Φεστιβάλ: πρόσκληση ή διαγωνισμός;

Mόνο κεραυνός εν αιθρία δεν μπορεί να χαρακτηριστεί η μη ανανέωση της θητείας του Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου στη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή του Ελληνικού Φεστιβάλ. Η Μυρσίνη Ζορμπά επέλεξε να παρατείνει τη θητεία του μέχρι την ολοκλήρωση του φετινού προγράμματος ικανοποιώντας το αίτημά του, αλλά ανακοίνωσε – όπως αναμενόταν, σύμφωνα με τις πληροροφίες – πως η θέση θα προκηρυχθεί και ο νέος διευθυντής θα αναλάβει καθήκοντα από 1ης Σεπτεμβρίου.

Ωστόσο ανοιχτό παραμένει το ερώτημα αν η πρόσκληση ενδιαφέροντος, την οποία ανακοίνωσε το ΥΠΠΟ, θα έχει διεθνή χαρακτήρα ή αν θα περιοριστεί εντός συνόρων. Και παράλληλα ποια θα είναι τα απαιτούμενα προσόντα και κριτήρια για την ανάληψη της θέσης, μετά και το φιάσκο της αντίστοιχης πρόσκλησης που αφορούσε στη θέση καλλιτεχνικού διευθυντή στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Αν το υπουργείο επιμείνει, για παράδειγμα, στη λογική της «πρόσκλησης ενδιαφέροντος» κανείς δεν εγγυάται ότι στο τέλος η επιλογή θα ανήκει στην ίδια την υπουργό. Οι όποιες κινήσεις του υπουργείου για την πλήρωση της θέσης στο Ελληνικό Φεστιβάλ ωστόσο θα πρέπει να γίνουν σύντομα, διότι εγείρονται αμφιβολίες κατά πόσο η 1η Σεπτεμβρίου, κατά την οποία προγραμματίζεται να αναλάβει καθήκοντα ο διάδοχος του Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου, επαρκεί για την κατάρτιση ενός άρτιου προγράμματος, καθώς οι σπουδαίες παραγωγές από το εξωτερικό έχουν αρχίσει ήδη από τώρα να οργανώνουν το πρόγραμμά τους για το επόμενο καλοκαίρι.

ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ. Το μοντέλο που θα ανακοινωθεί για την κάλυψη της θέσης καλλιτεχνικού διευθυντή στο Ελληνικό Φεστιβάλ θα πρέπει να θεωρείται προάγγελος (αν δεν συμπέσει χρονικά) εκείνου που θα υιοθετηθεί για την ίδια θέση στο Εθνικό Θέατρο, καθώς πλέον όλο και ως πιθανότερο εμφανίζεται το ενδεχόμενο απομάκρυνσης του Στάθη Λιβαθινού, με δεδομένη μάλιστα την εκπεφρασμένη αντίθεση συνδικαλιστών του ΣΥΡΙΖΑ στο πρόσωπό του. Αν τελικώς ισχύσει το σενάριο αυτό, μοναδικός νικητής στο μπαράζ αποκεφαλισμών από τη Μυρσίνη Ζορμπά θα έχει αναδειχθεί ο Γιάννης Αναστασάκης στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, η θητεία του οποίου ανανεώθηκε, όχι μόνο ως αναγνώριση της προσφοράς του και της καλής συνεργασίας του με το ΔΣ του φορέα, αλλά και λόγω πίεσης χρόνου, καθώς η θητεία του έληγε τον περασμένο Νοέμβριο, στη μέση της θεατρικής σεζόν. Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: Γιατί δεν ίσχυσε εξαρχής για όλες τις περιπτώσεις αντικατάστασης η «θεσμική» λύση του διαγωνισμού;

Ανοιχτό δεν είναι μόνο το ζήτημα των απαιτήσεων του ΥΠΠΟ από τους εν δυνάμει καλλιτεχνικούς διευθυντές, αλλά και των υποψηφίων από το ΥΠΠΟ, καθώς όποιος αναλάβει τη θέση στο Ελληνικό Φεστιβάλ πιθανόν να ζητήσει να έχει επιλυθεί ένα από τα βασικά προβλήματα που το ταλανίζουν: ο κανονισμός λειτουργίας του. Πρόκειται για μια εκκρεμότητα που προκαλεί μία από τις πάγιες διενέξεις μεταξύ των εργαζομένων και της διοίκησης, καθώς οι πρώτοι ζητούν να μοριοδοτηθούν κατά τις προσλήψεις μόνιμου προσωπικού, κάτι που δεν προβλέπεται από τον κανονισμό του ΑΣΕΠ.

