«Στρατός» κατασκόπων εναντίον των ερευνητών

Η πρόσφατη αποκάλυψη για την εμπλοκή μυστικών υπηρεσιών στην υπόθεση παραχώρησης κακόβουλου λογισμικού από την ισραηλινή εταιρεία NSO σε συγκεκριμένες κυβερνήσεις αποκτά νέες διαστάσεις. Σύμφωνα με όσα είχαν γίνει έως τώρα γνωστά από το Associated Press, μυστικοί πράκτορες είχαν παρασύρει δύο ερευνητές διαδικτυακής ασφάλειας σε συναντήσεις σε πολυτελή ξενοδοχεία, με στόχο να προσβάλουν το κύρος των ερευνητών αυτών και κατ’ επέκταση το κύρος του πορίσματος της τρέχουσας έρευνάς τους.

Οι συγκεκριμένοι ερευνητές εξέταζαν την υπόθεση της ισραηλινής τεχνολογικής εταιρείας NSO που, σύμφωνα με στοιχεία, παραχώρησε σε συγκεκριμένες κυβερνήσεις κακόβουλο λογισμικό παρακολούθησης έξυπνων κινητών τηλεφώνων. Σύμφωνα μάλιστα με αγωγή που είχε υποβάλει ο εξόριστος στον Καναδά σαουδάραβας ακτιβιστής και στενός φίλος του δολοφονημένου δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι, Ομάρ Αμπντουλαζίζ, η NSO μέσω του λογισμικού Pegasus διευκολύνει «καταπιεστικά καθεστώτα που παραβιάζουν τον διεθνή νόμο».

Σύμφωνα λοιπόν με νέες αποκαλύψεις του Associated Press, φαίνεται να υπάρχει μια πολύ πιο γενικευμένη προσπάθεια αλλοίωσης ολόκληρης της υπόθεσης, αφού, εκτός από τους δύο ερευνητές, σε αντίστοιχες συναντήσεις με μυστικούς πράκτορες βρέθηκαν εν αγνοία τους τέσσερις ακόμα άνθρωποι. Οι τρεις από αυτούς είναι δικηγόροι, ανάμεσά τους και η Χριστιάνα Μάρκου, που δραστηριοποιείται στην Κύπρο. Και οι τρεις τους σχετίζονται με δικαστικές υποθέσεις στο Ισραήλ και στην Κύπρο, σύμφωνα με τις οποίες υπάρχουν ισχυρισμοί ότι η ισραηλινή εταιρεία NSO Group παραχώρησε το κακόβουλο λογισμικό σε κυβερνήσεις με αμφισβητούμενη στάση απέναντι στα ανθρώπινα δικαιώματα.

Εκτός από τους τρεις δικηγόρους, στους νέους στόχους των πρακτόρων περιλήφθηκε κι ένας δημοσιογράφος από το Λονδίνο που κάλυπτε την εξέλιξη αυτών των νομικών υποθέσεων. Ολοι τους, όπως και νωρίτερα οι δύο ερευνητές, χαρακτήρισαν τις συναντήσεις που είχαν με τους δύο πράκτορες ως μέρος μιας συντονισμένης προσπάθειας να πληγεί το κύρος τους. Μάλιστα, οι συναντήσεις που είχαν οι πράκτορες με τον δημοσιογράφο και την κύπρια δικηγόρο βιντεοσκοπήθηκαν εν αγνοία τους και προβλήθηκαν από ισραηλινά τηλεοπτικά μέσα, πριν ακόμα το Associated Press δώσει στη δημοσιότητα την πλήρη εικόνα της υπόθεσης.

Η Χριστιάνα Μάρκου, η οποία εκπροσωπεί ενάγοντες σε υπόθεση κατά εταιρειών στην Κύπρο που σχετίζονται με τη NSO, δήλωσε πως δέχθηκε πιεστική πρόσκληση από κάποιον που της συστήθηκε ως συνέταιρος εταιρείας επενδύσεων στο Χονγκ Κονγκ, προκειμένου να συζητήσουν το ενδεχόμενο συμμετοχής της σε συνέδριο στο Λονδίνο. Η ίδια αντιπρότεινε η συζήτησή τους να γίνει μέσω Skype, όμως ο συνομιλητής της συνέχιζε να επιμένει για απευθείας συνάντηση στο Λονδίνο. Οταν τελικά συναντήθηκαν εκεί, αφού συζήτησαν για το υποτιθέμενο συνέδριο, όπως δηλώνει η κύπρια δικηγόρος, ο συνομιλητής της άρχισε να τη ρωτάει για την πορεία της υπόθεσης της NSO. Τότε εκείνη, όπως δήλωσε η ίδια, άλλοτε δεν απαντούσε καθόλου και άλλοτε έδινε ψευδείς απαντήσεις.

