Πιάστηκαν στην παγίδα που έστηναν για την προεδρική εκλογή

Μέσα σε ένα προεκλογικό σκηνικό ολοκληρώθηκε χθες στην Ολομέλεια της Βουλής η πρώτη φάση της διαδικασίας συνταγματικής αναθεώρησης, κατά την οποία κρίθηκε ποιες διατάξεις θα παραπεμφθούν στην επόμενη αναθεωρητική Βουλή και με ποια πλειοψηφία, καθώς όσες συγκέντρωσαν 180 ψήφους θα χρειάζονται απλή πλειοψηφία για να αλλάξουν και το αντίστροφο. Τα συμπεράσματα που προκύπτουν από την άτολμη και άδοξη για τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς αναθεωρητική διαδικασία, που ιδίως στο θέμα της προεδρικής εκλογής εγκλώβισε τελικώς το Μέγαρο Μαξίμου, είναι:

1Οι εκλογές που θα μεσολαβήσουν θα κρίνουν ουσιαστικά και την κατεύθυνση των συνταγματικών αλλαγών από την επόμενη Βουλή, καθώς επιβεβαιώθηκε αυτό που από την αρχή η αντιπολίτευση επισήμαινε – ότι δεν μπορεί η προτείνουσα Βουλή να δεσμεύσει την επόμενη ως προς το περιεχόμενο των αναθεωρητέων διατάξεων. Καθίσταται πλέον σαφές ότι η λαϊκή ετυμηγορία που θα εκφραστεί στις επικείμενες εθνικές εκλογές θα προσδιορίσει και το προς τα πού θα κινηθούν οι συνταγματικές αλλαγές που επιφορτίζεται η νέα Βουλή που θα προκύψει. Αυτό είναι άλλωστε και το πνεύμα του συνταγματικού νομοθέτη, ο οποίος προέβλεψε ότι μεταξύ των δυο Βουλών μεσολαβούν εκλογές.

2Ο ΣΥΡΙΖΑ απέτυχε να εργαλειοποιήσει την αναθεωρητική διαδικασία καθώς έπεσε στην παγίδα που επιχείρησε να στήσει στην αντιπολίτευση μέσω του επιχειρήματος ότι η παρούσα Βουλή ψηφίζοντας τις υπό αναθεώρηση διατάξεις καθορίζει και το περιεχόμενο των αλλαγών τους. Η αποτυχία του να περάσει την πρόταση για άμεση εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας από τον λαό ήδη από την πρώτη ψηφοφορία (άρθρο 30, παρ. 1) αποδυνάμωσε την πρότασή του για την αποσύνδεση της εκλογής του ανώτατου πολιτειακού παράγοντα από τη διάλυση της Βουλής και τις πρόωρες εκλογές, πρόταση που πέρασε με τη στήριξη της ΝΔ (συγκέντρωσε 224 θετικές ψήφους). Ετσι, ανοίγει ο δρόμος για τη ΝΔ εφόσον είναι πλειοψηφία στην επόμενη Βουλή να αλλάξει το άρθρο αυτό με βάση το δικό της σκεπτικό που προβλέπει εκλογή από τη Βουλή με 200-180-151 ψήφους. Κάτι που τινάζει στον αέρα τυχόν προσδοκίες για πρόκληση πρόωρων εκλογών από τον ΣΥΡΙΖΑ λόγω αδυναμίας εκλογής ΠτΔ το 2020.

3Η αδυναμία του ΣΥΡΙΖΑ να συγκεντρώσουν στην παρούσα φάση αυξημένη πλειοψηφία εμβληματικές προτάσεις του όπως για τη θρησκευτική ουδετερότητα (αν και πήρε παραπάνω ψήφους απ’ ό,τι στην πρώτη ψηφοφορία: 156 έναντι 151), τον πολιτικό όρκο, την εποικοδομητική ψήφο δυσπιστίας, τη συνταγματική κατοχύρωση κοινωνικών δικαιωμάτων, τα λαϊκά δημοψηφίσματα, τις τρεις βουλευτικές θητείες κ.λπ. δυσχεραίνει ή αποκλείει να περάσουν στην επόμενη Βουλή καθώς θα απαιτούνται 180 ψήφοι. Ζητήματα όπως οι σχέσεις Κράτους – Εκκλησίας μένουν ανοιχτά και θα κριθούν από την τότε πλειοψηφία. Πάντως ο Κυριάκος Μητσοτάκης ουσιαστικά διαμήνυσε χθες στον Αλέξη Τσίπρα για όσες διατάξεις πέρασαν με 151 ψήφους: «Μην μπαίνετε καθόλου στον κόπο, αυτές οι διατάξεις δεν πρόκειται να συζητηθούν καθόλου από την επόμενη κυβερνητική πλειοψηφία».

4Από τη ΝΔ και τη ΔΗΣΥ η αναθεωρητική διαδικασία κρίθηκε ως μια «χαμένη ευκαιρία» καθώς δεν συμπεριέλαβε με ευθύνη του ΣΥΡΙΖΑ προτάσεις όπως για τα μη κρατικά πανεπιστήμια (άρθρο 16), τον εκσυγχρονισμό της περιβαλλοντικής νομοθεσίας (άρθρο 24) και βέβαια την αλλαγή του άρθρου 16 του Συντάγματος. Οπως τόνισε ο Μητσοτάκης, η μη αναθεώρηση του άρθρου 16 «όπως τα κάνατε παραπέμπεται περίπου για το 2030». Μένει η επόμενη πλειοψηφία να αποφανθεί αν θα ολοκληρώσει την παρούσα διαδικασία ή θα την κηρύξει άγονη και θα ξεκινήσει νέα αναθεώρηση.

5Η συμφωνία των κομμάτων σε διατάξεις όπως αυτή για την ποινική ευθύνη των υπουργών με την κατάργηση της αποσβεστικής ημερομηνίας (συγκέντρωσε 255 ψήφους) ανέδειξε την κοινή πεποίθηση αλλά και το συναινετικό πνεύμα που επιβάλλει η διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης προκειμένου να υπάρξει εξορθολογισμός εκεί όπου απαιτείται, προκειμένου το πολιτικό σύστημα να επανακτήσει την αξιοπιστία του.

Σε κάθε περίπτωση, το «μπαλάκι» της αναθεώρησης περνά στους ψηφοφόρους και στην κοινοβουλευτική πλειοψηφία που θα αναδείξουν στις επερχόμενες εκλογές.