Το συναρπαστικό ταξίδι ενός αρχαίου σύγχρονου λαού

Η ελληνική επανάσταση είχε επιτυχίες τα πρώτα δύο χρόνια της πορείας της, έχασε τον βηματισμό της στον τρίτο χρόνο, για να αυτοκαταστραφεί, στη συνέχεια, το 1824, μέσα από δύο γύρους εμφυλίου πολέμου. Ο εμφύλιος έδωσε τη δυνατότητα στον Ιμπραήμ και στον Κιουταχή να τσακίσουν, κατά το 1825-1827, την Πελοπόννησο, το Μεσολόγγι, την Αθήνα και τη Στερεά Ελλάδα, με αποτέλεσμα την πολεμική εμπλοκή της Αγγλίας, της Γαλλίας και της Ρωσίας και τη Ναυμαχία του Ναυαρίνου τον Οκτώβριο του 1827.

Η τύχη των Ελλήνων έμοιαζε να βρίσκεται, πλέον, στα χέρια της διεθνούς διπλωματίας και των πρωτοβουλιών των Μεγάλων Δυνάμεων. Ωστόσο, ερχόμενος στην Ελλάδα τον Ιανουάριο του 1828, ο Κυβερνήτης Ιωάννης Καποδίστριας αποφάσισε, πολύ σωστά, να συνεχισθούν οι πολεμικές δράσεις στη Στερεά ώστε να μπορεί να διεκδικεί τα ευρύτερα δυνατά σύνορα για ένα κράτος που, μέχρι τέλους, έμοιαζε πως θα ήταν αυτόνομο, φόρου υποτελές στον Σουλτάνο, αλλά που, με τη μεσολάβηση της Αγγλίας, αποφασίστηκε τελικά, το 1830, να είναι ανεξάρτητο. Τα σύνορα ορίστηκαν στη γραμμή Παγασητικού – Αμβρακικού – όχι άσχημα, εάν υπολογίσει κανείς τι είχε προηγηθεί.

Ο αγώνας της Ελλάδας, που είχε εξ αρχής βρει υποστηρικτές σε πλήθος Φιλελλήνων σε Ευρώπη και Αμερική, έληξε με τη δημιουργία του πρώτου ανεξάρτητου κράτους που προέκυπτε αποκοπτόμενο από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, σε στενή, πλέον, σύνδεση με τη Δυτική Ευρώπη και, κυρίως, την Αγγλία, τη μεγαλύτερη δύναμη της εποχής. Η τελευταία είχε όχι μόνον επανειλημμένα δανείσει το αναδυόμενο κράτος αλλά, το 1826, με απόφαση των ίδιων των Ελλήνων στην Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας, παρέσχε και τους R. Church και Cohrane ως αρχηγούς των ελληνικών χερσαίων και ναυτικών δυνάμεων αντιστοίχως, την ίδια ώρα που η Γαλλία υπερασπιζόταν την Πελοπόννησο με 15.000 στρατιώτες υπό τον στρατηγό Μεζόν.

Ο κύκλος της Επανάστασης είχε το 1830 κλείσει, με την Ελλάδα να πορεύεται έκτοτε σε δρόμο ευρωπαϊκό – όχι χωρίς προβλήματα, προβληματισμούς και πισωγυρίσματα. Και με όχι λίγες επιτυχίες σε πεδία μαχών, επέκταση συνόρων, πολιτικές, εκπαιδευτικές  και πολιτισμικές κατακτήσεις.

Ενα κοπιώδες αλλά συναρπαστικό ταξίδι ενός αρχαίου σύγχρονου λαού.

Η Μαρία Ευθυμίου είναι ιστορικός, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Αθηνών