Η απίθανη ιστορία του «άνδρα με το σιδηρούν προσωπείο» – Τελικά ποιος ήταν; Οι απίστευτες θεωρίες συνωμοσίας που «επιβιώνουν» σχεδόν τέσσερις αιώνες
Το ένταλμα σύλληψης που εκδόθηκε το 1669 ανέφερε το όνομα Εουστάς Ντοζέ, ενώ στο πιστοποιητικό ταφής του κρατουμένου αναγραφόταν το όνομα Marchioli
Φορούσε μάσκα που κάλυπτε όλο του το πρόσωπο. Επί 34 χρόνια. Έζησε στις «σκιές» και το περιθώριο, με αμέτρητες θεωρίες συνωμοσίας να τον συνοδεύουν και να «στοιχηματίζουν» για την ταυτότητά του. Πέρασε μια ζωή στη φυλακή πίσω από ένα βελούδινο «πέπλο μυστηρίου», που «γέννησε» αμφιβολίες αλλά και έμπνευση, κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Λουδοβίκου ΙΔ΄ της Γαλλίας, γνωστού και ως Βασιλιά Ήλιου.
Ο κρατούμενος που έμεινε στην ιστορία ως «ο άνδρας με το σιδηρούν προσωπείο» και ο οποίος πέθανε σαν σήμερα, στις 19 Νοεμβρίου του 1703, κατάφερε τουλάχιστον να «ταξιδέψει» μέσα από τις λέξεις, σε στίχους πολλών ποιημάτων, στις σελίδες βιβλίων, στο σανίδι του θεάτρου, στη μεγάλη οθόνη και κυρίως μέσα στον χρόνο. Κι όμως ο ίδιος βίωσε μια ζωή «ακίνητη» στην απόλυτη μοναξιά…

«L’homme au masque de fer». Έτσι τον αποκαλούσαν την εποχή που έγινε γνωστή η ύπαρξή του. Ποιος ήταν όμως ο άνδρας – θρύλος που η μνήμη του παραμένει ζωντανή ανά τους αιώνες; Το ένταλμα σύλληψής του που εκδόθηκε στις 19 Ιουλίου 1669, ανέφερε ένα όνομα… Εουστάς Ντοζέ. Ο Ντοζέ ήταν -σύμφωνα με τους ψιθύρους που κυκλοφορούσαν στα πηγαδάκια- είτε ένας ξεπεσμένος ευγενής, είτε ένας απλός υπηρέτης.
Συνελήφθη λίγες ημέρες μετά, στις 28 Ιουλίου, κοντά στο Καλαί με αυστηρή εντολή απόλυτης μυστικότητας. Φυλακίστηκε με συνοπτικές διαδικασίες στις 24 Αυγούστου και βρέθηκε υπό την εποπτεία του παντοτινού δεσμοφύλακά του, Γάλλου στρατιωτικού και διοικητή των βασιλικών φυλακών, Μπενίν Ντοβέρν ντε Σεν-Μαρ, για περίπου τέσσερις δεκαετίες.

