Δύο ξένοι στην ίδια πόλη

Οι σχέσεις ανάμεσα στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, δεν ήταν ποτέ καλές. Από τις πρώτες μέρες του κολασμένου 2015, ο Γιάννης Στουρνάρας είχε ενταχθεί στην κατηγορία των εχθρών και δεν υπάρχει αμφιβολία πως εάν το Μέγαρο Μαξίμου είχε τη δυνατότητα, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος θα είχε αλλάξει προ πολλού. Δεν τα βάζουν όμως εύκολα οι κυβερνήσεις με το Ευρωσύστημα, πολύ περισσότερο σε χώρες υπό την απειλή χρεοκοπίας ή ακόμα και εξόδου από την ευρωζώνη. Σήμερα, με αφορμή το ατόπημα Πολάκη, δεν αποκλείεται ο Μάριο Ντράγκι στο πλαίσιο της καθιερωμένης συνέντευξης Τύπου, να υπενθυμίσει για μία ακόμα φορά την ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών.

Την τελευταία τετραετία, οι συναντήσεις Τσίπρα – Στουρνάρα είναι μετρημένες στα δάχτυλα του ενός χεριού. Κι αυτές σε κοινωνικές εκδηλώσεις. Ο διοικητής της ΤτΕ δεν εκλήθη ποτέ σε σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου. Ούτε την άνοιξη του 2015 όταν η χώρα απειλούνταν με πιστωτικό γεγονός εξαιτίας της αδυναμίας καταβολής δόσης προς το ΔΝΤ (τότε τη λύση είχε δώσει ο Στουρνάρας υποδεικνύοντας τα ταμειακά διαθέσιμα στην ΤτΕ και κατηγορήθηκε μετά ότι τα «έκρυβε» από την κυβέρνηση), ούτε όταν δρομολογήθηκε η τρίτη ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών, ούτε όταν η χώρα βρέθηκε στα πρόθυρα του Grexit, αλλά ούτε και όταν επρόκειτο να βγει από το μνημονιακό καθεστώς. Ισα ίσα, η προοπτική της εξόδου από το Μνημόνιο τον Αύγουστο του 2018 έδωσε αφορμή για μία ακόμα μεγάλη αντιπαράθεση των δύο πλευρών. Ο Γιάννης Στουρνάρας τάχθηκε υπέρ της λήψης προληπτικής γραμμής πίστωσης υποστηρίζοντας πως μέσω αυτής της οδού θα εξασφαλιζόταν μια περισσότερο ομαλή μετάβαση στην κανονικότητα με ομπρέλα προστασίας για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα και περιορισμό των εξωγενών κινδύνων σε μία περίοδο έντονης αβεβαιότητας στις αγορές.

Η πρόταση αυτή αντιμετωπίστηκε ως «αιτία πολέμου». Η κυβέρνηση υποστήριζε το αφήγημα της «καθαρής εξόδου», το οποίο σήμερα, έξι μήνες μετά, ακόμα πασχίζει να βρει τα στηρίγματά του στις αγορές. Νέο Μνημόνιο δεν ήρθε, αλλά εφευρέθηκε το υβρίδιο της ενισχυμένης εποπτείας, το οποίο περιλαμβάνει δεσμεύσεις, αξιολογήσεις, εκταμιεύσεις «δόσεων», κάτι σαν Μνημόνιο light, ενώ η χώρα δεν γεύτηκε ποτέ τους καρπούς της ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ. Στα πλέον πρόσφατα επεισόδια, η κυβέρνηση αγνόησε επιδεικτικά την πρόταση της Τράπεζας της Ελλάδος για τα κόκκινα δάνεια. Η πρόταση υπεβλήθη μέσω της έκθεσης της ΤτΕ, παρουσιάστηκε στον SSM, στην ΕΚΤ, στην Κομισιόν, έγιναν ειδικές παρουσιάσεις στο Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη, αλλά κανένας από την κυβέρνηση δεν ζήτησε έστω από περιέργεια λεπτομέρειες από την ίδια την Τράπεζα της Ελλάδος. Η πρόταση αρχικά υποτιμήθηκε και στη συνέχεια ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος – ίσως ο μοναδικός που διατηρεί έναν δίαυλο επικοινωνίας με τον Γιάννη Στουρνάρα – ανέφερε ότι θα μπορούσε να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς την αντίστοιχη του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας την οποία εξαρχής «αγκάλιασε» η κυβέρνηση.

Ακόμα και τώρα που η κυβέρνηση καίγεται να καταλήξει σε συμφωνία με τραπεζίτες και θεσμούς για το διάδοχο πλαίσιο του νόμου Κατσέλη, αν εξαιρεθούν κάποιες τηλεφωνικές επικοινωνίες ανάμεσα στον Γιάννη Στουρνάρα και τον υπεύθυνο υπουργό παρά τω Πρωθυπουργώ Αλέκο Φλαμπουράρη, δεν υπάρχει η παραμικρή επαφή. Υπάρχει μόνο «πόλεμος».

Μετά και τις χθεσινές δηλώσεις του Πρωθυπουργού στο Υπουργικό δεν υπάρχει αμφιβολία πως το γυαλί έχει σπάσει σε χίλια κομμάτια και δεν ξανακολλά. Δεν υπάρχει αμφιβολία παράλληλα πως ο Στουρνάρας θα συνεχίσει να μιλάει και εάν χρειαστεί – για το καλό της οικονομίας – θα χρησιμοποιήσει και πάλι την αρχική πρακτική επικοινωνίας. Το 2015, το εξάμηνο της περήφανης διαπραγμάτευσης, οι επιστολές προς τον Αλέξη Τσίπρα με αποστολέα τον Στουρνάρα ήταν αλλεπάλληλες αναφέρουν οι πληροφορίες. Προς το παρόν, η ΤτΕ μέσω των εκθέσεών της και των ομιλιών του διοικητή, έχει χτυπήσει τα νέα καμπανάκια.