Ισπανία και Μαρόκο προχωρούν σε ένα ιστορικό βήμα για την κατασκευή υποθαλάσσιου τούνελ κάτω από τα Στενά του Γιβραλτάρ, το οποίο θα συνδέει την Ευρώπη με την Αφρική. Υπογράφηκε μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ του Εθνικού Γεωγραφικού Ινστιτούτου της Ισπανίας και του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικής και Τεχνικής Έρευνας του Μαρόκου (CNRST) για κοινές έρευνες σχετικά με τη σεισμικότητα και τη γεωδυναμική της περιοχής.
Ο Ισπανός υπουργός Μεταφορών Óscar Puente και ο Μαροκινός ομόλογός του Karim Zidane συναντήθηκαν στις 4 Δεκεμβρίου 2025 στο Λα Μονκλόα για την επίσημη υπογραφή της συμφωνίας. Το έργο βρίσκεται υπό μελέτη σχεδόν μισό αιώνα, από τότε που οι δύο χώρες δεσμεύτηκαν να διερευνήσουν μια σταθερή σύνδεση μεταξύ των δύο ηπείρων.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της ισπανικής εφημερίδας OKDiario, η κυβέρνηση της Ισπανίας ενέκρινε στα μέσα Μαρτίου 2026 νέα χρηματοδότηση ύψους 1,73 εκατ. ευρώ για τεχνικές μελέτες του έργου. Την ανάπτυξη του έργου έχει αναλάβει η δημόσια εταιρεία SECEGSA (Spanish Company for Studies on Fixed Communication across the Strait of Gibraltar), η οποία ιδρύθηκε τη δεκαετία του 1980 με στόχο την προώθηση της κατασκευής του τούνελ.
Το σχεδιαζόμενο τούνελ θα έχει συνολικό μήκος περίπου 65 χιλιομέτρων, εκ των οποίων τα 40 θα εκτείνονται σε ισπανικό έδαφος. Η βόρεια είσοδος προβλέπεται κοντά στο Vejer de la Frontera, ενώ η απόσταση μεταξύ των τερματικών σταθμών θα είναι 42 χιλιόμετρα, με 38,5 χιλιόμετρα πραγματικού τούνελ, εκ των οποίων τα 27,7 θα είναι υποθαλάσσια.
Το βαθύτερο σημείο του έργου θα φτάνει τα 475 μέτρα, με ελάχιστο κάλυμμα βράχου 175 μέτρων και μέγιστη κλίση 3%. Η υποδομή θα αποτελείται από δύο ανεξάρτητους σιδηροδρομικούς αγωγούς μονής γραμμής, κυκλικής διατομής 7,90 μέτρων, ενώ ανάμεσά τους θα υπάρχει κεντρική σήραγγα υπηρεσιών διαμέτρου 6 μέτρων για περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης και συντήρηση.
Κάθε 340 μέτρα θα υπάρχουν εγκάρσιες διαβάσεις, επίσης 6 μέτρων, που θα συνδέουν τις δύο σήραγγες. Στο χαμηλότερο σημείο του τούνελ θα δημιουργηθεί Secure Parking Zone με ζώνες στάσης, ασφάλειας και παρέμβασης, καθώς και γκαλερί απαγωγής καπνού.
Τεχνική εφικτότητα και γεωλογικές προκλήσεις
Η SECEGSA ανέθεσε μελέτη σκοπιμότητας στην Herrenknecht Ibérica, ισπανική θυγατρική της γερμανικής κατασκευάστριας μηχανημάτων διάνοιξης σηράγγων. Η μελέτη επικεντρώθηκε στη δυνατότητα διάνοιξης του Umbral de Camarinal, ενός υποθαλάσσιου υψώματος που χωρίζει τη Μεσόγειο από τον Ατλαντικό.
Τα αποτελέσματα ήταν θετικά. Η Herrenknecht επιβεβαίωσε ότι το έργο είναι τεχνικά εφικτό με βάση τα σημερινά όρια της μηχανικής, επισημαίνοντας ωστόσο τις τεράστιες λογιστικές και οικονομικές προκλήσεις που συνεπάγεται η υλοποίησή του.
Το υπέδαφος κάτω από το Camarinal αποτελείται από υλικά του συμπλέγματος Flysch, με στρώματα ψαμμίτη και αργίλου, επικαλυμμένα από νεότερες πλειοκαινικές και τεταρτογενείς αποθέσεις. Η ανομοιογένεια αυτών των στρωμάτων καθιστά το σημείο ένα από τα πιο απαιτητικά τμήματα της διαδρομής.
Κόστος, χρονοδιάγραμμα και περιβαλλοντικοί περιορισμοί
Το εκτιμώμενο κόστος για την ισπανική πλευρά υπερβαίνει τα 8,5 δισ. ευρώ. Εφόσον ολοκληρωθεί, η διέλευση μεταξύ Ισπανίας και Μαρόκου θα διαρκεί περίπου 30 λεπτά, με ορίζοντα ολοκλήρωσης μεταξύ 2035 και 2040.
Το μνημόνιο προβλέπει τριετή περίοδο μελετών για τη σεισμική δραστηριότητα, τους πιθανούς σεισμούς και τσουνάμι, καθώς και τη γεωδυναμική συμπεριφορά των στενών. Την ερευνητική εκστρατεία θα υλοποιήσει το ισπανικό CSIC μέσω τριών εξειδικευμένων ινστιτούτων: του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Επιστημών, του Γεωλογικού και Μεταλλευτικού Ινστιτούτου της Ισπανίας και του Ισπανικού Ινστιτούτου Ωκεανογραφίας.
Στο έργο συμμετέχουν επίσης το Υδρογραφικό Ινστιτούτο του Πολεμικού Ναυτικού και η Υπηρεσία Γεωλογικών Ερευνών των Ηνωμένων Πολιτειών, στο πλαίσιο διεθνούς ομάδας εργασίας. Τα στενά του Γιβραλτάρ αποτελούν περιοχή με πάνω από 100.000 διελεύσεις πλοίων ετησίως και εντάσσονται σε Ζώνη Ειδικής Προστασίας με σχέδιο προστασίας της όρκας.
Σε αυτά τα ύδατα έχουν καταγραφεί περισσότερα από 1.900 είδη θαλάσσιας χλωρίδας και πανίδας, γεγονός που απαιτεί αυστηρή περιβαλλοντική αδειοδότηση και συνεχή εποπτεία. Όλα τα συλλεγμένα δεδομένα θα ενσωματωθούν σε τρισδιάστατο γεωλογικό μοντέλο του Umbral de Camarinal, κρίσιμο για την οριστική αξιολόγηση της τεχνικής βιωσιμότητας του έργου πριν από οποιαδήποτε κατασκευαστική φάση.
Πηγή: moroccoworldnews.com
