Νέος εμφύλιος παρά τις εκκλήσεις

«Μόλις έφτασα στη Λιβύη για να στηρίξω πλήρως μία πολιτική διαδικασία, την οποία θα αναλάβουν οι Λίβυοι, και θα οδηγεί στην ειρήνη, τη σταθερότητα, τη δημοκρατία και την ευημερία για τον λαό της χώρας»: αυτά έγραφε στο Twitter την περασμένη Τετάρτη ο Αντόνιο Γκουτέρες. Μόλις δύο ημέρες αργότερα, ωστόσο, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ εγκατέλειπε τη Λιβύη «με βαριά καρδιά και βαθιά ανήσυχος». Αντί για την «εθνική συνδιάσκεψη» που επιθυμούσε ο ΟΗΕ για το διάστημα 14-16 Απριλίου και τον οδικό χάρτη που ονειρευόταν για τη διεξαγωγή εκλογών στη χώρα, η Λιβύη βυθίστηκε λίγο βαθύτερα ακόμα στο χάος. Σφοδρές συγκρούσεις μαίνονταν χθες ακόμα και δέκα χιλιόμετρα έξω από την Τρίπολη ανάμεσα στις δυνάμεις του στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ, του ισχυρού ανδρός της ανατολικής Λιβύης, και τις δυνάμεις που παραμένουν πιστές στην αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας (ΚΕΕ) του πρωθυπουργού Φάγεζ αλ Σάρατζ.

Από την ανατροπή του Μουαμάρ Καντάφι, το 2011, και εξής, το χάος ουδέποτε εγκατέλειψε τη Λιβύη. Η χώρα παρέμενε μοιρασμένη ανάμεσα στα εδάφη που ελέγχει η ΚΕΕ, η οποία εδρεύει στην Τρίπολη, καθώς και οι παραστρατιωτικές οργανώσεις που δηλώνουν πίστη σε αυτήν, και στα εδάφη που ελέγχει ο επονομαζόμενος Λιβυκός Εθνικός Στρατός (ΛΕΣ) του Χαλίφα Χάφταρ, στα ανατολικά, όπου έχει εγκατασταθεί παράλληλη κυβέρνηση και εναλλακτικό Κοινοβούλιο. Ο 75χρονος στρατάρχης Χάφταρ πλασάρεται ως διαπρύσιος εχθρός του ισλαμικού εξτρεμισμού και απολαμβάνει τη στήριξη κρατών όπως η Αίγυπτος και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα – οι αντίπαλοί του, ωστόσο, τον θεωρούν ως έναν νέο δικτάτορα στα πρότυπα του Καντάφι. Παρά τις πολιτικές και στρατιωτικές εντάσεις, πάντως, ο ίδιος και ο πρωθυπουργός Αλ Σάρατζ είχαν μέχρι πρόσφατα αποφύγει την άμεση σύγκρουση. Στα τέλη Φεβρουαρίου, μάλιστα, συναντήθηκαν υπό την αιγίδα του ΟΗΕ στο Αμπου Ντάμπι και κατέληξαν σε συμφωνία για τη διοργάνωση εκλογών πριν από τα τέλη του έτους.

ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΕΙΣ. Την περασμένη Τετάρτη, ωστόσο, την ίδια ημέρα που αφίχθηκε γεμάτος αισιοδοξία στη Λιβύη ο Γκουτέρες, ο ΛΕΣ ανακοίνωσε πως ξεκίνησε επιχείρηση προκειμένου να «εκκαθαρίσει» τη δυτική Λιβύη «από τους τρομοκράτες και τους μισθοφόρους». Και την επομένη, ο Χάφταρ διέταξε τις δυνάμεις του, που επεκτάθηκαν πρόσφατα από την ανατολική στη (πλούσια σε πετρελαιοπηγές) νότια Λιβύη, να προελάσουν προς την Τρίπολη και να την καταλάβουν.

Εκκλήσεις για αποκλιμάκωση και προειδοποιήσεις προς τον Χάφταρ να διακόψει την προέλαση προς την Τρίπολη έχουν ήδη απευθύνει τόσο οι υπουργοί Εξωτερικών της G7 όσο και το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.