, σύμφωνα με τους επαγγελματίες του κλάδου, συχνά αναλογούν 30 ασθενείς σε έναν νοσηλευτή. «Βασική προτεραιότητα του Τομέα Νοσηλευτικής Ογκολογίας / ΕΣΝΕ αποτελεί η βελτίωση της αποτελεσματικότητας της ογκολογικής φροντίδας που μπορεί να επιτευχθεί μέσα από την ασφαλή αναλογία νοσηλευτών – ασθενών, τη θεσμοθέτηση εξειδικεύσεων των νοσηλευτών και τη νομοθετική υποστήριξη συγκεκριμένων νοσηλευτικών πράξεων» ανέφερε η Ειρήνη Θρουβάλα, εκπρόσωπος του Τομέα Νοσηλευτικής Ογκολογίας του Εθνικού Συνδέσμου Νοσηλευτών Ελλάδος.

ΕΠΙΤΑΚΤΙΚΗ ΑΝΑΓΚΗ. Αναλύοντας κατά τη χθεσινή συνάντηση τις ανεπάρκειες στην ογκολογική περίθαλψη και φροντίδα των καρκινοπαθών στη χώρα μας, αποκαλύφθηκε η επιτακτική ανάγκη της συστράτευσης της ογκολογικής κοινότητας, με στόχο την εξεύρεση λύσεων. «Καθώς ο στόχος της All Can συμπληρώνει το όραμα και την αποστολή της Ομοσπονδίας, αποφασίσαμε μαζί με την επιστημονική ογκολογική κοινότητα, τους γιατρούς, τους νοσηλευτές, τη βιομηχανία υγείας και καθηγητές Οικονομικών της Υγείας να εργαστούμε για τη δημιουργία της ελληνικής πλατφόρμας All Can, για ανοικτό εποικοδομητικό διάλογο μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών για την περίθαλψη και φροντίδα ασθενών με καρκίνο. Επιδιώκουμε ανοιχτή, ισότιμη και εποικοδομητική συνεργασία με όλους τους ενδιαφερομένους για την ογκολογική περίθαλψη και φροντίδα» τόνισε η πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου Καίτη Αποστολίδου.