Κυνηγούν τον χρόνο από το 1928!

Σε ένα μικρό μαγαζάκι 25 τ.μ. στην οδό Βουλής βρίσκεται το παλαιότερο ωρολογοποιείο της Αθήνας. Εγκατεστημένη εκεί από το 1928 η οικογένεια Σιδερή ξεδιπλώνει τις αναμνήσεις της από την εποχή που ο παππούς, Νικόλαος Σιδερής, τοποθετούσε τα ρολόγια στα δημόσια κτίρια και τους πύργους της Αθήνας, μέχρι σήμερα που όλα δείχνουν να τρέχουν πιο γρήγορα. Μιλούν για τους συλλέκτες που άφησαν στον γυάλινο πάγκο τους ρολόγια μεγάλων προσωπικοτήτων προς αναπαλαίωση και περιγράφουν τα ιστορικά, αμύθητης αξίας, ρολόγια που επισκευάστηκαν από τα χέρια τους. Επί 91 χρόνια παραμένουν αμετανόητοι κυνηγοί του χρόνου.

Κι αν αύριο η ώρα αλλάζει για προτελευταία (τα ξημερώματα της Κυριακής, στις 3, οι δείχτες των ρολογιών θα γυρίσουν μια ώρα μπροστά), αφού από το 2021 η αλλαγή της ώρας καταργείται με επίσημη απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου, τίποτα δεν μπορεί να σβήσει τις μνήμες από το χειροκίνητο κούρδισμα του ρολογιού και από το γύρισμα του δείκτη – μια ώρα μπρος ή πίσω – όταν ακόμη δεν υπήρχε η αυτόματη αλλαγή σε κινητά τηλέφωνα και ηλεκτρονικές συσκευές.

ΑΠΟ ΤΗ ΝΑΞΟ. Ηταν στις αρχές του 20ου αιώνα όταν ο Νικόλαος Σιδερής, γεννημένος στη Νάξο το 1893 σε μια πολυμελή οικογένεια 13 ατόμων, έφτανε στην Αθήνα, παιδί ακόμη, αναζητώντας έναν τρόπο για να ζήσει. Είχε μόλις αποφοιτήσει από το δημοτικό σχολείο. «Ο παππούς μου μαθήτευσε δίπλα σε έναν παλιό ρολογά της Αθήνας και στη συνέχεια, αφού πολέμησε στους Βαλκανικούς Πολέμους, πήγε στη Γερμανία όπου έμαθε πολλά για τα ρολόγια ειδικά για τους μεγάλους μηχανισμούς που τοποθετούνταν στους πύργους. Την τεχνογνωσία αυτή, προηγμένη για την εποχή του, τη μετέφερε στην Αθήνα, όπου αρχικά συνεργάστηκε με εταιρεία που κατασκεύαζε μηχανισμούς για κωδωνοστάσια και στη συνέχεια δημιούργησε τον δικό του μηχανισμό ρολογιών στην Ελλάδα», λέει στα «ΝΕΑ» ο 38χρονος Νίκος Σιδερής που έχει αναλάβει το ωρολογοποιείο παίρνοντας τη σκυτάλη από τον παππού του και τον πατέρα του.

«Αρχικά άνοιξε ένα μαγαζάκι στην Αγία Ειρήνη, όπου βρισκόταν τότε το εμπορικό κέντρο της εποχής και το 1928 όταν άρχισε να αναπτύσσεται το Σύνταγμα μετακόμισε εδώ», προσθέτει. «Εχω ακόμη φυλαγμένα επιστολόχαρτα του μαγαζιού αγορασμένα από τον Πάλλη και Κοτζιά που γράφουν: Οδός Βουλής- πρώην Αργεντινής Δημοκρατίας, τηλέφωνο 32607 – ήταν πενταψήφιο. Σκεφτείτε ότι έχουμε ακόμη το ίδιο νούμερο με την προσθήκη άλλων πέντε ψηφίων μπροστά…».

