Πτυχίο και Αγγλικά για τους νέους διευθυντές

Ενα νέο τρόπο προκήρυξης των θέσεων μετά την αποτυχία της πρόσκλησης ενδιαφέροντος στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης αναζητά το υπουργείο Πολιτισμού σε συνεργασία με το ΑΣΕΠ, αποκαλύπτει στο «ΝΣυν» η Μυρσίνη Ζορμπά – την ώρα που ο χώρος του πολιτισμού μοιάζει με καζάνι που βράζει. Κι αυτό διότι καλλιτεχνικοί διευθυντές και διοικητικά συμβούλια θεσμών και οργανισμών πρόκειται να αλλάξουν, καθώς οι θητείες λήγουν, καμία δεν ανανεώνεται από το υπουργείο Πολιτισμού κι όλες οι θέσεις προκηρύσσονται. Κίνηση που θα ήταν χωρίς δεύτερες σκέψεις καλοδεχούμενη αν δεν ήταν ιδιαιτέρως νωπή η αποτυχία της διαδικασίας για το ΕΜΣΤ κι αν δεν βρισκόταν η χώρα σε προεκλογικό κλίμα, γεγονός που δημιουργεί αμφιβολίες για το κατά πόσο οι όποιες επιλογές δεν ενδυθούν απλώς τον μανδύα της αξιοκρατίας μέσω διαγωνισμού, αλλά καταλήξουν φιλοκυβερνητικά χρωματισμένες με όποιες συνέπειες μπορεί αυτό να έχει για μια μελλοντική κυβέρνηση.

ΜΕΧΡΙ ΤΕΛΟΣ ΙΟΥΛΙΟΥ. Μετά τον καλλιτεχνικό διευθυντή του Ελληνικού Φεστιβάλ, Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο, του οποίου η θητεία παρατάθηκε μέχρι την ολοκλήρωση της φετινής διοργάνωσης (μέσα Αυγούστου), σειρά είχε ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου, Στάθης Λιβαθινός, ο οποίος θα παραμείνει στη θέση του όχι μέχρι τις 29 Μαΐου, οπότε και λήγει επισήμως η θητεία του, αλλά ώς το τέλος Ιουλίου, «ώστε να ολοκληρώσει το προγραμματισμένο έργο του». Μερικές μέρες, δηλαδή, μετά την τελευταία υπόκλιση στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, όπου σε δική του σκηνοθεσία και σε συνεργασία με τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου θα έχουν ανέβει οι «Ικέτιδες» του Ευριπίδη.

Αν και η υπουργός Πολιτισμού, Μυρσίνη Ζορμπά, πλέκει το εγκώμιο του προς αποχώρηση καλλιτεχνικού διευθυντή, προχωρά και σε αυτή την περίπτωση σε πρόσκληση ενδιαφέροντος για τη θέση, χωρίς ωστόσο να αποσαφηνίζεται πότε θα έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία με αποτέλεσμα να μένει μετέωρο το ζήτημα της ανακοίνωσης του προγράμματος της επόμενης σεζόν για την πρώτη σκηνή της χώρας κι ενώ δεν είναι μυστικό πως ο Στάθης Λιβαθινός έχει σχεδόν ολοκληρώσει το πρόγραμμα της επόμενης χρονιάς.

Μετά τη χθεσινή ανακοίνωση ωστόσο προκύπτει μια σειρά ζητημάτων: Πρώτον, θα προλάβει ο καλλιτεχνικός διευθυντής  να υπογράψει τις συμβάσεις για την επόμενη χρονιά δεσμεύοντας τον διάδοχό του, αλλά απαλλάσσοντάς τον κι από το άγχος να πρέπει να λειτουργήσει πυροσβεστικά με το που θα αναλάβει τα καθήκοντά του; Δεύτερον ο ιδρυτικός νόμος του Εθνικού Θεάτρου προβλέπει ότι «για τη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή επιλέγεται πρόσωπο αναγνωρισμένου κύρους που έχει ιδιαιτέρως διακριθεί στον χώρο του Θεάτρου». Αν τεθούν, λοιπόν, επιπλέον κριτήρια στο πλαίσιο ενός διαγωνισμού θα πρέπει να τροποποιηθεί και ο ιδρυτικός νόμος, κίνηση που μεταφράζεται σε επιπλέον καθυστέρηση; Και τρίτον θα συμμετάσχει ο ίδιος στη διαδικασία επιλογής νέου τιμονιέρη; Οι πρώτες πληροφορίες τον θέλουν να τηρεί στάση αναμονής. Το πιθανότερο είναι πως θα περιμένει να ανακοινωθούν οι όροι της προκήρυξης για να λάβει τις αποφάσεις του, καθώς και στο παρελθόν έχει τοποθετηθεί δημοσίως υπέρ των διαγωνισμών.

