Η κόντρα Γερμανίας – ΗΠΑ για το ρωσικό φυσικό αέριο

Είναι ένα από τα μεγαλύτερα και πολιτικά πλέον ευαίσθητα έργα: ο αγωγός NordStream 2, ο οποίος θα μεταφέρει φυσικό αέριο από τη Ρωσία μέσω της Βαλτικής Θάλασσας στη Γερμανία. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, ο αγωγός θα μεταφέρει ετησίως 55 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου από τη Σιβηρία στη Γερμανία, παρακάμπτοντας όλες τις βαλτικές χώρες, την Πολωνία, την Ουκρανία. Η Γερμανία έχει λεφτά και τεχνογνωσία, αλλά δεν έχει ενέργεια και πρώτες ύλες που διαθέτει εν αφθονία η Ρωσία. Ο συνδυασμός είναι ιδανικός, το ντιλ έκλεισε το 2011 και ο Γκέρχαρντ Σρέντερ, Σοσιαλδημοκράτης πρώην καγκελάριος και φίλος του Πούτιν, ετέθη επικεφαλής του κονσόρτσιουμ της Gasprom για την κατασκευή του αγωγού.

Το συνολικό κόστος του αγωγού ανέρχεται στα 8 δισ. ευρώ. Η κατασκευή του προχωρά εντατικά, από τα 1.230 χλμ. του αγωγού έχουν ήδη καλυφθεί τα 800 χλμ. Μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους το έργο θα έχει ολοκληρωθεί, ο αγωγός θα τεθεί σε λειτουργία. Η Ευρώπη υπολογίζεται ότι στην επόμενη 15ετία θα έχει ένα ενεργειακό κενό 120 δισ. κ.μ. φυσικού αερίου, που θα καλυφθεί είτε με αύξηση των εισαγωγών φυσικού αερίου είτε με εισαγωγή υγροποιημένου αμερικανικού αερίου LNG. Με τον αγωγό NordStream 2 εκτιμάται ότι θα καλύπτονται ετησίως οι ενεργειακές ανάγκες για πάνω από 26 εκατ. νοικοκυριά.

Οι χώρες που παρακάμπτει ο αγωγός NordStream αντέδρασαν από την αρχή στην κατασκευή του, κυρίως η Πολωνία για πολιτικούς λόγους, αλλά και η Ουκρανία που χάνει το πλεονέκτημα και τα έσοδα διέλευσης από το έδαφός της του ρωσικού αερίου που προορίζεται για την Ευρώπη. Σημαντικός σύμμαχος των ανατολικοευρωπαϊκών χωρών είναι οι ΗΠΑ που για δικούς τους λόγους δεν είδαν ποτέ με καλό μάτι τον αγωγό. Με το επιχείρημα ότι η Γερμανία οδηγείται σε υπέρμετρα μεγάλη ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ασκεί κάθε θεμιτή και αθέμιτη πίεση στη Γερμανία για να σταματήσει το έργο. Πίσω από τις πιέσεις είναι και η επιδίωξη να αυξηθούν οι πωλήσεις αμερικανικού υγροποιημένου αερίου στη Γερμανία.

Τον περασμένο Ιανουάριο, ο αμερικανός πρεσβευτής στο Βερολίνο Ρίτσαρντ Γκρενέλ έστειλε επιστολή σε γερμανικές επιχειρήσεις που εμπλέκονται στον αγωγό, απειλώντας με κυρώσεις. Βασικοί επενδυτές είναι οι Windershall, Uniper, Royal Dutch Shell και η γαλλική Engie. Μια τόσο ανοιχτή παρέμβαση που παραπέμπει σε αποικιοκρατικές συνθήκες καταδικάστηκε ανοιχτά από πολιτικούς και οικονομικούς της Ευρώπης που σημείωσαν ότι μόνον η ΕΕ είναι αρμόδια να χαράζει την ενεργειακή πολιτική της. Τον Φεβρουάριο η ΕΕ αυστηροποίησε το νομικό πλαίσιο, βάσει της νέας οδηγίας ο αγωγός δεν ανήκει αποκλειστικά στον πάροχο του αερίου, εν προκειμένω τη Ρωσία. Η νέα οδηγία περιμένει την ψήφιση από το Ευρωκοινοβούλιο.

Ο εκπρόσωπος του NordStream 2 Γενς Μίλερ διευκρίνισε τη Δευτέρα στους ξένους ανταποκριτές στο Βερολίνο ότι το έργο δεν εμπίπτει στις διατάξεις του αμερικανικού νόμου κυρώσεων Countering Americas Adversaries Through Sanctions Act (CAATSA). «Οι περισσότερες συμφωνίες δυτικών εταιρειών συνήφθησαν πριν από την ψήφιση του αμερικανικού νόμου τον Αύγουστο του 2017».