Εξουσία Ή ιδεολογία;

Εξουσία ή ιδεολογία; Αυτό είναι το δίλημμα με το οποίο μοιάζει να είναι αντιμέτωποι οι Ευρωπαίοι Σοσιαλιστές τρεις μήνες πριν από τις ευρωεκλογές. Η συζήτηση μαίνεται στους κόλπους τους: πώς θα ήταν ορθότερο να κινηθούν; Να εμμείνουν στις θέσεις τους και να δώσουν μια δύσκολη μάχη (οι δημοσκοπήσεις τούς θέλουν δεύτερους, με μεγάλη διαφορά από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα) ή να επιδιώξουν συμμαχίες με άλλες δυνάμεις, «από τον Τσίπρα μέχρι τον Μακρόν», όπως είπε χαρακτηριστικά στο «Politico» ο μαλτέζος πρωθυπουργός Τζόζεφ Μουσκάτ, έστω και αν δεν συμφωνούν σε όλα;

Είναι ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζουν και εντός των εθνικών τειχών τα κεντροαριστερά κόμματα της Ευρώπης, καθώς προσπαθούν να διαχειριστούν τους παραδοσιακούς, συντηρητικούς αντιπάλους τους αλλά και πολιτικές δυνάμεις που εμφανίστηκαν ή ενισχύθηκαν μέσα από την κρίση. Κάθε χώρα, βέβαια, έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες. Στην Ελλάδα, το «κάλεσμα στον προοδευτικό χώρο για ένα ευρύ μέτωπο ενόψει των ευρωεκλογών» ήρθε από τη ριζοσπαστική Αριστερά, από τον Αλέξη Τσίπρα – Κίνημα Αλλαγής και Ποτάμι απάντησαν αμέσως αρνητικά. Το δίλημμα για τους Σοσιαλιστές, ωστόσο, τίθεται πανευρωπαϊκά, και από ό,τι φάνηκε από το συνέδριο του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος το περασμένο Σαββατοκύριακο στη Μαδρίτη, λύση δεν διαφαίνεται.

Ο Τζόζεφ Μουσκάτ ανήκει ξεκάθαρα σε αυτούς που τάσσονται υπέρ μιας «ευρείας συμμαχίας των προοδευτικών δυνάμεων». «Θα είναι μια τέτοια συμμαχία αξιόπιστη, θα έχει αρκετά μέλη και ένα συνεκτικό πρόγραμμα; Για να είμαι ειλικρινής, αυτήν τη στιγμή δεν το γνωρίζω. Είναι όμως σαφώς η επιλογή που προτιμώ» λέει. Ο ίδιος βρίσκεται στην πρωθυπουργία έξι χρόνια, επικεφαλής μιας κυβέρνησης Εργατικών. Τη συνταγή του την αποκαλύπτει ευχαρίστως: αγκαλιάζεις, δεν πολεμάς τον καπιταλισμό· δεν φοβάσαι να αντιμετωπίσεις τη μετανάστευση· συνάπτεις συμμαχίες με άλλες πολιτικές δυνάμεις, ακόμα και αν δεν συμφωνείτε παρά εν μέρει. «Δεν θα φέρουμε κοινωνική δικαιοσύνη πολεμώντας αλλά χαλιναγωγώντας τις δυνάμεις της αγοράς» λέει. «Νομίζω πως δαπανάμε υπερβολικά πολύ χρόνο λέγοντας πώς θα αναδιανείμουμε τον πλούτο, ενώ το πρωταρχικό ζητούμενο είναι να παραγάγουμε πλούτο».

Ο Μουσκάτ καλεί το ευρωπαϊκό του κόμμα να βγει «από την κλασική ασφαλή ζώνη της κοινωνικής δικαιοσύνης και της ισότητας», αυτοί οι στόχοι είναι «στις περισσότερες περιπτώσεις οικουμενικά αποδεκτοί σήμερα» επιχειρηματολογεί. «Πρέπει να επιτεθούμε σε τομείς όπου δεν θεωρούμαστε αρκετά αξιόπιστοι, την παραγωγή πλούτου, την ασφάλεια, τη μετανάστευση. Πρέπει να γίνουμε το κόμμα της κοινής λογικής όσον αφορά τη μετανάστευση. Νομίζω πως μια λογική μεταναστευτική πολιτική περιλαμβάνει την προστασία των συνόρων» προσθέτει. Φοβάται ωστόσο πως οι προτάσεις του θα αγνοηθούν.

