«Ο Φίγκαρο πρέπει να βλέπεται, όχι μόνο να ακούγεται»

Η παράσταση που ανεβαίνει αύριο στη Λυρική Σκηνή, στο πλαίσιο του Κύκλου Μότσαρτ, συνδέεται με ένα «παράδοξο»: αν και ο Μότσαρτ είναι ένας από τους αγαπημένους συνθέτες του σκηνοθέτη Αλέξανδρου Ευκλείδη, «Οι γάμοι του Φίγκαρο» είχαν να ανεβούν για πολλά χρόνια στη Λυρική. «Με την Αγγέλα Σαρόγλου που είναι η δραματουργός της παράστασης και συνεργάτριά μου στη σκηνοθεσία καταλήξαμε ότι θα θέλαμε να κάνουμε μια παραγωγή που να είναι πολύ κοντά στο έργο και μ’ έναν τρόπο να προσπαθήσει να το επικοινωνήσει σ’ έναν σύγχρονο θεατή επιλύοντας κάποια από τα προβλήματα που έχει στην πρόσληψή του» εξηγεί ο καλλιτεχνικός διευθυντής της Εναλλακτικής Σκηνής στο «Νσυν». «Ο Μότσαρτ άλλωστε ήταν πολύ πιο υπονομευτικός απ’ όσο θέλουμε να είμαστε εμείς σε σχέση με τις συμβάσεις και τις προσδοκίες του κοινού της εποχής του. Κι εξακολουθεί, νομίζω, να είναι ένας πολύ ρηξικέλευθος καλλιτέχνης – ειδικά αν αφαιρέσεις αυτό που σταδιακά έχει ταυτιστεί με την αισθητική της ιστορικής ακαδημαϊκής παράστασης. Καλώς ή κακώς, καμιά φορά τα στοιχεία αυτά τα ταυτίζουμε πάρα πολύ με το στερεοτυπικό τους περίβλημα και δεν βλέπουμε τι υπάρχει από πίσω. Μια τρομερή ένταση, δηλαδή, ζητήματα που αφορούν την εξαπάτηση, την απιστία, την ανθρώπινη φύση στα χειρότερά της. Κι αυτά ο Μότσαρτ τα προσεγγίζει με τρόπο αμείλικτο, δεν τα εξωραΐζει».

ΧΩΡΙΣ ΤΟ #METOO. Λόγω του μεγάλου εύρους θεμάτων που θίγει το έργο όπως η σεξουαλική παρενόχληση, οι ταξικές διακρίσεις, η απιστία και η τάση για εξαπάτηση, αρχικά υπήρξε η ιδέα να τοποθετηθεί στο πλαίσιο του #metoo. Παρ’ όλα αυτά, ο Αλέξανδρος Ευκλείδης προτίμησε τελικά ν’ αλλάξει κατεύθυνση. «Αυτό που έχει πολύ ενδιαφέρον είναι ότι έχεις μια πρώτη ύλη που είναι σχεδόν φαρσοκωμωδία και ταυτόχρονα πηγαίνει το αισθητικό εύρος μέχρι τη μεταφυσική. Ετσι κι εμείς, αυτό που κάναμε ήταν να τοποθετήσουμε τη δράση σ’ αυτόν τον κόσμο του vintage. Αυτός είναι ένας κόσμος που τα τελευταία χρόνια είναι η μεγάλη μετωνυμία του “εδώ και τώρα”. Είναι ο τρόπος μας για να παίρνουμε απόσταση από την εμπειρία μας. Για να αναφερόμαστε στο βιωμένο παρελθόν, αλλά μ’ έναν τρόπο που το βάζει σε μια απόσταση ασφαλείας. Κι αυτός ήταν ο λόγος που επιλέξαμε έναν όμορφο κόσμο με κάτι παιγνιώδες όπως και το έργο του Μότσαρτ: κάτι απόμακρο αλλά και ταυτόχρονα πολύ σύγχρονο χωρίς να είναι χυδαία σημερινό» επισημαίνει ο σκηνοθέτης της παράστασης.

