«Η υπερθέρμανση δεν θα συμβεί. Συμβαίνει τώρα»

Ολο και πιο ζεστός γίνεται ο κόσμος μας και τα επιστημονικά στοιχεία το αποδεικνύουν. Μετά την ειδική υπηρεσία του ΟΗΕ, τώρα και η ΝΑSA προχωρά σε αυτήν τη διαπίστωση: ο πλανήτης το 2018 ήταν κατά 0,83 βαθμούς Κελσίου πιο ζεστός. Η έκθεση της αμερικανικής διαστημικής υπηρεσίας κάνει ιδιαίτερη αναφορά στις καταστροφικές πλημμύρες στην Ινδία, τις φονικές πυρκαγιές σε Ελλάδα και Σουηδία, καθώς και στον ισχυρό τυφώνα στις Φιλιππίνες, στα οποία θεωρείται ότι συνέβαλε η κλιματική αλλαγή.

Το 2018 ήταν η τέταρτη πιο θερμή χρονιά εδώ και 140 χρόνια, δηλαδή από τότε που καταγράφονται τα στοιχεία αυτά. Η τάση αυτή εκδηλώνεται πιο έντονα την τελευταία πενταετία, στην οποία η θερμοκρασία είναι η υψηλότερη από τότε που ξεκίνησαν οι σύγχρονες μετρήσεις. Επίσης η τάση φαίνεται και από το γεγονός ότι οι 18 από τις 19 πιο θερμές χρονιές σημειώθηκαν από το 2001 και μετά – η πιο θερμή χρονιά ήταν το 2016. Και όλα αυτά συνδέονται με την κλιματική αλλαγή που προκαλείται από τις ανθρώπινες δραστηριότητες.

«Δεν μιλάμε πια για μια κατάσταση όπου η υπερθέρμανση του πλανήτη είναι κάτι που θα συμβεί στο μέλλον» παρατήρησε ο Γκάβιν Σμιντ, διευθυντής του Ινστιτούτου Διαστημικών Μελετών Γκοντάρ, της υπηρεσίας της NASA που πραγματοποίησε την ανάλυση. «Συμβαίνει τώρα. Συμβαίνει εδώ».

Ενώ ο πλανήτης μας έχει ζήσει πιο θερμές εποχές στην προϊστορική περίοδο και πιο ψυχρές στη σύγχρονη εποχή, εκείνο που ξεχωρίζει την περίοδο που ζούμε τώρα είναι η σχετικά απότομη αύξηση της θερμοκρασίας που θεωρείται ότι έχει άμεση σχέση με το φαινόμενο του θερμοκηπίου και τη μεγάλη έκλυση στην ατμόσφαιρα αερίων που το προκαλούν, όπως διοξείδιο του άνθρακα και μεθάνιο που παράγονται από την ανθρώπινη δραστηριότητα.

Τα αποτελέσματα αυτής της γοργής αύξησης της θερμοκρασίας μπορούμε να τα δούμε παντού γύρω μας – από τους καύσωνες στην Αυστραλία, την ξηρασία αλλά και τις πλημμύρες στα παράλια των ΗΠΑ, από το λιώσιμο των πάγων στην Αρκτική και τη συρρίκνωση των παγετώνων. Οι επιστήμονες συνδέουν την κλιματική αλλαγή με πολύ πιο καταστροφικούς τυφώνες, όπως ο Μάικλ και η Φλόρενς πέρυσι, καθώς και με φαινόμενα όπως το πολικό vortex που προκάλεσε εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες την περασμένη εβδομάδα σε μεγάλες περιοχές των ΗΠΑ.

Η μέση θερμοκρασία στη Γη το 2018 ήταν έναν βαθμό Κελσίου πάνω από τη μέση θερμοκρασία στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν οι άνθρωποι άρχισαν λόγω της βιομηχανικής επανάστασης να εκλύουν μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα. Οι επιστήμονες πιστεύουν πως για να αποφευχθούν χειρότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής η παγκόσμια θερμοκρασία δεν πρέπει να αυξηθεί περισσότερο από δύο βαθμούς Κελσίου σε σύγκριση με τα επίπεδα της προβιομηχανικής εποχής.

Σύμφωνα με τη μελέτη της ΝΑSA, φαίνεται πιθανό ότι αυτό το όριο θα ξεπεραστεί, παρότι περισσότερες από 190 χώρες έχουν υπογράψει τη Συμφωνία των Παρισίων για το Κλίμα, η οποία θέτει στόχους για τον περιορισμό των αερίων που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Οι ΗΠΑ είναι ακόμα τεχνικά μέλος της Συμφωνίας, παρότι ο πρόεδρος Τραμπ έχει ανακοινώσει ότι θα αποσύρει τη χώρα του. Η έκθεση της NASA καθυστέρησε φέτος εξαιτίας της αναστολής λειτουργίας των ομοσπονδιακών υπηρεσιών στις ΗΠΑ (shutdown). Πάντως στα ίδια συμπεράσματα κατέληξαν το Berkley Earth και η ευρωπαϊκή Υπηρεσία για την Παρακολούθηση της Ατμόσφαιρας «Κοπέρνικος».

Πιο θερμό το 2019 από την περσινή χρονιά

Οι προβλέψεις των επιστημόνων δεν είναι ευοίωνες για το 2019. Οι επιπτώσεις του Ελ Νίνιο, που εμφανίστηκε περιορισμένα στα τέλη της περασμένης χρονιάς, θα είναι ορατές μέσα στη φετινή χρονιά, διαπιστώνει ο Ζέκε Χάουσφαδερ, αναλυτής του κέντρου κλιματικών μελετών του Μπέρκλεϊ. Υποστηρίζει ότι το 2019 θα είναι η δεύτερη πιο θερμή χρονιά που θα καταγραφεί μέχρι τώρα. Από τα στοιχεία που διέθετε είχε προβλέψει πρώτος απ’ όλους ότι το 2018 θα είναι η τέταρτη πιο θερμή χρονιά. Αρα μάλλον θα δικαιωθεί και για φέτος.
Αλλες δύο νέες μελέτες που δημοσιοποιήθηκαν χθες στην επιστημονική επιθεώρηση Nature δείχνουν ότι το λιώσιμο των πάγων μπορεί να οδηγήσει σε ακόμα πιο ακραία καιρικά φαινόμενα. Στην έρευνα της Τάμσιν Εντουαρντς του King’s College προβλέπεται ότι η άνοδος της στάθμης της θάλασσας λόγω του λιώσιμου των πάγων θα είναι περίπου 25 εκατοστά έως το 2100, μικρότερη από αυτή που προβλέπουν άλλοι επιστήμονες. Ομως ακόμα και αυτό, σχολιάζει μια άλλη μελέτη από το Ερευνητικό Κέντρο για την Ανταρκτική, στη Νέα Ζηλανδία μπορεί να προκαλέσει πολύ ακραία καιρικά φαινόμενα. Για παράδειγμα, η εισροή φρέσκου νερού από τη Γροιλανδια μπορεί να επιβραδύνει τη ροή στον Ατλαντικό Ωκεανό κάτι το οποίο, μεταξύ άλλων, μπορεί να οδηγήσει σε πιο ζεστά νερά στον κόλπο του Μεξικού και, επομένως, περισσότερους τυφώνες.