Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού του εφάπαξ βοηθήματος σχεδιάζει η κυβέρνηση, με στόχο την εφαρμογή ενός νέου συστήματος από το 2027. Η παρέμβαση αυτή έρχεται να τροποποιήσει διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου, καταργώντας το διπλό σύστημα υπολογισμού που ισχύει σήμερα.
Το υφιστάμενο πλαίσιο θεωρείται ότι δημιουργεί ανισότητες εις βάρος των νεότερων εργαζομένων, οι οποίοι ουσιαστικά λαμβάνουν ως εφάπαξ μόνο τις εισφορές που κατέβαλαν κατά τη διάρκεια του εργασιακού τους βίου, χωρίς ανταποδοτικό όφελος.
Σύμφωνα με το τρέχον καθεστώς, το ύψος του εφάπαξ καθορίζεται από δύο διαφορετικές περιόδους ασφάλισης.
Η πρώτη αφορά τα έτη έως το 2013, όπου το βοήθημα υπολογίζεται με βάση το 60% του μέσου όρου των αποδοχών της καλύτερης πενταετίας της περιόδου 2009–2013. Η δεύτερη περίοδος αφορά τα έτη από το 2014 και μετά, όπου ο υπολογισμός δεν έχει ανταποδοτικό χαρακτήρα στο σύνολό του, με αποτέλεσμα τη σταδιακή μείωση των τελικών ποσών.
Αναλυτές εκτιμούν ότι για το διάστημα μετά το 2014, το εφάπαξ έχει μετατραπεί σε μια άτοκη επιστροφή εισφορών, προκαλώντας συνολικές μειώσεις που αγγίζουν έως και το 23% σε σύγκριση με το παλαιότερο καθεστώς, με τις απώλειες να είναι μεγαλύτερες για όσους απομακρύνονται χρονικά από την πενταετία αναφοράς.
Οι κυβερνητικές προτάσεις, οι οποίες αναμένεται να οριστικοποιηθούν έως το φθινόπωρο, εστιάζουν στην επέκταση της πενταετίας 2009–2013 που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του ευνοϊκότερου τμήματος του βοηθήματος.
Παράλληλα, σχεδιάζεται ένας νέος τρόπος υπολογισμού για όσους αποχωρούν από την εργασία τους μετά το 2026, προκειμένου να διαμορφωθεί ένα πιο ισορροπημένο σύστημα που θα περιορίζει τις απώλειες και τις ανισότητες μεταξύ των συνταξιούχων.
Τα επίσημα στοιχεία του ΕΦΚΑ για το πρώτο δίμηνο του 2026 αποτυπώνουν ήδη σημαντικές αποκλίσεις στα καταβαλλόμενα ποσά ανά κλάδο:
Στο Δημόσιο, το μέσο εφάπαξ για τους πολιτικούς υπαλλήλους διαμορφώνεται στα 24.600 ευρώ, παρουσιάζοντας οριακή πτώση σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ για τους δημοτικούς υπαλλήλους ανέρχεται στα 21.200 ευρώ, καταγράφοντας αύξηση κατά 960 ευρώ.
Στα Σώματα Ασφαλείας σημειώθηκε σημαντική άνοδος, με το μέσο βοήθημα να φτάνει τα 24.500 ευρώ, αυξημένο κατά 11.000 ευρώ. Στον αντίποδα, οι εκπαιδευτικοί λαμβάνουν κατά μέσο όρο 24.500 ευρώ παρουσιάζοντας αισθητή μείωση, ενώ για τους υπαλλήλους των ειδικών μισθολογίων, όπως δικαστικούς, ιατρούς του ΕΣΥ και πανεπιστημιακούς, το μέσο ποσό υποχώρησε στα 40.100 ευρώ, μειωμένο κατά 2.000 ευρώ.
Στον τομέα της υγείας, το μέσο εφάπαξ για τους συνταξιούχους των δημόσιων νοσοκομείων διαμορφώθηκε στα 23.226 ευρώ, καταγράφοντας μείωση κατά 3.103 ευρώ σε σχέση με το 2025.
Στον αντίποδα, οι συνταξιούχοι του ΟΣΕ έλαβαν κατά μέσο όρο 103.000 ευρώ, ποσό αυξημένο κατά 30.000 ευρώ, ενώ εκείνοι του ΟΤΕ εισέπραξαν 52.300 ευρώ, σημειώνοντας άνοδο κατά 10.000 ευρώ.
Τέλος, πτωτική πορεία ακολούθησαν τα βοηθήματα για τους συνταξιούχους της ΔΕΗ, με το μέσο εφάπαξ να υποχωρεί στα 44.000 ευρώ από τα 49.781 ευρώ του προηγούμενου έτους, καθώς και για τους συνταξιούχους της ΕΡΤ, όπου το μέσο καταβαλλόμενο ποσό περιορίστηκε στα 11.751 ευρώ, καταγράφοντας σημαντική μείωση.