«Υπάρχει κάποιος που επιθυμεί σφοδρά να σαμποτάρει την υπόθεση» είπε ένας από τους στόχους των μυστικών πρακτόρων, ο Μέιζεν Μασρί, που διδάσκει στο Πανεπιστήμιο City του Λονδίνου και είναι σύμβουλος του νομικού εκπροσώπου ενάγοντος στη δίκη κατά της NSO στο Ισραήλ, συμπληρώνοντας πως οι μυστικοί πράκτορες «αναζητούσαν βρώμικες και άσχετες πληροφορίες σχετικά με τους εμπλεκομένους».

Οι λεπτομέρειες για μια υπόθεση σαν κι αυτή προσφέρουν τη δυνατότητα για μια, κλεφτή έστω, ματιά στον σκοτεινό κόσμο των πρακτόρων, ιδιωτικών και μη, που κάποιες φορές δεν συλλέγουν απλώς πληροφορίες, αλλά δρουν και ως προβοκάτορες. Οι έξι που συνάντησαν τους πράκτορες δήλωσαν στο AP ότι οι «οικοδεσπότες» τους επιχείρησαν να τους παρασύρουν σε ρατσιστικές και αντιισραηλινές αναφορές ή σε αποκάλυψη ευαίσθητων πληροφοριών σχετικά με τη δουλειά τους και τις δικαστικές υποθέσεις.

Η NSO είχε προηγουμένως δηλώσει ότι δεν είχε καμία σχέση «είτε άμεση είτε έμμεση» με αυτές τις συναντήσεις, ενώ ύστερα από τις νέες αποκαλύψεις του AP δεν απάντησε σε κανένα από τα επαναλαμβανόμενα ερωτήματα που της απέστειλε το ίδιο το AP.

Πώς ήρθαν τα στοιχεία στο φως

Τα λαγωνικά ήταν από το Τορόντο

Η υπόθεση ίσως να μην είχε αποκαλυφθεί ποτέ χωρίς τη συμβολή δύο ερευνητών που εργάζονται στο Citizen Lab, μια ομάδα διαδικτυακών λαγωνικών που έχει τη βάση της στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο. Τον περασμένο Δεκέμβριο, ένας από τους ερευνητές, ο Τζον Σκοτ – Ράιλτον, διαπίστωσε ότι συνάδελφός του εξαπατήθηκε και συνάντησε τελικά έναν μυστικό πράκτορα σε ξενοδοχείο του Τορόντο, ο οποίος άρχισε να τον ρωτάει για τη δουλειά του σχετικά με την NSO. Οταν ένας δεύτερος πράκτορας που, κατά δήλωσή του, ονομαζόταν Mάικλ Λάμπερτ προσέγγισε τον Σκοτ – Ράιλτον για να κανονίσει μια αντίστοιχη συνάντηση στο ξενοδοχείο Peninsula στη Νέα Υόρκη, ο ίδιος ο Σκοτ – Ράιλτον σχεδίασε επιχείρηση παγίδευσης της συνάντησής τους, κανονίζοντας δημοσιογράφοι του AP να διακόψουν το γεύμα και να βιντεοσκοπήσουν τη συνάντηση. Η υπόθεση προκάλεσε μεγάλες αντιδράσεις στο Ισραήλ. Ενώ μέσα σε λίγες ημέρες η ισραηλινή ερευνητική τηλεοπτική εκπομπή «Uvda» και οι «Νew York Times» αναγνώρισαν τον Λάμπερτ ως τον Ααρον Αλμογκ – Ασουλίν, έναν πρώην ισραηλινό αξιωματούχο ασφαλείας.