Διαπλοκή

Η έννοια της διαπλοκής αναφέρεται κυρίως στη διασύνδεση της πολιτικής με ισχυρούς εξωθεσμικούς παράγοντες που ασκούν επιρροή έτσι, δίχως να φαίνονται, στις πολιτικές διαδικασίες.

Ο όρος χρησιμοποιήθηκε ευρύτατα στα μεταδικτατορικά χρόνια δίνοντας την εντύπωση πως το φαινόμενο είναι καινούργιο για την ελληνική πολιτική ζωή. Η διαπλοκή, όμως, είναι φαινόμενο παλιό. Σχεδόν ταυτόσημο με τη λειτουργία του κοινοβουλευτισμού και της Δημοκρατίας.

Στη χώρα μας η διαπλοκή πολιτικών αρχών με οικονομικά και εξωθεσμικά κέντρα έχει πολύ παλιά ιστορία. Από τη μεταπολεμική εποχή μεγάλες επιχειρήσεις ανδρώθηκαν κάτω από τις φτερούγες του κράτους. Η Πειραϊκή Πατραϊκή εξασφάλιζε τις ενδυματικές προμήθειες του στρατεύματος δίχως ιδιαίτερες διαδικασίες. Αλλες μεγάλες εταιρείες, λ.χ. Πεσινέ, εξασφάλιζαν την κρατική εύνοια δίχως μεγάλους κόπους.

Η πολιτική λειτουργούσε σαν μεγάλος βραχίονας των ιδιωτικών επιδιώξεων ή ο επιχειρηματικός τομέας ήταν συνέχιση της πολιτικής με άλλους τρόπους. Ο εξαιρετικός νομικός Τρύφων Κουταλίδης, στο αποκαλυπτικό του βιβλίο «Ο Δικηγόρος», περιγράφει τα χρόνια που πέρασε και τις εμπειρίες του από το «Ωνάσειο Πανεπιστήμιο». Δηλ. την παρουσία του δίπλα στον μεγαλοεφοπλιστή, που του δίδαξε πως όταν θέλουμε κάτι «φτιάξτο όπως μας βολεύει» κι εκείνος αναλάμβανε να γίνει νόμος του κράτους.

Στο βιβλίο του Ε. Αμπού «Ο Βασιλιάς των Ορέων» περιγράφεται αναλυτικά η σχέση της ληστείας τον 19ο αιώνα με το επίσημο ελληνικό κράτος. Οι περιβόητοι λήσταρχοι της εποχής ανέβαζαν και κατέβαζαν υπουργούς ενώ σε αγαστή συνεργασία με τον στρατό ή με τις δυνάμεις ασφαλείας κανόνιζαν τις επιδρομές τους κι ανανέωναν το έμψυχο υλικό που τους ακολουθούσε. Κάποιος μάλιστα διεκδίκησε και τη θέση του υπουργού της Δικαιοσύνης!

Η διαπλοκή λοιπόν πολιτικής κι εξωθεσμικών παραγόντων δεν είναι κάτι καινούργιο στην ελληνική πολιτική ζωή. Για όσο διάστημα το κράτος παρεμβαίνει στην οικονομική ζωή και διαφεντεύει τις τύχες επιχειρηματικών μονάδων η διαπλοκή θα συνεχίσει να κυριαρχεί. Ο αυστηρός περιορισμός της ανάμειξης του κράτους στην οικονομία, να μην μπορεί δηλαδή η πολιτική με τις αποφάσεις της να κάνει κάποιους πλούσιους κι άλλους φτωχούς, θα μπορέσει να δώσει κάποιο τέλος στο φαινόμενο αυτό.