Έπεσε ένας από τους τελευταίους αποικιοκρατικούς νόμους στην Καραϊβική: Σταματά η ποινικοποίηση των ομόφυλων σχέσεων

Μια δικαστική απόφαση με ευρύτερη σημασία για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Καραϊβική βάζει τέλος στην ποινικοποίηση των συναινετικών ομόφυλων σχέσεων μεταξύ ενηλίκων στο Τρινιντάντ και Τομπάγκο. Η Δικαστική Επιτροπή του Privy Council, το ανώτατο εφετείο της χώρας, έκρινε ομόφωνα στις 10 Νοεμβρίου ότι οι σχετικές διατάξεις της νομοθεσίας του 1986 παραβιάζουν θεμελιώδη συνταγματικά δικαιώματα.

Η απόφαση αποτελεί την κατάληξη μιας σχεδόν δεκαετούς δικαστικής διαμάχης, την οποία ξεκίνησε ο ακτιβιστής Τζέισον Τζόουνς. Η προσφυγή του αμφισβητούσε διατάξεις του νόμου περί σεξουαλικών αδικημάτων, οι οποίες προέβλεπαν ποινικές κυρώσεις για ορισμένες σεξουαλικές πράξεις μεταξύ ανδρών, ακόμη και όταν υπήρχε αμοιβαία συναίνεση. Για το αδίκημα της λεγόμενης «παρά φύσιν συνουσίας» προβλεπόταν φυλάκιση έως πέντε ετών.

Ο Τζόουνς είχε δικαιωθεί αρχικά από το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας το 2018. Ωστόσο, το 2025 το Εφετείο ανέτρεψε την απόφαση, οδηγώντας την υπόθεση στο Λονδίνο. Εκεί, οι πέντε δικαστές του Privy Council απέρριψαν τα επιχειρήματα της κυβέρνησης, κρίνοντας ότι η ποινικοποίηση της ιδιωτικής ζωής και των συναινετικών σχέσεων μεταξύ ενηλίκων προσκρούει στα συνταγματικά δικαιώματα.

Στο επίκεντρο βρέθηκε και ένα ζήτημα με βαθιές ιστορικές ρίζες: η διατήρηση νόμων που ανάγονται στη βρετανική αποικιοκρατία. Το Τρινιντάντ και Τομπάγκο απέκτησε την ανεξαρτησία του το 1962, αλλά διατήρησε νομοθετικές διατάξεις που ποινικοποιούσαν τις ομόφυλες σχέσεις. Το δικαστήριο έκρινε ότι οι επίμαχες διατάξεις δεν προστατεύονται από τη συνταγματική πρόβλεψη που διατηρεί σε ισχύ ορισμένους παλαιότερους νόμους.

Η νίκη του Τζόουνς θεωρείται σημαντική για τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι εξαλείφονται αυτομάτως οι κοινωνικές προκαταλήψεις και οι διακρίσεις.

Η σημασία της απόφασης ξεπερνά τα σύνορα της χώρας. Σε αρκετά κράτη της Καραϊβικής εξακολουθούν να ισχύουν νόμοι που ποινικοποιούν τις ομόφυλες σχέσεις. Η απόφαση δεν καταργεί αυτομάτως τις αντίστοιχες νομοθεσίες αλλού, μπορεί όμως να αποτελέσει σημαντικό νομικό προηγούμενο για μελλοντικές προσφυγές.