Μια διαδρομή που τον οδήγησε σε τέσσερις διαφορετικές φυλακές -Πινιερόλ, Εξίλ, νήσο Σεντ-Μαργκερίτ- αλλά και στη Βαστίλη, στην οποία οδηγήθηκε το 1698. Μέχρι και τις 19 Νοεμβρίου του 1703. Την ημέρα που έφυγε από τη ζωή. Την ίδια μέρα που λυτρώθηκε από το μαρτύριό του, παίρνοντας μαζί του ένα μυστικό που εξακολουθεί να προκαλεί συζητήσεις μετά από περίπου 4 αιώνες.
Ακόμη και τότε όμως το μυστήριο συνεχίστηκε. «Marchioli» έγραφε το πιστοποιητικό ταφής στο νεκροταφείο του Αγίου Παύλου, ετών 45, κάνοντας αρκετούς να υποψιάζονται ότι πίσω από τη «σιδερένια» μάσκα ζούσε και ανέπνεε με δυσκολία, ένας Ιταλός διπλωμάτης. Ο Έρκολε Αντόνιο Ματιόλι.
Η ιστορία του μυστηριώδη άνδρα από τον Βολταίρο μέχρι τον Λεονάρντο Ντι Κάπριο
Οι υποθέσεις συνεχίστηκαν για πολλά χρόνια μετά τον θάνατό του. Για την ακρίβεια δεν σταμάτησαν ποτέ.
Το 1711 του αποδόθηκε η ταυτότητα του Άγγλου ευγενή, Ρίτσαρντ Κρόμγουελ, γιου του Όλιβερ Κρόμγουελ. Ο δεύτερος είχε κατηγορήσει για εσχάτη προδοσία τον Άγγλο βασιλιά Κάρολο Α’, θείο του Λουδοβίκου και είχε υπογράψει τη θανατική του καταδίκη δι’ απαγχονισμού.
34 χρόνια μετά, ο κόσμος κατέληξε στο συμπέρασμα πως ο άνδρας δεν ήταν άλλος από τον κόμη Λουδοβίκο του Βερμαντουά, εξώγαμο τέκνο του Λουδοβίκου του 14ου και της μετρέσας του, Λουίζ ντε λα Βαλιέρ.
Το 1883 όλοι δήλωναν πεπεισμένοι πως πίσω από τη μάσκα κρυβόταν ο Μολιέρος, με τον «Ταρτούφο» – τη διασημότερη κωμωδία του – να είναι η αιτία που τον οδήγησε στη φυλακή.

Ωστόσο λίγα χρόνια νωρίτερα, ο ίδιος ο Βολταίρος ασχολήθηκε με την υπόθεση, υποστηρίζοντας πως πίσω από τη βελούδινη μάσκα στην πραγματικότητα και όχι σιδερένια, όπως τη «βάφτισε» ο θρύλος, ήταν εγκλωβισμένος ο εξόριστος δίδυμος αδελφός του Λουδοβίκου του ΙΔ’. Μια εκδοχή που έπεισε και τον Αλέξανδρο Δουμά. Τόσο που την αποτύπωσε στο μυθιστόρημά του «Ο Υποκόμης της Βραζελόνης: Δέκα χρόνια μετά», δηλαδή στο τελευταίο μέρος της επικής τριλογίας του «Οι Τρεις Σωματοφύλακες», που δημοσιεύτηκε σε συνέχειες από το 1847 έως το 1850.
Κι αν τα αυστηρά μέτρα που ελάμβαναν οι αρχές της εποχής για να κρατήσουν μυστική τη φυλάκισή του, ενίσχυαν τις θεωρίες συνωμοσίας, ο ίδιος ο δεσμοφύλακάς του έβαζε το φυτίλι που τις άναβε, λένε. Διέδιδε ιστορίες και άφηνε υπονοούμενα, για να τονώσει τη σπουδαιότητα του δικού του ρόλου, προβάλλοντας τη σημασία του κρατουμένου που είχε υπό την εποπτεία του.

Και τα κατάφερε τόσο καλά, που ακόμα και μετά από 329 χρόνια από τη φυλάκισή του-δηλαδή το 1998- η ιστορία του μεταφέρθηκε στη μεγάλη οθόνη με το Χόλιγουντ να υποκλίνεται σε αυτή. Συγκεκριμένα ο Λεονάρντο Ντι Κάπριο υιοθέτησε την εκδοχή του Αλέξανδρου Δουμά και του Βολταίρου και πρωταγωνίστησε στην ταινία -The Man in the Iron Mask- μ’ έναν διπλό ρόλο. Αυτόν του βασιλιά Λουδοβίκου του ΙΔ’, αλλά και του κρυφού δίδυμου αδελφού του, που καταδικάστηκε να ζει πίσω από μια μάσκα για όλη του τη ζωή.
Ίσως τελικά το μεγαλύτερο μυστικό να μην είναι το ποιος κρυβόταν πίσω από τη μάσκα, αλλά η πολυπόθητη απάντηση στο γιατί ένας πανίσχυρος μονάρχης φοβόταν τόσο πολύ να αποκαλυφθεί το πρόσωπό του δεσμώτη του…














