Παραμένει «βασιλιάς» μετά τα σκάνδαλα;

«Το BBC δεν αποκλείει καλλιτέχνες. Θεωρούμε κάθε μουσικό κομμάτι ότι έχει συγκεκριμένη αξία και αποφασίζουμε για τη μετάδοσή του ανάλογα με το κοινό στο οποίο απευθυνόμαστε μέσω των προγραμμάτων μας». Η δήλωση αυτή του εκπροσώπου του ραδιοφωνικού σταθμού κυκλοφόρησε αμέσως μετά την κινητικότητα στο Διαδίκτυο γύρω από την εσφαλμένη – όπως αποδείχθηκε – είδηση ότι το BBC2 απέκλεισε τη μουσική του Μάικλ Τζάκσον εξαιτίας της προβολής στο αμερικανικό δίκτυο HBO του ντοκιμαντέρ «Leaving Neverland». Στο ντοκιμαντέρ εμφανίζονται δύο νέοι άνδρες οι οποίοι αποκαλύπτουν ότι ο εκλιπών ποπ σταρ τούς είχε κακοποιήσει σεξουαλικά όταν ήταν παιδιά. Μάλιστα, παραμονές της προβολής του ντοκιμαντέρ στις ΗΠΑ, τρεις μεγάλοι ραδιοφωνικοί σταθμοί στο Μόντρεαλ αποφάσισαν να διαγράψουν από τις μουσικές λίστες αναπαραγωγής τους τα τραγούδια του Μάικλ Τζάκσον.

Στο μεταξύ, το HBO αμέσως μετά το τέλος του δεύτερου μέρους του «Leaving Neverland» είχε οργανώσει το βράδυ της Δευτέρας συζήτηση στο στούντιο με τους πρωταγωνιστές Γουέιντ Ρόμπσον και Τζέιμς Σέιφτσακ και τον σκηνοθέτη Νταν Ριντ. Οικοδέσποινα της βραδιάς ήταν η Οπρα Γουίνφρεϊ, η οποία ανέλαβε τις συνεντεύξεις τους καθώς και τον χειρισμό του ακροατηρίου εντός του στούντιο αλλά και τις καταιγιστικές αντιδράσεις των χρηστών στις σελίδες κοινωνικών μέσων. Η Οπρα είχε καλέσει στο στούντιο άτομα που στο παρελθόν έχουν υποστεί σεξουαλική κακοποίηση. Μάλιστα, η ίδια πριν από δεκαετίες είχε αποκαλύψει σε μία από τις τηλεοπτικές εκπομπές της ότι είχε υποστεί ανάλογη επίθεση στα νιάτα της. Τόνισε λοιπόν ότι ο σκηνοθέτης έκανε εξαιρετική δουλειά δείχνοντας ότι η παιδική σεξουαλική κακοποίηση σχετίζεται με την αποπλάνηση. «Ξέρω ότι πολύς κόσμος σε όλον τον πλανήτη θα εξοργιστεί συζητώντας αν ο Μάικλ Τζάκσον έκανε ή όχι αυτά τα πράγματα και αν οι δύο άνδρες που το υποστηρίζουν είναι ή δεν είναι ψεύτες. Για μένα, αυτή η στιγμή υπερβαίνει τον Τζάκσον» είπε η Γούινφρεϊ. «Η στιγμή είναι μεγαλύτερη από οποιονδήποτε, γιατί μας επιτρέπει να δούμε αυτή την κοινωνική διαφθορά. Είναι σαν μάστιγα για την ανθρωπότητα. Αν όμως αγγίξει το κοινό μας για να δει πως συμβαίνει, τότε κάτι καλό θα έχει προκύψει από αυτήν τη συζήτηση». Το ντοκιμαντέρ του Νταν Ριντ δεν αφήνει σκιές και παίρνει θέση ότι ο βασιλιάς της ποπ μουσικής ήταν παιδόφιλος.

ΝΤΙΜΠΕΪΤ ΣΤΗΝ «ΓΚΑΡΝΤΙΑΝ» Η επόμενη ερώτηση τίθεται στην εφημερίδα «Γκάρντιαν»: μπορούμε να ξεχωρίσουμε τη μουσική του από τις υποτιθέμενες κατηγορίες; Θεωρητικοί και κριτικοί μουσικής εκφράζουν τις απόψεις τους. Ανάμεσά τους, ο κριτικός της ποπ Αλεξ Πετρίδης σημειώνει τα εξής: «Δεν μπορείς εύκολα να εξαλείψεις τον Μάικλ Τζάκσον από την Ιστορία: πάρα πολλοί άνθρωποι έχουν συνδέσει πολλά στιγμιότυπα από τη ζωή τους με τη μουσική του. Και ίσως δεν πρέπει να τον διαγράψεις. Ισως είναι σωστό η μουσική του να συνεχίσει να ακούγεται, εφόσον υπάρχει ένα είδος προειδοποίησης: έτσι ώστε να μας θυμίζει πως η μεγάλη τέχνη μπορεί να γίνει από φοβερούς ανθρώπους, ότι το ταλέντο μπορεί με τον πιο οδυνηρό τρόπο να γίνει όπλο. Και ότι είναι μεγάλο λάθος – που μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες – αν πιστεύει κανείς ότι ένας καλλιτέχνης αυτόματα περιβάλλεται από καλοσύνη».

Από την πλευρά του ο δοκιμιογράφος συγγραφέας Τσαρλς Κλόστερμαν επισημαίνει σχετικά πως «η δυνατότητα διαχωρισμού του έργου ενός καλλιτέχνη από τη ζωή του δεν αποτελεί πρακτικό ζήτημα αυτή τη στιγμή. Η σύγκρουση εξακολουθεί να υπάρχει και το φιλοσοφικό παζλ δεν έχει αλλάξει, αλλά το δημόσιο επιχείρημα έχει σχεδόν τελειώσει. Αυτό που είναι ιδιαίτερα περίπλοκο για το σενάριο του Μάικλ Τζάκσον είναι το τεράστιο μέγεθος του αποτυπώματός του. Ακόμη και αν κάθε παγκόσμια υπηρεσία streaming αφαιρέσει τα τραγούδια της και η Apple Music κλείσει τον κατάλογό της, υπάρχουν ακόμη τουλάχιστον 60 εκατομμύρια χειροπιαστά αντίτυπα του άλμπουμ “Thriller” διάσπαρτα σε όλο τον κόσμο. Ο Τζάκσον λοιπόν είναι πολύ μαζικός για να τον ακυρώσεις». Ο Κλόστερμαν εκτιμά ότι ο συνεχώς αυξανόμενος πληθυσμός παραβατικών μουσικών (ζωντανών και νεκρών) που ανασυντάσσονται ως ασύγκριτα προβληματικοί τελικά θα συγκεντρωθεί σε ένα χωριστό σιλό της πολιτιστικής ιστορίας. Και το έργο τους θα μπορεί να καταναλωθεί και να αναλυθεί, με ρητή πάντα αναφορά στο ότι είναι μέλη αυτής της εξόριστης αδελφότητας. «Θα είναι κάπως παρόμοιο με το πώς ένας φοιτητής κινηματογράφου μπορεί ακόμα να αναφέρεται στις ταινίες της Λένι Ρίφενσταλ, αλλά μόνο αφού πρώτα επισημάνει τις πολιτικές της σχέσεις. Το έργο του Τζάκσον είναι λαμπρό και ασυνήθιστα πανταχού παρόν, έτσι ώστε οι άνθρωποι να θέλουν πάντα να μιλάνε γι ‘αυτό».