Για να λειτουργήσει αυτό το vintage στοιχείο, οι χαρακτήρες του έργου απέκτησαν αναφορές των πρόσφατων δεκαετιών του 20ού αιώνα. «Αυτό που θέλαμε να κάνουμε ήταν αυτό το generic vintage. Ενα vintage που να είναι ο εκλεκτικισμός του σύγχρονου παλιού. Δηλαδή, η κοντέσα στο έργο, η οποία είναι λίγο – πολύ ένας αναχρονιστικός χαρακτήρας, κολλημένος στο παρελθόν, έχει αναφορές στη δεκαετία του 1950. Ο Φίγκαρο που είναι ένας σύγχρονος άνθρωπος έχει αναφορές στα 70s προς 80s. O κόμης, που είναι ένας άνθρωπος ριζωμένος στο παρελθόν αλλά θέλει να πάει προς το μέλλον, προέρχεται από τη δεκαετία του 1970. Εχει αυτές τις αναφορές στον Χιου Χέφνερ του “Playboy”, της εξουσίας που προσπαθεί να είναι πάντα με το καινούργιο ακόμα κι όταν πια έχει γεράσει» δηλώνει ο Ευκλείδης.

ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΣΠΙΤΙ ΕΠΙ ΣΚΗΝΗΣ. Στη σκηνογραφία του πρωτότυπου έργου, ο Μότσαρτ παίζει με τον αριστοτελικό κανόνα των τριών ενοτήτων: χώρος, χρόνος, δράση, μια λεπτομέρεια που πέρασε και οπτικά στη σκηνή. «Ενα μεγάλο πρόβλημα είναι ότι πολλά από τα πράγματα που συμβαίνουν ή που αφορούν την ενότητα της δράσης λέγονται και δεν βλέπονται. Η ιδέα λοιπόν που προέκυψε από τις δυνατότητες που έχει η σκηνή εδώ ήταν να παρουσιάσουμε το μεγάλο σπίτι του κόμη μέσα στο οποίο διαδραματίζεται η δράση και να δείξουμε τις παράλληλες δράσεις που συμβαίνουν και που επεξηγούν αυτό που βλέπουμε πάντα στην κύρια δράση. Ετσι φτιάξαμε ένα σπίτι γεμάτο ζωή, του οποίου βλέπουμε διαφορετικές οπτικές κάθε φορά, καθώς το σκηνικό κινείται, αλλάζει διαρκώς οπτικές γωνίες. Νομίζω ότι αυτό το σκηνικό μάς έδωσε αυτή τη δυνατότητα να δούμε τη δράση πολυπρισματικά και να μπορέσουμε να σκάψουμε λίγο πιο βαθιά στα κίνητρα των χαρακτήρων. Αλλωστε, η μουσική του Μότσαρτ χρειάζεται την παράσταση για να αναδειχθεί. Είναι μουσικό θέατρο με όλη τη σημασία της λέξης. Αδικείται ο Μότσαρτ όταν οι παραστάσεις είναι προσχηματικές. Η μουσική αυτή δεν είναι για ν’ ακούγεται αλλά για να βλέπεται. Είναι πολύ πιο ωραία όταν βλέπεται» καταλήγει ο σκηνοθέτης.

Η μουσική διεύθυνση της παράστασης είναι των Μάριου Παπαδόπουλου και Γιώργου Μπαλατσινού, ενώ τους πρωταγωνιστικούς ρόλους θα ερμηνεύσουν σε διπλή διανομή οι Δημήτρης Τηλιακός και Διονύσης Σούρμπης, Μαρία Μητσοπούλου και Μυρσίνη Μαργαρίτη.

INFO

«Οι γάμοι του Φίγκαρο», στις 27, 29, 31 Μαρτίου και 12, 14, 16, 17, 20 Απριλίου στην Εθνική Λυρική Σκηνή (Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος, Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος, Λεωφόρος Συγγρού 364, Καλλιθέα, τηλ. 213-0885.700, είσοδος 10-70 ευρώ)