Λευκή γυναίκα, οργισμένη, ψάχνει…

Μια νέα γενιά οργισμένων λευκών γυναικών ανέρχεται σε ηγετικούς ρόλους στα ακροδεξιά λαϊκιστικά κόμματα της Γηραιάς Ηπείρου και το μεγάλο ερώτημα που προκύπτει είναι πώς οι γυναίκες επιλέγουν να στραφούν σε κόμματα και ακροατήρια που παραδοσιακά έχουν μια πολύ συγκεκριμένη γνώμη για τις γυναίκες και τον ρόλο τους.

Χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση Γερμανού βουλευτή, μετά την εκλογή της Κορίνα Μιάζγκα ως βουλευτού με το ακροδεξιό κόμμα Alternative für Deutschland (AfD) (Εναλλακτική για τη Γερμανία). Ο βουλευτής αυτός δήλωσε ότι στη Μιάζγκα θα ταίριαζε πολύ περισσότερο να είναι χορεύτρια σε στριπτιτζάδικο παρά βουλευτής. Η Μιάζγκα δεν άφησε αναπάντητο το σχόλιο αυτό, φέρνοντας το θέμα ενώπιον του συνεδρίου του κόμματος. Η συντριπτική πλειοψηφία των παρισταμένων δυσαρεστήθηκε, όχι όμως με το σχόλιο, αλλά με την επιλογή της Μιάζγκα να θίξει ένα τέτοιο ζήτημα. «Κανείς δεν μπορούσε να πιστέψει ότι τόλμησα να το αποκαλύψω», λέει στην «Γκάρντιαν». «Καταλαβαίνουμε ότι έχεις εκνευριστεί, μου είπαν, αλλά φέρνοντας το θέμα αυτό στη δημόσια αρένα, δίνεις το δικαίωμα σε άλλους να υποστηρίζουν ότι στο κόμμα υπάρχει πρόβλημα μεταξύ ανδρών και γυναικών».

Στις μέρες μας, πάντως, συντελείται μια σημαντική αλλαγή στο «ανθρώπινο δυναμικό» του ευρωπαϊκού λαϊκισμού, ενός χώρου όπου πάντα οργισμένοι λευκοί άντρες ψήφιζαν οργισμένους λευκούς άνδρες. Πλέον όλο και περισσότερες λευκές γυναίκες εισέρχονται στους κόλπους της Ακροδεξιάς και του λαϊκισμού και τείνουν να αποτελέσουν ένα αξιοσημείωτο εκλογικό σώμα. Τουλάχιστον έξι γυναίκες ηγούνται λαϊκιστικών ευρωπαϊκών κομμάτων, όπως η Αλις Βάιντελ του AfD και η Τζόρτζια Μελόνι του κόμματος «Αδέλφια της Ιταλίας». Ολες τους ακολουθούν τα βήματα της Μαρίν Λεπέν του Εθνικού Συναγερμού (πρώην Εθνικού Μετώπου), της Πία Κιέρσγκορντ, συνιδρύτριας του φανατικού αντιμεταναστατευτικού Δανικού Λαϊκού Κόμματος, και της υπουργού Οικονομικών της Νορβηγίας, Σιβ Γένσεν, επικεφαλής του επίσης αντιμεταναστατευτικού κόμματος «Πρόοδος».

Μια νέα γενιά γυναικών, μεταξύ 20 και 50 ετών, είναι ήδη στο Κοινοβούλιο ή στις τοπικές κυβερνήσεις σε χώρες όμως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία. Οι γυναίκες, όμως, δεν ανεβαίνουν μόνο στα μπαλκόνια και τις εξέδρες. Βγαίνουν και στους δρόμους. Στην περυσινή πορεία διαμαρτυρίας του ρατσιστικού κινήματος «Pegida» στο Τσέμνιτς της Γερμανίας, συμμετείχε ένας μεγάλος αριθμός γυναικών.

Τι ακριβώς, όμως, ελκύει τις γυναίκες στον εθνολαϊκισμό στον οποίο κάποτε δέσποζε η πατριαρχική ιδεολογία; Τι δίνει στις γυναίκες το κίνητρο να στηρίξουν ή ακόμα και να εκπροσωπήσουν λαϊκιστικά κόμματα και κινήματα που δείχνουν να υποχωρούν μπροστά στον μοντέρνο φεμινισμό;

Συζητήσεις των ανταποκριτριών της «Γκάρντιαν» με δεκάδες Ευρωπαίες -ψηφοφόρους, βουλευτές και πανεπιστημιακούς – δίνουν μια σαφέστερη εικόνα. «Η ελίτ της εξουσίας δεν έχει ιδέα για το πώς είναι η ζωή για τους κανονικούς ανθρώπους. Είναι τελείως αποκομμένη», υποστηρίζει η Κατρίν, ταμίας σε σουπερμάρκετ του βορειοανατολικού Παρισιού, που διαδήλωνε με τα Κίτρινα Γιλέκα. Βρίσκεται στα μέσα της τέταρτης δεκαετίας της, δουλεύει σε σουπερμάρκετ από τότε που τελείωσε το σχολείο και είναι ψηφοφόρος της Μαρίν Λεπέν. «Δεν βγάζουμε ούτε τα προς το ζην. Κάθε φορά ξεμένω από λεφτά πριν τελειώσει ο μήνας. Ζω με δανεικά, πληρώνοντας με δυσκολία τη βενζίνη για να πάω στη δουλειά μου και για τις μετακινήσεις των τριών παιδιών μου. Δεν δοκιμάσαμε ποτέ τη Λεπέν, οπότε γιατί να μην της δώσουμε μια ευκαιρία;».

