«Ο Σαλβίνι είναι σαν καρκίνος που δεν ξέρεις ότι έχεις»

Ενα ηφαίστειο – ομφαλός της Μεσογείου που με τις εκρήξεις του αλλάζει τη γεωλογία και την ιστορία. Οι ορφικοί θα υμνήσουν, οι φιλόσοφοι θα εμπνεύσουν, οι ποιητές θα συμβολοποιήσουν και οι φυσικοί θα μετρήσουν το φαινόμενο. Η Αίτνα πρωταγωνιστεί στο ομώνυμο βιβλίο του Φώτη Βλαστού που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Μικρής Αρκτου. Από την Αίτνα ξεκίνησε η κουβέντα μας με τον σικελό κινηματογραφιστή Σεμπαστιάνο Ρίζο, που βρέθηκε πρόσφατα στην Αθήνα για την παρουσίαση του βιβλίου προσφέροντας τη δική του ματιά στη γενέτειρά του. «Στο συλλογικό φαντασιακό η Αίτνα δεν είναι μόνο ένα ηφαίστειο, αλλά μια γέφυρα ανάμεσα στο παρόν και το παρελθόν, τον ελληνικό μύθο και τη μοντέρνα τέχνη. Για τους Ελληνες και τους Σικελούς είναι κομμάτι της Magna Grecia οπότε αισθάνονται κρυφά ενωμένοι κατά κάποιο τρόπο. Η Αίτνα για μένα αντιπροσωπεύει τη Μεσόγειο. Εμείς οι Ιταλοί και οι Ελληνες είμαστε το νοτιότερο κομμάτι της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Αλλά νομίζω πως κατά κάποιο τρόπο είμαστε περισσότερο μεσόγειοι παρά Ευρωπαίοι και κατ’ αυτήν την έννοια το ηφαίστειο γίνεται η εικόνα, το σύμβολο της μεσογειακής κουλτούρας. Αν μπορούσα να κάνω μια ταινία για την Αίτνα θα μιλούσα για το πώς επηρεαζόμαστε από τη Μεσόγειο. Αυτή τη στιγμή νομίζω ότι πάνω απ’ όλα πρέπει να αισθανόμαστε μεσόγειοι μέσα στην ευρωπαϊκή κοινότητα», επισημαίνει ο σκηνοθέτης.

Από το 2007 οπότε ξεκίνησε να κάνει ταινίες επιλέγει κοινωνικά ζητήματα. Αποκορύφωμα το φιλμ του «Una famiglia» του 2017, υποψήφιο για Χρυσό Λέοντα στη Βενετία, που θίγει την παρένθετη μητρότητα στην Ιταλία. Ενα ευαίσθητο θέμα που προκάλεσε πολλές αντιδράσεις, οι οποίες κορυφώθηκαν με τη βίαια επίθεση που δέχτηκε από νεοφασιστική ομάδα. «Οι Ιταλοί κάποιες στιγμές αρνούνται να δουν τι συμβαίνει στην Ιταλία. Είναι πιο εύκολο να μη βλέπουν τι γίνεται. Στη χώρα μου αρνούνται την ταινία. Μου επιτέθηκαν, με προπηλάκισαν και μου είπαν ότι δεν μπορώ να κάνω τέτοιες ταινίες εδώ. Ο ιταλικός Τύπος χαρακτήρισε το συμβάν ομοφοβική επίθεση. Ωστόσο, δεν με χτύπησαν επειδή είμαι γκέι. Οταν με γρονθοκοπούσαν μου έλεγαν πως δεν μπορώ να καταπιάνομαι με τέτοιες ιστορίες. Οι γκέι δεν επιτρέπεται να ασχολούνται με μωρά. Στην Ιταλία ζούμε υπό το καθεστώς μιας δικτατορίας κατά κάποιο τρόπο. Πριν είχαμε τον μπερλουσκονισμό. Τώρα είναι πολύ χειρότερα επειδή ο Σαλβίνι (σ.σ.: ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κόντι) είναι σαν καρκίνος που δεν ξέρεις ότι τον έχεις. Πεθαίνεις και δεν ξέρεις ότι τον έχεις» τονίζει ο Ρίζο.

ΘΥΣΙΕΣ. Αντιλαμβάνεται την τέχνη του ως στρατευμένη. «Αυτή τη στιγμή στην Ιταλία έχουμε μια πολύ δύσκολη κατάσταση. Και ως κινηματογραφιστής πρέπει να εκφράσω την οπτική μου και να σκεφτώ τι μας συμβαίνει. Πάνω απ’ όλα ως Ιταλός γιατί βρισκόμαστε στη μέση του μεσογειακού προβλήματος. Δεν μπορώ να κάνω διαφορετικού είδους ταινίες. Δεν μπορώ να κάνω μπλοκμπάστερ. Οχι τώρα. Αν ο σκοπός μου ήταν να κάνω λεφτά, δεν θα διάλεγα ποτέ αυτό το επάγγελμα. Γιατί είναι γεμάτο από ίσως, ποτέ ναι. Είναι γεμάτο θυσίες. Πρέπει να θυσιάσεις τον εαυτό σου. Γιατί είναι πάθος. Κάποιες φορές ο παραγωγός μου με ρωτάει γιατί δεν προσπαθώ να κάνω μια ωραία κωμωδία αλλά υπάρχουν καλύτεροι σκηνοθέτες από μένα για να κάνουν κωμωδίες. Εγώ αυτό που πρέπει να κάνω είναι να δημιουργώ ερωτήσεις με τις ταινίες μου. Ωστόσο μερικές φορές οι άνθρωποι αρνούνται να τις ακούσουν, γυρίζουν αλλού το κεφάλι τους. Ο κινηματογράφος μπορεί να γίνει ένα μέσο για να μιλήσεις για τα προβλήματα, την κοινωνία, τις διακρίσεις και πώς τώρα φοβόμαστε την ποικιλομορφία. Νομίζω πως τώρα στην Ιταλία αν δεν είσαι ο τυπικός λευκός καθολικός και ετεροφυλόφιλος, μπαίνεις σε μπελάδες. Και ο κινηματογράφος είναι ένα μέσον για να αποκτήσεις ενσυναίσθηση γι’ αυτές τις μειονότητες», καταλήγει.