Η «Σφίγγα» κρατάει ακόμη τη σιωπή της

^«Η Σφίγγα είναι ανοικτό βιβλίο μπροστά στη Βρετανία. Κανείς δεν ξέρει πού πηγαίνει. Θα θέλαμε να κάνουμε τη Σφίγγα να μιλήσει και να μας πουν σε ποια κατεύθυνση θα ήθελαν να πάνε» είχε δηλώσει νωρίτερα ο Ζαν – Κλοντ Γιούνκερ, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αλλά η «Σφίγγα» δεν έδειξε τελικά ούτε χθες κάποιον δρόμο, η Βουλή των Κοινοτήτων αρκέστηκε απλώς στο να επιβεβαιώσει το αδιέξοδο. Πήρε μεν για δεύτερη φορά μέσα σε οκτώ ημέρες τον έλεγχο της διαδικασίας, όμως καμία από τις τέσσερις προτάσεις για το Brexit που τέθηκαν σε ενδεικτικές ψηφοφορίες δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την πλειοψηφία – έστω και αν μία την πλησίασε. Επαναλήφθηκε δηλαδή το σενάριο της προηγούμενης Δευτέρας, όταν είχαν τεθεί σε ενδεικτικές ψηφοφορίες συνολικά οκτώ προτάσεις, χωρίς αποτέλεσμα. Κι ας μεσολάβησε, την Παρασκευή, μία νέα απόρριψη της Συμφωνίας Αποχώρησης της Τερίζα Μέι, για τρίτη φορά, παρά τη δέσμευση της βρετανίδας πρωθυπουργού να παραιτηθεί προτού ξεκινήσει το επόμενο στάδιο των διαπραγματεύσεων για το Brexit. Κι ας έχει έρθει πιο κοντά από ποτέ η προοπτική μιας άτακτης αποχώρησης της Βρετανίας από την ΕΕ στις 12 Απριλίου.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της χθεσινής ημέρας, υπήρξε έντονη φημολογία πως οι βουλευτές θα ενέκριναν τελικά την πρόταση του φιλευρωπαίου συντηρητικού βουλευτή Κένεθ Κλαρκ να συμπεριληφθεί στην οποιαδήποτε συμφωνία για το Brexit δέσμευση διαπραγμάτευσης μιας «μόνιμης και περιεκτικής τελωνειακής ένωσης» της Βρετανίας στο σύνολό της με την ΕΕ. Ηταν άλλωστε η εισήγηση που είχε εξασφαλίσει κατά τον πρώτο γύρο την προηγούμενη Δευτέρα τη μεγαλύτερη στήριξη – είχε απορριφθεί οριακά τότε, με 271 – 265 ψήφους. Οριακά απορρίφθηκε τελικά όμως και χθες, με 276 – 273 ψήφους. Η πρόταση για μία «Κοινή Αγορά 2.0», ένα μοντέλο «Νορβηγία+» που θα σήμαινε παραμονή στην ενιαία αγορά καθώς και μία «περιεκτική τελωνειακή συμφωνία» με την ΕΕ καταψηφίστηκε στην αναθεωρημένη της μορφή με 282 – 261 ψήφους, ενώ την προηγούμενη Δευτέρα είχε απορριφθεί με 283 – 189 ψήφους· η πρόταση διεξαγωγής ενός επιβεβαιωτικού δημοψηφίσματος για την έγκριση της οποιασδήποτε συμφωνίας για το Brexit καταψηφίστηκε με 292 – 280 ψήφους ενώ στον πρώτο γύρο είχε απορριφθεί με 295 – 268 ψήφους· και η πρόταση ανάκλησης του Αρθρου 50 ως έσχατη λύση προκειμένου να μην υπάρξει άτακτο Brexit καταψηφίστηκε με 292 – 191 ψήφους ενώ την προηγούμενη Δευτέρα είχε απορριφθεί με 293 – 184 ψήφους.

Οι βουλευτές ζητούν τώρα και τρίτο γύρο ενδεικτικών ψηφοφοριών. Ακόμα όμως και αν η Βουλή των Κοινοτήτων ενέκρινε τη μόνιμη τελωνειακή ένωση, την πιο δημοφιλή πρόταση, δεν είναι καθόλου βέβαιο πως η Ντάουνινγκ Στριτ θα έδινε την έγκρισή της ώστε να γίνει αυτό που ο Γκι Φέρχοφστατ, ο πρόεδρος των Φιλελευθέρων στο Ευρωκοινοβούλιο και επικεφαλής διαπραγματευτής του Σώματος για το Brexit, πρόκρινε ως «πραγματικά, το καλύτερο που θα μπορούσε να συμβεί»: να προστεθεί πολύ γρήγορα μία αναφορά στην πρόθεση διαπραγμάτευσης μιας φιλόδοξης τελωνειακής συμφωνίας στην Πολιτική Διακήρυξη που συνοδεύει τη Συμφωνία Αποχώρησης, να επικυρωθεί αυτή επισήμως κατά τη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις 10 Απριλίου και να αποχωρήσει έτσι συντεταγμένα η Βρετανία έως τις 22 Μαΐου.

Ο βρετανός υπουργός Δικαιοσύνης, βέβαια, Ντέιβιντ Γκόουκ, είχε δηλώσει προχθές πως η Μέι θα έπρεπε να «δώσει μεγάλη σημασία» αν οι βουλευτές υπερψήφιζαν την πρόταση μιας μόνιμης τελωνειακής ένωσης. Σκληροί Brexiteers όπως ο Στιβ Μπέικερ, όμως, απειλούσαν ακόμα και να στηρίξουν μία πρόταση μομφής εναντίον της κυβέρνησης σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Κρίσιμο θα είναι το σημερινό υπουργικό συμβούλιο στη Βρετανία. Ο βρετανικός Τύπος αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας νέας, τέταρτης ψηφοφορία εντός της εβδομάδας επί της Συμφωνίας Αποχώρησης της Μέι, που καταψηφίστηκε την περασμένη Παρασκευή με διαφορά 58 ψήφων, έναντι 230 κατά την πρώτη ψηφοφορία και 149 στη δεύτερη.

Είναι αρκετοί σε κάθε περίπτωση οι ευρωπαίοι πολιτικοί που συμμερίζονται την απόγνωση του γερμανού υφυπουργού Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Μίκαελ Ροτ: ένα «μεγάλο shitshow» αποκάλεσε το Brexit – κάποιες λέξεις καλύτερα να μένουν αμετάφραστες. Το 90% του βρετανικού υπουργικού συμβουλίου, εξερράγη ο Ροτ, «δεν έχουν ιδέα πώς σκέπτονται, ζουν, εργάζονται και συμπεριφέρονται οι εργαζόμενοι», πρόκειται για ανθρώπους «γεννημένους με ασημένια κουτάλια στο στόμα», δεν θα είναι αυτοί όμως που θα υποστούν τις συνέπειες του χάους, επεσήμανε: «Δεν ξέρω αν ο Ουίλιαμ Σαίξπηρ θα μπορούσε να είχε σκεφτεί μία τέτοια τραγωδία αλλά ποιος θα πληρώσει τα σπασμένα;».