Να επανεξεταστεί το φορολογικό πλαίσιο για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας

Το 2019 θα είναι μια χρονιά γεμάτη προκλήσεις για τον ελληνικό τουρισμό και ειδικότερα για τους επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στον χώρο. Μια σειρά εσωτερικών ζητημάτων αλλά και εξωτερικών παραγόντων αναμένεται να επηρεάσει τη διαμόρφωση των τουριστικών μεγεθών. Η υπερφορολόγηση, οι γερασμένες υποδομές και η ελλειμματική διαχείριση προορισμών προκαλούν ανησυχία για το πώς η χώρα θα παραμείνει ανταγωνιστική.

Η πρώτη εικόνα που έχουμε, σύμφωνα με στοιχεία του Ινστιτούτου του ΣΕΤΕ (ΙΝΣΕΤΕ), σε σχέση με τον αρχικό προγραμματισμό θέσεων των αεροπορικών εταιρειών σε περιφερειακά αεροδρόμια για τη φετινή θερινή σεζόν, αποτυπώνει τάσεις για σταθεροποίηση, αλλά και ενδεχόμενη καθοδική πορεία της τουριστικής κίνησης.

Βέβαια, ακόμη είναι νωρίς για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων. Η εξέλιξη αυτή καταγράφεται μετά την υψηλή αύξηση στον προγραμματισμό θέσεων των προηγούμενων ετών. Θα πρέπει να περιμένουμε το επόμενο διάστημα τα οριστικά στοιχεία σε σχέση με τον προγραμματισμό των πτήσεων, ώστε να διαμορφώσουμε τις εκτιμήσεις μας για το σύνολο της σεζόν.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η μέχρι στιγμής μειωμένη ζήτηση αεροπορικών θέσεων για τη θερινή περίοδο του 2019 αποδίδεται επίσης και σε άλλους παράγοντες, όπως η επιβράδυνση της οικονομίας στην ευρωζώνη, η μη ολοκλήρωση της συμφωνίας της ΕΕ με το Ηνωμένο Βασίλειο για τους όρους του Brexit, αλλά και η δυναμική επάνοδος των άμεσα ανταγωνιστών μας από την ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου, όπως είναι η Τουρκία και η Αίγυπτος, χώρες που διαθέτουν χαμηλότερη φορολογία ως προορισμοί και έτσι μπορούν να προσφέρουν ένα ιδιαιτέρως ανταγωνιστικό τουριστικό προϊόν στη σχέση ποιότητας – τιμής.

Σύμφωνα με τον WEF Global Competitiveness Index 2017-2018, τα ποσοστά φορολόγησης και η φορολογική νομοθεσία αποτελούν τον πρώτο και τον τρίτο πιο προβληματικό παράγοντα για την επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα. Αντίστοιχα, στοιχεία καταδεικνύουν ότι η Ελλάδα έχει ένα από τα λιγότερο ελκυστικά συστήματα φορολογικών κινήτρων ανάμεσα στα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ. Ενδεικτικά, η χώρα μας κατατάσσεται στην 29η θέση, ανάμεσα στις 35 χώρες του ΟΟΣΑ, στον φετινό Δείκτη Φορολογικής Ανταγωνιστικότητας του Tax Foundation που αξιοποιεί στοιχεία του 2018.

Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι το φορολογικό καθεστώς στο οποίο επενδύουν και δραστηριοποιούνται οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα είναι το δυσμενέστερο μεταξύ ανταγωνιστριών χωρών. Η αυξημένη φορολογική επιβάρυνση για το τουριστικό πακέτο έχει απομειώσει το 50% των κερδών από την ανταγωνιστικότητα, που προέκυψε λόγω της εσωτερικής υποτίμησης, η οποία δημιουργήθηκε από τα ελληνικά προγράμματα προσαρμογής. Η απουσία ελαφρύνσεων περιορίζει τις δυνατότητες των ελληνικών τουριστικών επιχειρήσεων να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του ολοένα και αυξανόμενου διεθνούς ανταγωνισμού. Εξάλλου, οι διαδοχικές αυξήσεις στους συντελεστές ΦΠΑ (διπλασιασμός για διαμονή και εστίαση και τριπλασιασμός για μεταφορές – αεροπορικές και με πλοίο), ο φόρος διαμονής, σε συνδυασμό με τον αντίστοιχο δημοτικό φόρο και οι αυξήσεις σε άλλους επιχειρηματικούς φόρους επηρεάζουν την εποχικότητα, εμποδίζουν την ικανότητα εξυπηρέτησης των δανειακών υποχρεώσεων και αποτελούν ανασταλτικούς παράγοντες για την υλοποίηση επενδύσεων.

Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων δείχνουν ότι μόνο το τρίτο τρίμηνο του 2018 (Ιούλιος – Σεπτέμβριος) από τον φόρο διαμονής εισπράχθηκαν 68,9 εκατ. έναντι 74 εκατ. ευρώ που είχαν προβλεφθεί από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους για το σύνολο του έτους. Συνολικά, από τον εν λόγω φόρο εισπράχθηκαν σχεδόν τα διπλάσια από τα προβλεπόμενα έσοδα για το Ελληνικό Δημόσιο, δηλαδή 134 εκατ. ευρώ, προσθέτοντας ένα ακόμα βάρος στον ήδη υπερφορoλογημένο τουριστικό τομέα. Ο ΣΕΤΕ από το 2016 εξακολουθητικά επισημαίνει ότι ο φόρος διαμονής είναι ένας καταστροφικός φόρος που επιβαρύνει άμεσα τον ξένο επισκέπτη και η εφαρμογή του θα πρέπει να καταργηθεί.

Προκειμένου να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα του ελληνικού προϊόντος και να στηριχθεί ο τουρισμός, θα πρέπει να επανεξεταστεί όλο το φορολογικό πλαίσιο, με την κατάργηση του φόρου διαμονής καθώς και τη μείωση του ΦΠΑ σε ξενοδοχεία, εστίαση και μεταφορές, ώστε να συνεχίσει να στηρίζει την οικονομία και την κοινωνία, όπως έκανε τα δύσκολα χρόνια της κρίσης.

Εμείς από την πλευρά μας και ενόψει μιας πιεστικής χρονιάς θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε με κάθε τρόπο και σε κάθε ευκαιρία την προσπάθεια προώθησης του ελληνικού τουριστικού προϊόντος μέσω του ΣΕΤΕ, του ΙΝΣΕΤΕ και της Marketing Greece. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αξίζει να αναφερθεί η πλέον πρόσφατη πρωτοβουλία της Marketing Greece, που αφορά στη δημιουργία της καμπάνιας Oh My Greece | Unlock the Feeling, στην οποία παραχωρήθηκε από τον ΕΟΤ η άδεια χρήσης του σήματος Ελλάδα, ενώ ο ΕΟΤ παρέλαβε το υλικό ελεύθερο πνευματικών δικαιωμάτων προκειμένου να το χρησιμοποιήσει για την προβολή της χώρας διεθνώς.

Ο Γιάννης Ρέτσος είναι πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων