Ιερή «ανοσία» στο lockdown

Με ανοιχτές εκκλησίες, συνωστισμό και αγιασμό των υδάτων παρά τις σχετικές απαγορεύσεις γιορτάστηκαν χθες τα Θεοφάνια. Η Εκκλησία, σε μια κρίσιμη φάση για την πανδημία, αγνόησε τα αυστηρά περιοριστικά μέτρα που είχε θέσει η κυβέρνηση, ενώ η Πολιτεία περιορίστηκε σε διακριτική αστυνόμευση έξω από τους ναούς. Μικροεντάσεις προκλήθηκαν στη Θεσσαλονίκη, όταν μια ομάδα πολιτών επιχείρησε να ρίξει τον σταυρό στον Θερμαϊκό, ενώ στο Αίγιο την παρέμβαση εισαγγελέα προκάλεσε ο αγιασμός των υδάτων παρουσία πιστών από τον μητροπολίτη Καλαβρύτων. Αντίστοιχα περιστατικά σημειώθηκαν σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας, όπως στην Καλαμάτα και στη Χαλκίδα, όπου ιερείς αγνόησαν την απόφαση της Ιεράς Συνόδου να μην τελεστεί αγιασμός εκτός των ναών ανήμερα τα Θεοφάνια. Πλέον τα βλέμματα όλων είναι στραμμένα στις επιδημιολογικές επιπτώσεις των όσων διαδραματίστηκαν χθες, με τους λοιμωξιολόγους να φοβούνται επίσπευση του τρίτου πανδημικού κύματος εξαιτίας του συνωστισμού που παρατηρήθηκε έξω από τους ναούς, ενώ χαρακτηριστική ήταν η αντίδραση του καθηγητή Γενετικής Μανώλη Δερμιτζάκη, ο οποίος σχολιάζοντας στο Facebook φωτογραφίες πιστών την ώρα της θείας κοινωνίας έγραψε: «Κατόπιν τούτου μην απορεί κανείς γιατί η Ελλάδα θα βρίσκεται σε αυστηρά μέτρα και lockdown για πολύ καιρό και ίσως και με κλειστά σχολεία πάλι σύντομα. Κρίμα…».

Σε αρκετές περιπτώσεις, οι πιστοί άρχισαν να συγκεντρώνονται έξω από τους ναούς από τα ξημερώματα, ώστε να διασφαλίσουν μία θέση στη δοξολογία. Οι ενορίες είχαν ενημερώσει προκαταβολικά ότι στο εσωτερικό των ναών θα επιτρέπεται περιορισμένος αριθμός ατόμων και μόνο με τη χρήση μάσκας. Ετσι, όσοι δεν κατάφεραν να μπουν σχημάτισαν ουρές στα προαύλια των εκκλησιών ώστε να παραλάβουν τον αγιασμό σε φιαλίδια.

Επιασαν τον σταυρό. Στο Αίγιο, αγιασμό των υδάτων στη θάλασσα πραγματοποίησε ο μητροπολίτης Αιγιαλείας και Καλαβρύτων Ιερώνυμος, συνοδευόμενος από τον πρώην Καλαβρύτων Αμβρόσιο. Η τελετή έγινε παρουσία πιστών, ενώ δύο κολυμβητές έπεσαν στα νερά για να πιάσουν τον σταυρό. Το γεγονός προκάλεσε την παρέμβαση εισαγγελέα, ο οποίος, σύμφωνα με πληροφορίες, κάλεσε τον μητροπολίτη Ιερώνυμο για εξηγήσεις, ενώ το Λιμενικό τού επέβαλε πρόστιμο 1.500 ευρώ και από 300 ευρώ στους δύο πιστούς.

Σε προσαγωγές 10 ατόμων προχώρησε η ΕΛ.ΑΣ. στη Θεσσαλονίκη, έπειτα από ένταση που προκλήθηκε στον Λευκό Πύργο. Στο σημείο είχαν συγκεντρωθεί, ανταποκρινόμενα σε διαδικτυακό κάλεσμα, λίγα άτομα που επιχείρησαν να ρίξουν τον σταυρό στη θάλασσα. Χρησιμοποιώντας μικροφωνική, καταφέρθηκαν εναντίον των αστυνομικών μέτρων και της καραντίνας. Στα Ιωάννινα δοξολογία τελέστηκε σε τέσσερις εκκλησίες, ενώ στην Κέρκυρα ο μητροπολίτης Νεκτάριος διέκοψε τη λειτουργία για να απομακρύνει τους εκπροσώπους των μέσων ενημέρωσης που κατέγραφαν τη θεία κοινωνία. «Ολοι αυτοί οι εισαγγελείς της τηλεοράσεως ας πάνε να τους μαζέψουνε από τα Ντουμπάι και από τα βράδια της Πρωτοχρονιάς που ξεφάντωναν και όχι από την εκκλησία», ανέφερε μεταξύ άλλων. Αγιασμός υδάτων πραγματοποιήθηκε και στον Πειραιά, χωρίς όμως παρουσία πιστών. Στην Αμάρυνθο Εύβοιας ένας 27χρονος που βούτηξε για να πιάσει τον σταυρό τραυματίστηκε σοβαρά στον αυχένα και κρίθηκε αναγκαία η μεταφορά του στο ΚΑΤ.