Νύξη για το συγκεκριμένο πρόβλημα, χωρίς να το κατονομάσει, είχε κάνει ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος ήδη από τον Οκτώβριο κατά την ανακοίνωση του προγράμματος της Επιδαύρου. Ηταν τότε που ερωτώμενος σχετικά με την επικείμενη λήξη της θητείας του δήλωσε ότι λόγω εσωτερικών προβλημάτων ενδέχεται να μην επιθυμεί την παραμονή του στη θέση, ενώ προ ημερών στην παρουσίαση του προγράμματος της Αθήνας επανήλθε κάνοντας λόγο για σειρά εσωτερικών προβλημάτων τα οποία δεν αποκάλυψε, αλλά για τα οποία είχε ενημερώσει, όπως είπε, την πολιτική ηγεσία του ΥΠΠΟ.

ΑΠΟΧΩΡΗΣΗ Γ. ΜΗΛΙΟΥ. Δεν ήταν όμως μόνο τα προβλήματα, αλλά και οι ρήξεις που «έριξαν» τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο από τον θώκο, όπως εκείνη με τον πρόεδρο του ΔΣ, Γιάννη Μηλιό, προσώπου που είχε επιλεγεί ώστε να διασφαλιστεί η ομαλότητα στη λειτουργία του Φεστιβάλ, καθώς εκτός των άλλων οι δύο άνδρες είχαν εξ αγχιστείας συγγένεια. Αν και ο παραιτηθείς πρόεδρος επικαλέσθηκε προσωπικούς λόγους, κατά την αποχώρησή του ευχαρίστησε δημοσίως άπαντες στο Φεστιβάλ εκτός του καλλιτεχνικού διευθυντή επιβεβαιώνοντας τρόπον τινά τις φήμες περί εντάσεων στη σχέση τους που αφορούσαν και οικονομικά αιτήματα (αν και οι απόψεις διίστανται από όσους τις είχαν ζήσει σχετικά με το αν η έντασή τους ήταν τόσο μεγάλη ώστε να δικαιολογούν την παραίτηση).

Η κίνηση αυτή όμως του Γ. Μηλιού λειτούργησε σαφώς επιβαρυντικά, καθώς η Μυρσίνη Ζορμπά είχε θέσει ως μία από τις βασικές προϋποθέσεις για την ανανέωση της θητείας των καλλιτεχνικών διευθυντών την εν γένει  καλή συνεργασία τους με τα διοικητικά τους συμβούλια. Και είναι από τα γεγονότα που συνέβαλαν στην οριστικοποίηση της σχεδόν ειλημμένης απόφασης. Σχεδόν ειλημμένης διότι μέχρι προσφάτως η υπουργός Πολιτισμού δεχόταν οχλήσεις για να διατηρήσει τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο στη θέση του με τρία βασικά επιχειρήματα: πρώτον ότι λειτούργησε σωστικά για το φεστιβάλ πριν από δύο χρόνια μετά το φιάσκο Φαμπρ. Δεύτερον ότι έχει δημιουργήσει το πολυδιαφημισμένο πλεόνασμα στο ταμείο. Και τρίτον ότι το πρόγραμμα της φετινής σεζόν έχει ήδη δεχθεί θετικά σχόλια, κυρίως στον τομέα της μουσικής.

Στη διελκυστίνδα μεταξύ πιέσεων και γεγονότων τελικά βάρυνε η βασική  αρχή της υπουργού την οποία υιοθέτησε από την πρώτη κιόλας ημέρα που βρέθηκε στο γραφείο του πέμπτου ορόφου της οδού Μπουμπουλίνας: να αλλάξει οτιδήποτε και οποιονδήποτε μπορεί να συνδεόταν με την προκάτοχό της, Λυδία Κονιόρδου, σε επίπεδο συνεργατών, ακόμη και μετακλητών υπαλλήλων. Και η σχέση συνεργασίας ανάμεσα στην τέως υπουργό και τον καλλιτεχνικό διευθυντή είναι γνωστή και στενή. Η παρουσία της Λυδίας Κονιόρδου στην παρουσίαση του προγράμματος του Φεστιβάλ Αθηνών – ως συμμετέχουσας άλλωστε και σε παράσταση του Φεστιβάλ Επιδαύρου – όπως και η απουσία της Μυρσίνης Ζορμπά από την πολυπληθή εκδήλωση έδειχνε ότι ο Ρουβίκωνας είχε πλέον διασχιστεί.