Χορεύοντας με τον Στραβίνσκι

Κινήσεις που ενώνουν το σκοτάδι με το φως και καταλήγουν να αγκαλιάζουν έναν κύκλο με καρέκλες. Ενας χορός κοφτός, σπασμωδικός που εκπέμπει μεγάλη ενέργεια και γεννά αλλόκοτα πλάσματα. Στροβιλίσματα σχεδόν ρομποτικά, μέσα σ’ ένα λευκό industrial σκηνικό. Τρεις διαφορετικές χορογραφίες με μια κοινή βάση: τον Ιγκόρ Στραβίνσκι. Το μπαλέτο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής παρουσιάζει το χορευτικό τρίπτυχο «Από τη Ρωσία με αγάπη», εμπνευσμένο από τη μουσική του μεγάλου συνθέτη των αρχών του 20ού αιώνα. Τρεις σημαντικοί χορογράφοι, οι Δάφνις Κόκκινος του Χοροθεάτρου της Πίνα Μπάους, Μάρκο Γκέκε, διευθυντής του μπαλέτου του Αννόβερου και Κωνσταντίνος Ρήγος, διευθυντής του μπαλέτου της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, ανέλαβαν να δείξουν τη δική τους σύγχρονη εκδοχή στα παραδοσιακά σπουδαία μπαλέτα του Στραβίνσκι.

Η αυλαία ανοίγει με την «Ιεροτελεστία της άνοιξης» και τον Δάφνη Κόκκινο, ο οποίος συνεργάζεται για πρώτη φορά με το μπαλέτο της Λυρικής. Η κίνηση του μπαλέτου, φέρνει στη σκηνή στοιχεία της χορογραφικής γλώσσας της Πίνα Μπάους  με την οποία συνεργάστηκε ο Κόκκινος ως βοηθός της έως το τέλος της ζωής της. Είναι όμως δεμένη με μια προσωπική, «γκρίζα» ευαισθησία που οδηγεί τους χορευτές σε μια εσωτερική ερμηνεία υψηλής έντασης για να μιλήσει για τα άδικα θύματα της εποχής μας.

«Το να χορογραφήσω την Ιεροτελεστία της άνοιξης είναι για μένα μια μεγάλη πρόκληση. Είναι η πρώτη παράσταση που είδα από το χοροθέατρο του Βούπερταλ της Πίνα Μπάους όταν ακόμα ήμουν σπουδαστής στην Κρατική Σχολή Χορού. Είναι το κομμάτι που εδώ κι 28 χρόνια χορεύω με την ομάδα της Πίνα. Είναι μια μεγάλη πρόκληση να σκεφτώ και να αισθανθώ το κομμάτι τελείως διαφορετικά απ’ ό,τι μέχρι τώρα. Ζούμε σε εποχές με μεγάλη ένταση, πόνο, πολέμους, κρίσεις όχι μόνο οικονομικές, άνθρωποι “προς φυγή” από εμπόλεμες περιοχές και κατεστραμμένες χώρες. Οργή υπάρχει παντού. Την ίδια στιγμή υπάρχει η δημιουργική σκέψη, ο έρωτας, η νεότητα – κινητήρια δύναμη για τη ζωή. Ζούμε σε μια εποχή που δεν πρέπει να θυσιαστεί μόνο μια κοπέλα για τον εξευμενισμό των θεών της Ανοιξης αλλά πολλοί για άλλους θεούς», αναφέρει ο χορογράφος.

Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ. Στη συνέχεια, η σκυτάλη περνάει στον γερμανό χορογράφο Μάρκο Γκέκε για να παρουσιάσει μία από τις πιο γνωστές χορογραφίες του, «Το τραγούδι του αηδονιού». Σαν ένα τραγούδι καμωμένο από χορευτικές φιγούρες, το θέαμα που αναπτύσσεται, αποθεώνει την κίνηση της απόλυτης τεχνικής και λεπτομέρειας. Ο κορμός και τα χέρια των χορευτών βρίσκονται σε αναταραχή αναδεικνύοντας μια ιδιαίτερη φόρμα που συνδυάζει την υπερβατική δύναμη και την εντυπωσιακή ευθραυστότητα για να καταλήξουν να γίνουν μια σωματική γλώσσα των πτηνών.

