Ο ξεχωριστός Ευκλείδης Τσακαλώτος

Και τότε και τώρα ήταν σαν ένα κάλεσμα παράδοσης στη μοίρα. Τότε, ο Ευκλείδης Τσακαλώτος είχε πει πως «οι παλαιοί συνταξιούχοι θα τεθούν εκτός συστήματος με φυσικό τρόπο». Τώρα πως «υπάρχει πάντα ρίσκο όταν παίρνεις δάνειο για σπίτι, μπορεί να το χάσεις». Ας μη σταθεί κανείς στον κυνισμό του πράγματος – οι γέροι πεθαίνουν, τα σπίτια χάνονται. Αλλά πότε έγινε ο Τσακαλώτος τόσο μοιρολάτρης; Πότε άφησε αυτόν τον ηττοπαθή ρεαλισμό να υποκαταστήσει το μαχητικό φαντασιακό που εξέφραζε ας πούμε το σύνθημα «Κανένα σπίτι στα χέρια τραπεζίτη»;

Οπως πολλοί από την πανίδα του ΣΥΡΙΖΑ, έτσι και ο Τσακαλώτος έχει το προνόμιο να λέει πράγματα που εάν τα έλεγε οποιοσδήποτε του ΠΑΣΟΚ ή της ΝΔ θα τον κρεμούσαν στα μανταλάκια. Μπορεί να λέει ότι το ασφαλιστικό σύστημα δεν θα επιβαρυνθεί και πολύ από τους παλαιούς συνταξιούχους επειδή ούτως ή άλλως ένας παλαιός συνταξιούχος είναι κυρίως ένας μελλοντικός πεθαμένος και να μην ανοίγει ρουθούνι. Ή ότι ένα στεγαστικό δάνειο είναι ρίσκο περίπου όσο επενδυτικό προϊόν υψηλού κινδύνου και να είναι απλώς Παρασκευή απόγευμα. Από αυτήν την άποψη, ο Τσακαλώτος δεν διαφέρει από τους συντρόφους του.

Το ύφος

Υπάρχει όμως κάτι που κάνει ξεχωριστό τον Ευκλείδη Τσακαλώτο. Η μία διαφορά βρίσκεται στο ύφος. Το ύφος Τσακαλώτου δεν αλλάζει, είναι πάντα το ίδιο είτε κάθεται σε ένα τραπεζάκι στην Πλατεία Συντάγματος και λέει πως θα καταργήσει το Μνημόνιο με έναν νόμο και ένα άρθρο, είτε παραδίδει τους συνταξιούχους στον Αδη και τα σπίτια στα πιστωτικά ιδρύματα. Είτε φαντασιώνεται την επανάσταση είτε υποτάσσει τους άλλους στη μοίρα τους.  Ολα είναι εξίσου λογικά και ο ένας άλλος κόσμος που είναι εφικτός και η προσαρμογή στον πραγματικό κόσμο, λογικά είναι και αυτά και τα αντίθετά τους.

Είναι χάρις σε αυτό το ύφος, το ύφος του ενός, του ίδιου και απαράλλακτου εκφραστικού μέσου, που ο Ευκλείδης Τσακαλώτος δεν αμφισβητείται ως αρχηγός της αριστερής πτέρυγας της συριζαϊκής Αριστεράς. Δεν αμφισβητείται όχι μόνο στις πιο μοιρολατρικές, αλλά ούτε και στις πιο κυνικές εκδοχές του. Εξακολουθεί να ζυμώνεται στις εσωκομματικές διεργασίες σαν να μην έχει πει ό,τι έχει πει. Σαν να είναι πάντα Παρασκευή απόγευμα. Είναι ένα προνόμιο το οποίο μπορεί να εξασφαλίσει μόνο κάποιος που δεν μιλάει σαν πολιτικός ακόμη κι όταν συμπεριφέρεται σαν πολιτικός παλαιάς κοπής. Ακόμη κι όταν διαβεβαιώνει πως θα παραιτηθεί εάν μειωθεί το αφορολόγητο και όχι μόνο να μένει ατάραχος στη θέση του όταν το αφορολόγητο μειώνεται αλλά επιπλέον να κρύβει όλη αυτή την πολιτική παλιατζουρία με ένα μεταμοντέρνο ανέκδοτο για φυματικές σαρανταποδαρούσες.

ΤΟ ΡΙΣΚΟ

Δεν υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να χάσει κανείς το σπίτι που έχει πάρει με δάνειο; Υπάρχει. Αλλά το ρίσκο που λέει ο Ευκλείδης Τσακαλώτος δεν έχει νόημα χωρίς την εκτίμηση του ρίσκου. Και η αλήθεια είναι πως το ρίσκο αυτό αυξήθηκε κατακόρυφα αφότου οι δανειολήπτες πίστεψαν εκείνον τον Τσακαλώτο που έλεγε πως δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος. Οτι το «κανένα σπίτι στα χέρια τραπεζίτη» δεν ήταν απλώς ένα σύνθημα που έκανε ρίμα αλλά πραγματικότητα πριν από την πραγματικότητα της ωμής μοιρολατρίας.