Στην Ιταλία, η Ακρα Δεξιά φαίνεται να παγιοποιεί την «εισροή» γυναικών ψηφοφόρων που συνήθιζαν να ψηφίζουν Αριστερά. «Η Αριστερά, εκπροσωπούμενη από το Δημοκρατικό Κόμμα, τα τελευταία χρόνια πρόδωσε τα αριστερά ιδανικά και τους αριστερούς ψηφοφόρους», λέει η Τζιάνα Γκαμπατσίνι, νευρολόγος που έγινε δημοτικός σύμβουλος της ακροδεξιάς Λέγκας του Βορρά στην Πίζα, τον προηγούμενο Ιούνιο.

Και ποια η στάση των γυναικών απέναντι στο Μεταναστευτικό και το Ισλάμ; Τα λαϊκιστικά κόμματα στοχεύουν συγκεκριμένα στις γυναίκες με το μήνυμα ότι η μετανάστευση, ειδικά από μουσουλμανικές χώρες, φέρνει μαζί της τον μισογυνισμό που απειλεί την ελευθερία των γυναικών. Η Λεπέν το θέτει ξεκάθαρα «Φοβάμαι ότι η μεταναστευτική κρίση θα αποτελέσει την αρχή του τέλους για τα δικαιώματα των γυναικών». Η 22 ετών Εμπα Χέρμανσον, η νεαρότερη βουλευτής του Σουηδικού Κοινοβουλίου, είναι η εκπρόσωπος των εθνικιστικού κόμματος Σουηδοί Δημοκράτες σε θέματα μετανάστευσης και ισότητας φύλων. «Οταν έρχεσαι στη Σουηδία από μία χώρα όπου οι γυναίκες δεν αξίζουν όσο και οι άνδρες ή οι γυναίκες δεν έχουν το δικαίωμα να ζήσουν τις ζωές τους όπως τις θέλουν, δημιουργείται σοβαρό πρόβλημα».

Ηγέτιδες όπως η Λεπέν παίζουν το εξής διπλό παιχνίδι. Από τη μία απορρίπτουν τον όρο «φεμινισμό», καθώς τον θεωρούν όρο της Αριστεράς, και οπισθοχωρούν σε θέματα ισότητας όπως π.χ. οι ποσοστώσεις των φύλων στην πολιτική, ενώ από την άλλη επιστρατεύουν τη συζήτηση για τα δικαιώματα των γυναικών όταν αυτό εξυπηρετεί και κυρίως σαν έναν πρόλογο για να επιτεθούν στη «μαζική» μετανάστευση. Σύμφωνα με δήλωση της Λεπέν, για παράδειγμα πρέπει να προστατευτεί το δικαίωμα κάθε γυναίκας να φοράει σορτς ή μίνι φούστα.

Οπως και να ‘χει οι ριζοσπάστες δεξιοί πολιτικοί στην Ευρώπη γνωρίζουν καλά ότι το στίγμα που δίνει η εικόνα ενός κόμματος και η ύπαρξη ή μη τοξικότητας σε αυτήν είναι αυτά που τελικά κρίνουν και το αν θα επιλεγούν ή όχι από τις γυναίκες ψηφοφόρους. Ετσι κάποιοι αποφασίζουν να εκσυγχρονίσουν το προφίλ τους, εμφανιζόμενοι για παράδειγμα ως πιο προοδευτικοί στο θέμα των αμβλώσεων. Η Εστέρ Λένερ, ειδικός στα θέματα του δεξιού λαϊκισμού από το Πανεπιστήμιο Αλις Σάλομον του Βερολίνου, υποστηρίζει ότι το μέλλον του AfD εξαρτάται από το αν θα αυξηθεί η στήριξη των γυναικών, χωρίς αυτό βέβαια να σημαίνει ότι ο «χώρος» που πιθανότατα θα τους δοθεί, θα είναι απόδειξη κάποιας σοβαρής αλλαγής στις αρχές και στις ιδέες του κόμματος. «Ως ένα βαθμό, πολλοί στο AfD αναγνωρίζουν ότι θα πρέπει να αλλάξει το κόμμα και να προσελκύσει περισσότερες γυναίκες», σημειώνει. «Την ίδια όμως στιγμή, οι σοβινιστικές τους συνήθειες είναι τόσο βαθιά ριζωμένες που δεν θα αλλάξει τίποτα. Ουσιαστικά, όταν οι γυναίκες αρχίζουν και καταλαμβάνουν όλο και πιο μεγάλο χώρο στα εθνολαϊκιστικά κόμματα, φροντίζουν οι υπόλοιποι και τις βάζουν στη θέση τους».