Η Εκκλησία, πάντως, υποστηρίζει ότι η κατάσταση σύγκρουσης προέκυψε διότι δεν τηρήθηκαν όσα είχαν συμφωνηθεί. «Μας αιφνιδίασαν», αναφέρει ιεράρχης στα «ΝΕΑ». «Και όχι μόνο εμάς. Μην ξεχνάμε ότι ακριβώς την ίδια θέση είχε και η Εκκλησία της Κρήτης».

Μητσοτάκης – Ιερώνυμος. Ακόμα και μετά την κρίση ανάμεσα σε Εκκλησία και κυβέρνηση, οι δίαυλοι επικοινωνίας παραμένουν ανοιχτοί και μάλιστα σε ανώτατο επίπεδο. Αυτό αποτιμά η Εκκλησία ως το σημαντικότερο στοιχείο που προέκυψε από τη διαφωνία για το πώς έπρεπε να γιορταστούν τα Θεοφάνια εν μέσω κορωνοϊού. «Τα Φώτα γιορτάστηκαν με ανοιχτούς ναούς με αυστηρή τήρηση των μέτρων στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων. Αλλά δεν έχει σημασία ποιος νίκησε και ποιος έχασε. Το τετ α τετ του Αρχιεπισκόπου με τον Πρωθυπουργό στο περιθώριο της ορκωμοσίας των νέων υπουργών, την παραμονή των Θεοφανίων, έδειξε ότι αν υπάρχει επικοινωνία και συνεννόηση ακόμα και κατά τη διάρκεια μιας κρίσης, αυτή μπορεί να εκτονωθεί» σημείωνε στα «ΝΕΑ» πηγή της Ιεραρχίας.

H επικοινωνία Ιερώνυμου – Μητσοτάκη χαρακτηρίζεται ως κομβική για την αποκλιμάκωση της σύγκρουσης. Εξάλλου και στην επιστολή που έστειλε ο Αρχιεπίσκοπος προς τους μητροπολίτες έκανε ιδιαίτερη αναφορά στη σημασία αυτών των διαύλων: «Κατά την διάρκειαν της συναντήσεώς μας επεσήμανα προς τον Κύριον Πρωθυπουργόν ότι άστοχες ενέργειες και επιπόλαιαι κινήσεις ως προς την παρουσίαν των πιστών μας εις τους Ιερούς Ναούς κατά την Ημέραν των Θεοφανείων ωδήγησαν τα πράγματα εις “αδιέξοδον”. Αι συνθήκαι εις τας οποίας ευρισκόμεθα, όμως, απαιτούν συνετήν αντιμετώπισιν, λεπτούς χειρισμούς και προσπάθειαν εξόδου από την όποιαν δυσκολίαν. Διά τούτο και εζήτησα την καθιέρωσιν τακτικών συναντήσεων συνεργασίας Εκκλησίας και Πολιτείας και μάλιστα εις ανώτατον επίπεδον, προκειμένου τα απασχολούντα τας σχέσεις μας ζητήματα να διευθετώνται με άμεσον και αποτελεσματικόν τρόπον».

Είναι πρόδηλο ότι μετά τη συνάντηση έγιναν βήματα εκτόνωσης και από τις δύο πλευρές. Η Εκκλησία δεν προσέφυγε στο ΣτΕ για την ακύρωση της ΚΥΑ που όριζε ότι οι ναοί θα είναι κλειστοί για τους πιστούς, ο Αρχιεπίσκοπος δεν έκανε αγιασμό των υδάτων και η κυβέρνηση περιορίστηκε σε διακριτική αστυνομική παρουσία έξω από ναούς.

Καταλυτικό ρόλο για την εκτόνωση της κρίσης έπαιξαν και οι αλλεπάλληλες επικοινωνίες, από το Σαββατοκύριακο και μετά, μεταξύ του διευθυντή του γραφείου Τύπου της Αρχιεπισκοπής Χάρη Κονιδάρη και του συνοδικού μητροπολίτη Ν. Ιωνίας Γαβριήλ με τον διευθυντή του πρωθυπουργικού γραφείου Γρηγόρη Δημητριάδη.