Το μανιφέστο του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος υπόσχεται «να αφήσουμε πίσω τα νεοφιλελεύθερα και συντηρητικά μοντέλα του παρελθόντος» – κάτι που στα μάτια αρκετών αποκλείει μια συμμαχία με τον Εμανουέλ Μακρόν. Στην ομιλία του στη Μαδρίτη, ο Ούντο Μπούλμαν, επικεφαλής της Ευρωομάδας των Σοσιαλιστών, έδωσε έμφαση στα παραδοσιακά θέματα της Κεντροαριστεράς και απηύθυνε κάλεσμα για μια «σοσιαλιστική επανάσταση που θα σώσει τον πλανήτη μας». «Απαρνούμαστε υπερβολικά εύκολα την εξουσία» δήλωσε στο «Politico» ο Ολλανδός Φρανς Τίμερμανς, νυν πρώτος αντιπρόεδρος της Κομισιόν, που εξελέγη επισήμως στη Μαδρίτη υποψήφιος των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών για την κεφαλή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. «Το ΕΛΚ, αντίθετα, έχει εμμονή με την εξουσία. Αλλιώς δεν εξηγείται γιατί είναι ακόμα μέλος αυτής της οικογένειας το Fidesz», το κόμμα του Βίκτορ Ορμπαν. «Είμαστε νούμερο 2 στις δημοσκοπήσεις. Αλλά θέλω να κάνουμε μια γερή προεκλογική εκστρατεία. Θέλω να γίνουμε νούμερο 1» πρόσθεσε ο Τίμερμανς. Χτυπημένη από την κρίση, βυθισμένη ακόμα σε μια δική της, ιδεολογική όσο και υπαρξιακή κρίση, η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία αρνείται να καταθέσει τα όπλα.

ΓΑΛΛΙΑ

«Εχουμε δύο μήνες για να ενώσουμε την Αριστερά»

«Μας έχουν κλείσει πόρτες κατάμουτρα και θα μας κλείσουν και άλλες. Αλλά θα επιμείνουμε μέχρι τέλους. Αν δεν ξεπεράσουμε τις λογικές των κομματικών μηχανισμών και των υπερτροφικών εγώ, θα υποστούμε πανωλεθρία. Εκατομμύρια πολίτες θα νοιώσουν απελπισία. Για μία ακόμα φορά! Και την ευρωπαϊκή συζήτηση θα μονοπωλήσει η μάχη ανάμεσα στον Εμανουέλ Μακρόν και τη Μαρίν Λεπέν. Δεν μπορώ να το δεχθώ: ο φιλελευθερισμός και ο εθνικισμός δεν είναι οι μόνες επιλογές. Μπορεί να είμαστε τρελοί, αλλά πιστεύουμε σε αυτό που κάνουμε. Εχουμε δυο μήνες για να ενώσουμε την Αριστερά».

Εχει περάσει ήδη ένας μήνας από όταν τα έλεγε αυτά ο γάλλος δοκιμιογράφος, δημοσιογράφος, σκηνοθέτης και ακτιβιστής Ραφαέλ Γκλικσμάν, ο 39χρονος που ίδρυσε, μαζί με δύο ακόμα νεαρούς διανοούμενους της Αριστεράς, τον «αιρετικό οικονομολόγο» Τομά Πορσέρ και την οικολόγο ακτιβίστρια Κλερ Νουβιάν, την Place Publique, «ένα πολιτικό κίνημα προερχόμενο 100% από την κοινωνία των πολιτών», βασισμένο σε ένα δεκάλογο γενικών αρχών, που φιλοδοξεί να συνασπίσει τη γαλλική φιλοευρωπαϊκή Αριστερά, να την πείσει να κατεβάσει κοινή λίστα στις ευρωεκλογές. «Αυτό θέλει και το 70% των ψηφοφόρων της Αριστεράς», διαβεβαίωνε ο Γκλικσμάν.

Το κίνημα γεννήθηκε μόλις τον περασμένο Δεκέμβριο και έχει ήδη 30.000 μέλη. Αλλά η αλήθεια είναι ότι οι πόρτες που μένουν κλειστές σε αυτό είναι σαφώς περισσότερες από εκείνες που ανοίγουν. Προς το παρόν, μόνο το Σοσιαλιστικό Κόμμα προσανατολίζεται να απαντήσει θετικά στο κάλεσμά του. Με την Ανυπότακτη Γαλλία, το κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς του Ζαν-Λικ Μελανσόν, δεν άνοιξε καν συζήτηση. Οικολόγοι, Κομμουνιστές και Génération-s, το κόμμα που ίδρυσε ο πρώην υποψήφιος των Σοσιαλιστών για τη γαλλική προεδρία, Μπενουά Αμόν, έχουν απαντήσει αρνητικά, σκοπεύουν να κατεβάσουν ξεχωριστές λίστες. «Πρέπει όλοι να κινητοποιηθούμε για να αποφύγουμε τον θάνατο», επέμενε ο Γκλικσμάν. Οι δημοσκοπήσεις δίνουν στα κόμματα της γαλλικής Αριστεράς στις ευρωεκλογές από 4% – 8%.