ΜΕ ΑΣΕΠ. Ενδιαφέρον έχει επιπλέον το γεγονός ότι δεν ξεκαθαρίζεται από την επίσημη ανακοίνωση του ΥΠΠΟ αν τελικά θα γίνει δημόσια πρόσκληση ενδιαφέροντος ή προκήρυξη διαγωνισμού – γίνεται αναφορά και στους δύο όρους – ερώτημα που έθεσαν «ΤΑ ΝΕΑ» την περασμένη Δευτέρα στο σχετικό ρεπορτάζ με την πλήρωση της θέσης στο Ελληνικό Φεστιβάλ. «Γίνεται μια επεξεργασία που θα τελειώσει σε λίγες ημέρες διότι υπάρχει και η εμπειρία του ΕΜΣΤ. Είμαστε σε συζήτηση με νομικούς και με το ΑΣΕΠ για να δούμε μήπως μπορεί να διασφαλίζεται η αντικειμενικότητα και η αξιοκρατία μέσω κι ενός άλλου τρόπου που δεν τον έχουμε βρει ακόμη, αλλά θα καταλήξουμε σύντομα», λέει στο «ΝΣυν» η υπουργός Πολιτισμού. «Οσον αφορά την αλλαγή του ιδρυτικού νόμου του Εθνικού Θεάτρου δεν το εξετάζουμε ως ενδεχόμενο αυτή τη στιγμή, διότι στα εποπτευόμενα νομικά πρόσωπα δεν λαμβάνεται υπόψη μόνο ο ιδρυτικός νόμος. Δεδομένου ότι χρηματοδοτούνται σε ποσοστό μεγαλύτερο του 51% με δημόσια χρήματα θεωρούνται φορείς γενικής κυβέρνησης και κατά συνέπεια υπακούουν στο νομικό πλαίσιο του ΑΣΕΠ. Αυτό σημαίνει ότι τα απαιτούμενα προσόντα για τον νέο καλλιτεχνικό διευθυντή θα πρέπει να είναι πτυχίο, αν χρειάζεται αναγνωρισμένο από τον ΔΟΑΤΑΠ, Αγγλικά, διότι τα τυπικά προσόντα μοριοδοτούνται προκειμένου να υπάρχει αντικειμενικότητα πριν φτάσουμε στη συνέντευξη», διευκρινίζει.

Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ. Η επιμονή ωστόσο σε μια τέτοια διαδικασία από τη μία πλευρά «αποτελεί την καλύτερη εγγύηση αξιοκρατίας, εγκυρότητας, ίσων ευκαιριών και ανανέωσης του καλλιτεχνικού δυναμικού», όπως υποστηρίζεται και από το ΥΠΠΟ. Από την άλλη ωστόσο ενέχει τον κίνδυνο της έκπληξης, καθώς μετά την αποτυχία της ανάλογης διαδικασίας στο ΕΜΣΤ, ενδέχεται τα δυνατά ονόματα που θα μπορούσαν να διεκδικήσουν τη θέση, να αποφύγουν να δώσουν το «παρών» αφήνοντας τους δύο θεσμούς σε αμφιλεγόμενα χέρια. Επιπλέον ο άγονος διαγωνισμός του ΕΜΣΤ έχει μεν συνέπειες από πλευράς χρόνου, αλλά τα εγκαίνια του μουσείου έχουν έτσι κι αλλιώς καθυστερήσει πέρα από κάθε όριο. Στις περιπτώσεις του Εθνικού Θεάτρου και του Ελληνικού Φεστιβάλ, όπου ο προγραμματισμός επείγει, όμως, μια ενδεχόμενη αστοχία θα έχει οδυνηρές συνέπειες και για τους δύο θεσμούς.