ΤΟΠΟΣΗΜΑ. Την εποχή εκείνη τα ρολόγια στα δημόσια κτίρια είναι απολύτως λειτουργικά. Ο κόσμος περνά από τους κεντρικούς δρόμους της πόλης για να μάθει τι ώρα είναι, συντονίζει τα ραντεβού του με τους χτύπους τους και αυτά γίνονται τοπόσημα που στολίζουν τις αστικές περιοχές της χώρας.

Ο Νικόλαος Σιδερής αναλαμβάνει τα ρολόγια της Σχολής Ευελπίδων, της οδού Σταδίου, των μεγάρων της Πειραιώς και των πέριξ. Από τότε μέχρι σήμερα χιλιάδες ρολόγια θα περάσουν από τα χέρια της οικογένειας. Το πιο παλιό χρονολογείται στα τέλη του 1700. Ομως μερικά από τα σπουδαιότερα είναι τα φιλελληνικά ρολόγια που αναπαλαιώνει τα τελευταία χρόνια ο 38χρονος Νίκος Σιδερής. «Στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, που εδρεύει στην Παλιά Βουλή, δίνουν έναν μεγάλο αγώνα για τα επιτραπέζια γαλλικά ρολόγια που έχουν φιλελληνικά θέματα. Είναι πολύ δυσεύρετα και πολύ ακριβά αυτά τα ρολόγια του 19ου αιώνα. Κάποια από αυτά τα συντηρώ και τα επισκευάζω διότι ορισμένα τα εντοπίζουν σε άθλια κατάσταση. Αρκετές φορές χρειάζεται να τα αναπαλαιώσω εντελώς από την αρχή διότι τους λείπουν τα πάντα και το μόνο που έχουμε είναι το άγαλμα και ο σκελετός της μηχανής. Πιστεύω ότι είναι κάτι πολύ όμορφο και με αυτήν τη δουλειά μένει κάτι στην Αθήνα μας», λέει στα «ΝΕΑ».

ΦΑΝΑΤΙΚΟΙ ΣΥΛΛΕΚΤΕΣ. Στην Ελλάδα υπάρχουν φανατικοί συλλέκτες ρολογιών. «Μας έχουν φέρει για αναπαλαίωση ρολόγια που ανήκαν σε σπουδαίες προσωπικότητες, έχω δει ρολόι στημένο πάνω σε αντίγραφο ανατολίτικου ανακτόρου παραγγελία κάποιου Αραβα που μόνο για να επιχρυσωθεί χρειάστηκαν 40 χρυσές λίρες. Το είχαν φτιάξει Γάλλοι τεχνίτες, ανήκε σε κάποιον βασιλιά, υπήρχε μόνο ένα αντίγραφό του και έφτασε τελικά μέσα από χέρια συλλεκτών σε ένα σπίτι στη Φιλοθέη. Υπάρχουν στην Ελλάδα άνθρωποι που αγαπούν τέτοια ρολόγια. Εχω δει σε διαμέρισμα-παλάτι στην Ομόνοια που κανείς δεν θα φανταζόταν ότι βρίσκεται σε τέτοια περιοχή ένα επιδαπέδιο ρολόι δύο μέτρων τοποθετημένο εκεί από την εποχή που φτιάχτηκε το διαμέρισμα. Οταν κάποιος βρίσκει από τον παππού του ή τη γιαγιά του ένα ρολόι κόσμημα δεν το πετάει επειδή έχει κινητό τηλέφωνο και βλέπει από εκεί την ώρα…», συμπληρώνει.

Με τα παλιά εργαλεία ακόμη φυλαγμένα στο κατάστημα και με μια διαφημιστική επιγραφή της Zenith, τρυπημένη από σφαίρα από όταν στόλιζε τη βιτρίνα επί Κατοχής, στο ωρολογοποιείο Σιδερή λίγα έχουν αλλάξει τις τελευταίες δεκαετίες. «Και παρότι σήμερα έχουν γίνει όλα ψηφιακά η δουλειά αντέχει», λέει ο Νίκος. «Το ρολόι είναι εργαλείο μέτρησης του χρόνου αλλά είναι ταυτόχρονα κι ένα προσωπικό κομμάτι που ακολουθεί την οικογένεια ως ανάμνηση. Ωραία είναι τα καινούργια αλλά πρέπει να διαφυλάξουμε και τις μνήμες μας».