«Οταν μιλάμε για πουλιά, ή πιο συγκεκριμένα για το αηδόνι, θα περιέγραφα τις κινήσεις τους ως απρόβλεπτες. Εάν πάρετε ένα αναστατωμένο πουλί στα χέρια σας θα αισθανθείτε το τρέμουλο, την επιθυμία του να δραπετεύσει, την αδυναμία του αλλά και το πόσο ελαφρύ είναι. Είναι μια εντυπωσιακή ευθραυστότητα, σε συνδυασμό με μια δύναμη που επιτρέπει ακόμα και το όνειρό μας να πετάμε. Τα συστατικά αυτού του κομματιού είναι στην προκείμενη περίπτωση: ένα τραγούδι, ένα πουλί, πολλά πουλιά, η νύχτα των έργων μου, η νύχτα του θεάτρου, η ευθραυστότητα, η ανάδυση, η απόδραση, η φύση που ζει και πεθαίνει, η σύλληψη της ομορφιάς. Ισως αυτό το κομμάτι να βρίσκεται στον αέρα. Επειδή το κομμάτι είναι σαν μια ανάσα», υπογραμμίζει ο Γκέκε.

Η ΑΓΩΝΙΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ. Το τρίπτυχο ολοκληρώνεται με τους «Γάμους», μια χορογραφία που ο Κωνσταντίνος Ρήγος είχε κάνει για πρώτη φορά το 1993 για το Χοροθέατρο Οκτάνα. Ο διευθυντής του μπαλέτου της Λυρικής, φρεσκάρει το πλαίσιο της κίνησης για να αναδείξει ένα πρωτότυπο, άγριο και σαρκαστικό παιχνίδι προετοιμασίας γάμου. «Θέλαμε να κρατήσουμε την αίσθηση της λαϊκότητας επειδή το έργο βασίζεται σε παραδοσιακά τραγούδια της Ρωσίας. Ηθελα να κρατήσω την απόσταση από κάτι γκλάμουρους με κάτι πιο “χωριάτικο”, πιο λαϊκό. Ολο το έργο είναι φτιαγμένο για να δείξει την συντηρητική εκδοχή του γάμου. Δηλαδή αυτή που είναι πολύ κοντά στην παράδοση, που θέλει το ζευγάρι να αγωνιά καθ’ όλη τη διάρκεια πριν από την τελετή και θα δει στο τέλος ένα άγνωστο φως που είναι το μέλλον της ζωής του. Μιλάμε για ένα γάμο που δεν είναι γάμος από έρωτα, είναι ένας γάμος φτιαγμένος, παραδοσιακός. Οπως είναι και το έργο του Στραβίνσκι», δηλώνει ο χορογράφος μιλώντας στο «Νσυν».

Στη σύγχρονη εκδοχή της, η χορογραφία κινείται μεταξύ εξπρεσιονιστικού, νεοκλασικού και σύγχρονου και γεμίζει τη σκηνή με σπασμωδικές κινήσεις, μετέωρες, που προκαλούν αντικρουόμενα συναισθήματα. «Η κοπέλα αγωνιά σε όλη την παράσταση για το πώς θα είναι, περιγράφει τους ήρωες σαν κύκνους, έχει αυτήν την ευαισθησία μιας παράδοσης και γι’ αυτό το έχω κάνει σαν μηχανικό μπαλέτο. Πολύ μεγάλος αριθμός κινήσεων βασίζεται σε παραδοσιακούς ρώσικους χορούς, σε παραδοσιακά βήματα, στροφές, κινήσεις. Ηθελα ουσιαστικά να έχει το στοιχείο της φόρμας πολύ έντονο», προσθέτει ο Ρήγος. Σ’ αυτό το αποτέλεσμα βοηθά και το εικαστικό περιβάλλον που επιμελήθηκε ο Διονύσης Φωτόπουλος και παίζει με το άσπρο και το μαύρο. «Μιλάμε για ένα περιβάλλον το οποίο είναι πάρτι, εκδηλώσεις, γιορτές, μια περιγραφή ενός κόσμου όπου περιλαμβάνεται κάτι πολύ εφήμερο που διαρκεί πάντα. Γι’ αυτό βάζω σειρά από πλαστικά μπουκάλια, κάτι εύθραυστο για να κάνω μια αναφορά στο ποτό, στο ότι πίνουν, γλεντάνε, αλλά ήθελα αυτό να είναι πολύ ουδέτερο», καταλήγει ο ίδιος.