Ενας Πικάσο στο Παγκράτι

Από μοναδική ευρωπαϊκή πρωτεύουσα χωρίς μουσείο σύγχρονης τέχνης η Αθήνα ετοιμάζεται να βρεθεί με δύο εντός του 2019. Κι αν για πολλοστή φορά νέφη καλύπτουν τα εγκαίνια του ΕΜΣΤ – ο νέος χρονικός ορίζοντας έχει τοποθετηθεί για την άνοιξη – το Ιδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή (έτσι θα ονομάζεται το επίσης πολύπαθο μουσείο, αδελφό του Σύγχρονης Τέχνης Ανδρου) υπόσχεται να ανοίξει επιτέλους τις πόρτες του στο Παγκράτι την 1η Οκτωβρίου. Τότε θα φανεί κι αν θα ανταποκριθεί στις προσδοκίες όσων το αναμένουν τουλάχιστον τρεις δεκαετίες. Δύο από τους 11 ορόφους του κτιρίου επί της οδού Ερατοσθένους 13, δίπλα στον Αγιο Σπυρίδωνα, θα αφιερωθούν στα κορυφαία ονόματα της παγκόσμιας τέχνης από την πολυθρύλητη συλλογή του Ιδρύματος που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων Πικάσο, Σεζάν, Ροντέν, Βαν Γκογκ, Γκογκέν, Μονέ, Ντεγκά, Μπρακ, Λεζέ, Μιρό, Τζακομέτι, Τουλούζ Λοτρέκ, Καντίνκσι, Γουόρχολ, Μπαλτίς, Σαγκάλ, Λιχτενστάιν. Στους επόμενους δύο ορόφους θα βρουν τη θέση τους οι Ελληνες της συλλογής, όπως οι Παρθένης, Μπουζιάνης, Παππάς, Τσαρούχης, Σκλάβος, Χατζηκυριάκος -Γκίκας, ενώ στον  πέμπτο και τελευταίο όροφο θα παρουσιαστεί η νεότερη γενιά ελλήνων εικαστικών.

150 ΕΡΓΑ. Από τα 800 έργα που διαθέτει η συλλογή θα φιλοξενηθούν 150, ενώ κάθε χρόνο η μόνιμη έκθεση θα ανανεώνεται και 110 από τα 150 εκτεθειμένα έργα θα ανανεώνονται με άλλα που θα βγαίνουν από τις αποθήκες του πέμπτου και τέταρτου υπογείου και θα βρίσκουν τη θέση τους στα 1.124 τ.μ. που καλύπτουν οι χώροι παρουσίασης των μόνιμων συλλογών από τη συνολική επιφάνεια των 7.250 τ.μ.

Τα εγκαίνια έρχονται 27 χρόνια μετά το πρώτο από τα τρία ναυάγια για τη δημιουργία του. Η αρχή έγινε το 1992 με την παραχώρηση του οικοπέδου στην οδό Ρηγίλλης στο Ιδρυμα Γουλανδρή για την ανέγερση Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης, όπως ήταν ο τίτλος του τότε, σε σχέδια του Ι.Μ. Πέι κι ακυρώθηκε όταν στα θεμέλιά του ανακαλύφθηκαν κατάλοιπα του Λυκείου του Αριστοτέλη. Ακολούθησε το 1998 δεύτερη παραχώρηση 12 στρεμμάτων στην οδό Ριζάρη η οποία κρίθηκε παράνομη από το Συμβούλιο της Επικρατείας, ενώ και η τρίτη προσπάθεια, το 2006, να στεγαστεί το μουσείο σε κτίριο στη συμβολή των οδών Αρδηττού και Μάρκου Μουσούρου απέβη άκαρπη.

ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΕΚΚΡΕΜΟΤΗΤΑ. Παρά το γεγονός ότι παρουσιάστηκε ήδη το λογότυπο και ξεκίνησε η αντίστροφη μέτρηση για τα εγκαίνια του μουσείου, που διαθέτει αμφιθέατρο 190 θέσεων, βιβλιοθήκη με 4.500 τίτλους, χώρο περιοδικών εκθέσεων 530 τ.μ. και καφέ- εστιατόριο στο δενδροφυτευμένο αίθριο του ημιώροφου, η σκιά της 15ετούς εν εξελίξει δικαστικής εκκρεμότητας σχετικά με την ιδιοκτησία της συλλογής εξακολουθεί να πλανάται, ενώ οι ψίθυροι για χαμένα έργα δεν έχουν κοπάσει. «Εχουν γραφεί πολλά για τη δικαστική διαμάχη με μία από τις έξι κληροδότριες που στρέφεται εναντίον του ιδρύματος και εμού προσωπικά ως εκτελεστή της διαθήκης. Είναι ένα ζήτημα που μας προκαλεί ψυχική και οικονομική οδύνη, ωστόσο μέχρι σήμερα καμία από τις θέσεις της δεν έχουν γίνει δεκτές. Η υπόθεση είναι σε εκκρεμότητα στη Δικαιοσύνη», έλεγε στη χθεσινή παρουσίαση ο διευθυντής του μουσείου και μέλος του ΔΣ του Ιδρύματος, Κυριάκος Κουτσομάλλης, διευκρινίζοντας ότι «κανένα έργο δεν έχει χαθεί».

Η ετήσια καλοκαιρινή έκθεση στην Ανδρο είναι επίσης στα σκαριά και είναι αφιερωμένη στον Ντίκο Βυζάντιο. Πρόκειται για έναν ζωγράφο με βαριά οικογενειακή ιστορία: τρισέγγονος πρωθυπουργού, του Δημητρίου Βούλγαρη, δισέγγονος του δημάρχου Πατρών Δημητρίου Πατρινού, απόγονος του παράγοντα της Ελληνικής Επανάστασης Λάζαρου Κουντουριώτη και γιος του ζωγράφου Περικλή Βυζάντιου. Ο ίδιος είχε ταξιδέψει στη Γαλλία με το θρυλικό Ματαρόα, έκανε παρέα με τον Τζακομέτι και τον Φουκό. Στις εκθέσεις του εμφανίζονταν από τη βασίλισσα Φρειδερίκη έως τη Σοφία Λόρεν.