Δεσμεύσεις για στρατηγική συμμαχία Αθήνας – Σκοπίων

Διαύλους σε πολλαπλά επίπεδα για στρατηγική συνεργασία της Βόρειας Μακεδονίας με την Ελλάδα επιδιώκει ο Ζόραν Ζάεφ, όπως αποτυπώθηκε στη χθεσινή, δεύτερη από το περασμένο φθινόπωρο συνάντησή του στην Αθήνα με τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Στην κλειστή σύσκεψη άνοιξε διευρυμένη ατζέντα «δεσμεύσεων» αφενός για απρόσκοπτη εφαρμογή των διμερών υποχρεώσεων, όπως προκύπτουν από τη Συμφωνία των Πρεσπών, αφετέρου για στενότερη οικονομική συνεργασία με αιχμή συγκεκριμένα, κυρίως ενεργειακά, πρότζεκτ. «Είστε ο κύριος γείτονάς μας, ο στρατηγικός μας εταίρος (…) Χαιρόμαστε που η Ελληνική Αεροπορία περιπολεί στους αιθέρες μας» είπε ο Ζάεφ στον Μητσοτάκη, ζητώντας ευθέως ελληνική βοήθεια στην ενταξιακή πορεία της χώρας του στην ΕΕ, ενώ ο έλληνας Πρωθυπουργός καθόρισε ως κυρίαρχους «δείκτες» για την πορεία της διμερούς συνεργασίας τον σεβασμό στις σχέσεις καλής γειτονίας και την πλήρη εφαρμογή της Συμφωνίας των Πρεσπών – «όπως έχουμε συζητήσει…», κατά τη χαρακτηριστική αποστροφή Μητσοτάκη. Ο ίδιος, όπως και ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας και ο αναπληρωτής υπουργός Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης, επανέλαβαν τη στήριξη στην ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων, χωρίς διαχωρισμό στις υποψηφιότητες Βόρειας Μακεδονίας και Αλβανίας.  

Αναπτυξιακά έργα. Από την πλευρά του ο Ζάεφ προέταξε εν εξελίξει αναπτυξιακά έργα συνεργασίας, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες η ελληνική πλευρά έχει προτείνει στη Βόρεια Μακεδονία ένα λεπτομερές σχέδιο συμφωνίας «αποφυγής διπλής φορολογίας» και βρίσκεται πλέον σε στάση αναμονής για παρατηρήσεις, οι οποίες αναμένονται στις επόμενες δύο ή τρεις εβδομάδες. «Είμαστε στο τελικό στάδιο σχεδιασμού του αγωγού με τη ΔΕΣΦΑ, ενώ είμαστε και σε τελικό στάδιο συζητήσεων με τα Ελληνικά Πετρέλαια για τον αγωγό που θα συνδέει τη Θεσσαλονίκη με τα Σκόπια» σημείωσε ο Ζάεφ από το Φόρουμ των Δελφών.

Σύμφωνα με πληροφορίες, την ίδια μέρα επίσκεψης του Ζάεφ στο Μαξίμου εκπρόσωποι της εταιρείας Ελληνικά Πετρέλαια και κυβερνητικοί παράγοντες της Βόρειας Μακεδονίας είχαν συζητήσεις για τη λειτουργία αγωγού πετρελαίου με στόχο οριστική συμφωνία έως το τέλος Μαΐου. «Η χώρα μας θα επενδύσει για πρώτη φορά στην Ελλάδα σε ενεργειακά πρότζεκτ στην Αλεξανδρούπολη» (στο FSRU, την πλωτή μονάδα φυσικού αερίου) επεσήμανε ο Ζάεφ, ενώ αναμένεται συμμετοχή της ΔΕΗ σε διεθνή διαγωνισμό για έργο υδροηλεκτρικής ενέργειας, ύψους 700 εκατ. ευρώ. Περιθώριο για «πολλές επενδύσεις» βλέπει ο Ζάεφ και στην κατασκευή σιδηροδρομικής σύνδεσης που θα ενώνει Ιταλία, Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία, Βουλγαρία και Τουρκία.   

