Ξεπαγώνουν τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης

Τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης – τα οποία είναι για χρόνια στην «κατάψυξη» με ευθύνη της Αγκυρας – επιχείρησαν να ξεπαγώσουν χθες Ελλάδα και Τουρκία, κάνοντας ακόμη ένα βήμα για την εκτόνωση της έντασης στο Αιγαίο. Ο υπουργός Αμυνας Ευάγγελος Αποστολάκης και ο τούρκος ομόλογός του Χουλουσί Ακάρ συμφώνησαν στις Βρυξέλλες να συναντηθούν τις επόμενες εβδομάδες αντιπροσωπείες των δύο χωρών, προκειμένου να συμφωνηθεί το πλαίσιο Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, ενώ συζήτησαν και την εφαρμογή του Μνημονίου Παπούλια – Γιλμάζ του 1988.

Το μισάωρο τετ α τετ που είχαν οι δύο πρώην αρχηγοί ΓΕΕΘΑ στο περιθώριο της συνόδου των υπουργών Αμυνας του ΝΑΤΟ κινήθηκε στο ίδιο θερμό κλίμα με το ραντεβού Τσίπρα – Ερντογάν προ ημερών στην Αγκυρα. Αλλωστε αυτό φαινόταν διά γυμνού οφθαλμού και από τις φωτογραφίες που δόθηκαν στη δημοσιότητα. Τα χαμόγελα περίσσευαν, αφού Αποστολάκης και Ακάρ γνωρίζονται καλά από την περίοδο που ήταν και οι δύο επικεφαλής των Ενόπλων Δυνάμεων και είχαν συχνές επαφές σε συνόδους και διεθνή φόρουμ. Γι’ αυτό εξάλλου θεωρείται ότι ο ανοιχτός δίαυλος επικοινωνίας που είχαν και διατηρούν θα βοηθήσει στην κατεύθυνση αναθέρμανσης των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Το σημαντικότερο πάντως που προέκυψε από το χθεσινό ραντεβού των δύο υπουργών Αμυνας ήταν πως – προς το παρόν τουλάχιστον – η Τουρκία δείχνει διάθεση να συνεργαστεί με στόχο να περιοριστεί η ένταση κυρίως στο Αιγαίο. Οπως δήλωσε μετά τη συνάντηση ο Ευάγγελος Αποστολάκης, αυτό που συζητήθηκε ήταν «η εφαρμογή του Μνημονίου Παπούλια – Γιλμάζ του 1988. Επίσης συμφωνήσαμε τον προγραμματισμό στο άμεσο μέλλον συναντήσεως αντιπροσωπειών των δύο χωρών, προκειμένου να συμφωνηθεί το πλαίσιο Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης». Αποστολάκης και Ακάρ δεν μπήκαν τόσο στην ουσία και σε συγκεκριμένα σημεία των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, όπως επισημαίνουν πηγές του υπουργείου Αμυνας, όμως συμφώνησαν να δραστηριοποιηθούν ξανά «οι επιτροπές που θα ασχοληθούν με τα ΜΟΕ», ίσως όχι με την ακριβή μορφή που είχαν στο παρελθόν, αλλά λίγο πιο διευρυμένες.

Η πρώτη αποτίμηση που κάνει η ελληνική πλευρά είναι πως η συνάντηση είχε θετικό πρόσημο. Βασική επιδίωξη του υπουργού Αμυνας άλλωστε ήταν να δείξει στην τουρκική πλευρά ότι η Ελλάδα κινείται πάντα με γνώμονα τον σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και με στόχο να πέσει η ένταση στο Αιγαίο. «Δεν υπάρχει κανένας λόγος να είμαστε μονίμως σε σύγκρουση και να διακινδυνεύουμε ανά πάσα στιγμή να προκύψει κάποιο ατύχημα με ανεξέλεγκτες εξελίξεις» είχε επισημάνει προ ημερών.

Πάντως, και το τουρκικό υπουργείο Αμυνας στη λιτή ανακοίνωση που εξέδωσε λίγο μετά τη συνάντηση Ακάρ – Αποστολάκη έδωσε βάρος στην επανεκκίνηση αυτών των επιτροπών των δύο χωρών. Ανέφερε πως συμφωνήθηκε μεταξύ των δύο χωρών – ως γειτόνων και συμμάχων – «η δημιουργία τεχνικών ομάδων εργασίας και ανάμεσα στα θέματα με τα οποία θα ασχοληθούν αυτές είναι και τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης». Ο έλληνας υπουργός, εξάλλου, απάντησε και διά ζώσης στον Χουλουσί Ακάρ ότι αποδέχεται την πρόσκλησή του να επισκεφθεί την Τουρκία.

ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΓΡΑΦΗΣ. Στο ελληνικό «Πεντάγωνο» ωστόσο τηρούν στάση αναμονής. Περιμένουν δηλαδή το αμέσως επόμενο διάστημα να διαπιστώσουν και στην πράξη αν η Αγκυρα έχει αποφασίσει να αλλάξει στάση και να σταματήσει ή να περιορίσει τις προκλήσεις στο Αιγαίο. Στρατιωτικές πηγές σημειώνουν ότι και στο παρελθόν γίνονταν συναντήσεις επιτροπών των δύο χωρών και ήταν σε ισχύ τα ΜΟΕ του 1988 (το Μνημόνιο Παπούλια – Γιλμάζ της Βουλιαγμένης), όμως η Τουρκία ήταν αυτή που τα παραβίαζε με πραγματοποίηση ασκήσεων σε θρησκευτικές ή εθνικές εορτές της Ελλάδας καθώς και με παραβιάσεις και υπερπτήσεις στο Αιγαίο.

Χαρακτηριστικό είναι δε πως μόλις τρεις ημέρες μετά τη συνάντηση του Αλέξη Τσίπρα με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν η Τουρκία επέστρεψε στη γνωστή πρακτική τής παραβατικής δραστηριότητας. Τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη προχώρησαν δηλαδή και πάλι σε παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου της Ελλάδας στο Αιγαίο.

Ενα ακόμη ερωτηματικό είναι επίσης αν η Τουρκία θα σταματήσει να παρενοχλεί τα σκάφη του Λιμενικού αλλά και τα ελικόπτερα της Πολεμικής Αεροπορίας όταν πραγματοποιούν αποστολές έρευνας και διάσωσης (SAR) στο Αιγαίο.