Οι εκκρεμότητες. Στο μεταξύ, η κυβέρνηση κρατά προς το παρόν εκτός του κοινοβουλευτικού προγραμματισμού της τις συμφωνίες συνεργασίας με τη Βόρεια Μακεδονία, διαμηνύοντας ότι δεν αλλάζει η θέση του Μαξίμου για «πλήρη και καλή τη πίστει εφαρμογή της Συμφωνίας των Πρεσπών» – και ως ενταξιακός όρος για τη Βόρεια Μακεδονία. Αυτό διεμήνυσε και χθες ο Μητσοτάκης στον ομόλογό του. Είναι σαφές ότι το πρωθυπουργικό επιτελείο δεν προκρίνει τις επόμενες εβδομάδες ως κατάλληλο χρόνο για την ψήφιση των τριών εφαρμοστικών συμβάσεων και, έχοντας το βλέμμα και στο εσωτερικό της ΝΔ, δεν επιχειρεί κινήσεις που θα απειλούσαν με κλίμα εσωστρέφειας. Αντίθετα, όπως επιβεβαίωσε η κυβερνητική εκπρόσωπος Αριστοτελία Πελώνη, «η κύρωση των συμφωνιών θα προσαρμοστεί στις νομοθετικές προτεραιότητες και όχι το αντίστροφο».

Στην κυβέρνηση γνωρίζουν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα σηκώνει τους τόνους με κάθε ευκαιρία, όπως έκανε προσωπικά και ο Αλέξης Τσίπρας με αφορμή το τετ α τετ Μητσοτάκη και Ζάεφ και εκείνο ανάμεσα στον Νίκο Δένδια και τον αναπληρωτή πρωθυπουργό της Βόρειας Μακεδονίας Νικολά Ντιμιτρόφ. Στο πλαίσιο του 48ώρου… Βαλκανίων στο Μαξίμου ο Πρωθυπουργός συζήτησε θέματα οικονομικής συνεργασίας και τουρισμού και με τη σέρβα ομόλογό του Ανα Μπρνάμπιτς και τον προεδρεύοντα του Συλλογικού Προεδρείου της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης Μίλοραντ Ντόντικ, ενώ σήμερα συναντά τον πρωθυπουργό του Μαυροβουνίου Ζντράβκο Κριβόκαπιτς.

Μηνύματα Μενέντεζ – Βέμπερ. Την ίδια στιγμή από το Φόρουμ των Δελφών επεφύλασσαν σκληρή κριτική στον τούρκο πρόεδρο, ο πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερουσίας των ΗΠΑ, Μπομπ Μενέντεζ και ο επικεφαλής της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος Μάνφρεντ Βέμπερ. Αναφερόμενος στο Κυπριακό ο Μενέντεζ εξέφρασε την άποψη ότι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν «προωθεί τη λύση των δύο κρατών με στόχο να προσαρτήσει το βόρειο κομμάτι του νησιού» και κατηγόρησε την Αγκυρα για «κακόβουλες δράσεις» σε κυπριακά και ελληνικά ύδατα, τονίζοντας ότι η επέκταση της ΑΟΖ της στη Λιβύη δεν στέκει διεθνώς. Η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ, κατά τον ίδιο, «μοιράζονται τις δημοκρατικές μας αξίες και τη θέληση για πιο στενές σχέσεις». Μήνυμα στήριξης σε Ελλάδα και Κύπρο έστειλε και ο Βέμπερ με την αποστροφή «ας είμαστε ειλικρινείς, η Τουρκία δεν μπορεί να γίνει μέλος της ΕΕ» και «όταν μιλάμε για τα συμφέροντα της Ελλάδας, μιλάμε για τα συμφέροντα της Ευρώπης».