Ένας νέος αρχαιολογικός χώρος εντοπίστηκε στο Οθόν Π. Μπλάνκο, στην πολιτεία Κιντάνα Ρόο του Μεξικού, όπως ανακοίνωσε το Υπουργείο Πολιτισμού της κυβέρνησης του Μεξικού. Η ανακάλυψη πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια των έργων για τον σιδηρόδρομο Tren Maya, ένα από τα μεγαλύτερα αναπτυξιακά έργα της χώρας.
Το Εθνικό Ινστιτούτο Ανθρωπολογίας και Ιστορίας (INAH) γνωστοποίησε ότι ο χώρος περιλαμβάνει 80 κτίρια, κατανεμημένα σε έκταση περίπου 100 εκταρίων, δηλαδή 1.000.000 τετραγωνικών μέτρων. Οι αρχαιολόγοι θεωρούν ότι ο οικισμός συνδέεται με το αρχιτεκτονικό ύφος Πετέν, χαρακτηριστικό του πολιτισμού των Μάγια.
Η αρχιτεκτονική των Μάγια στο ύφος Πετέν ξεχωρίζει ανάμεσα στα ευρήματα του νέου χώρου, που έχει καταγραφεί από το INAH. Ο προκολομβιανός οικισμός, γνωστός ως El Jefeciño, αποκαλύφθηκε χάρη σε κατοίκους της περιοχής, στο πλαίσιο του προγράμματος αρχαιολογικής διάσωσης του Tren Maya.
Την ανασκαφική έρευνα συντόνισε ο αρχαιολόγος Μανουέλ Πέρες Ρίβας, στο τμήμα 1 της Ενότητας 7 του έργου. Η γραμματέας Πολιτισμού του Μεξικού, Κλαούντια Κουριέλ δε Ικάσα, επισήμανε ότι η καταγραφή του χώρου «ενισχύει την προστασία της αρχαιολογικής κληρονομιάς και διευρύνει τη γνώση για την παρουσία των Μάγια στο νότιο Κιντάνα Ρόο».
Η ίδια πρόσθεσε ότι «η ένταξη του χώρου στο έργο του INAH αναγνωρίζει την αξία των τοπικών κοινοτήτων στη διαφύλαξη μιας ιστορικής μνήμης που ανήκει σε όλους».
Χαρακτηριστικά και ευρήματα του El Jefeciño
Σύμφωνα με τα αρχιτεκτονικά στοιχεία, ο χώρος χρονολογείται στην πρώιμη και ύστερη Κλασική περίοδο (250–900 μ.Χ.), εποχή κατά την οποία αναπτύχθηκε το ύφος Πετέν, γνωστό για τα μεγάλα θολωτά κτίρια και τις γωνίες με προεξοχές και διακοσμητικά περιθώρια.
Ο επικεφαλής της αρχαιολογικής ζώνης Dzibanché Kinichná, Σόνι Μοϊσές Οχέντα Γκονσάλες, που συνδιηύθυνε τις εργασίες μαζί με τη Διάνα Καρίνα Μπλάνκας Ολβέρα από την αρχαιολογική ζώνη Kohunlich, ανέφερε ότι η έρευνα περιλάμβανε αποτύπωση της κατάστασης διατήρησης και της πιθανής έκτασης του οικισμού.
Τα προκαταρκτικά δεδομένα δείχνουν ότι το El Jefeciño καλύπτει 100 εκτάρια, δηλαδή περίπου 1.000.000 τετραγωνικά μέτρα, ενδεχομένως και περισσότερα. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η περαιτέρω εξερεύνηση θα αποκαλύψει με ακρίβεια το μέγεθος των κτιρίων και τη δομή του οικισμού.
Αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες και ανακαλύψεις
Η αρχαιολόγος Μπλάνκας Ολβέρα δήλωσε ότι «παρατηρήθηκε η κεντρική περιοχή, η οποία αποτελείται από πέντε κτίρια ύψους 11 έως 14 μέτρων και μήκους έως 40 μέτρων, διατεταγμένα σε πλατεία σχήματος ‘C’».
Σε ένα από τα κτίρια, με αριθμό 53035, εντοπίστηκαν υπολείμματα γύψου με διακοσμητική τοιχογραφία και τμήματα ανθρώπινου σκελετού, πιθανότατα από ταφικό πλαίσιο. Οι ερευνητές διευκρίνισαν ότι δεν πραγματοποιήθηκε ανασκαφή διάσωσης, επομένως τα ευρήματα παραμένουν in situ.
Ο Οχέντα Γκονσάλες εξήγησε ότι η τοιχογραφία έχει διακοσμητικό και όχι αφηγηματικό χαρακτήρα, με αποχρώσεις λευκού, πορτοκαλί και κόκκινου. Παράλληλα, σε άλλο μνημείο (Νο. 53037) εντοπίστηκε υποδομή με χαρακτηριστικό περιθώριο τύπου «apron molding».
Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν τρεις φάσεις κατασκευής, με την πρώτη να φτάνει σε βάθος 8 μέτρων και να περιλαμβάνει το προαναφερθέν περιθώριο, ενώ οι επόμενες παρουσιάζουν ίχνη τοιχογραφιών και θεμελιώσεων. «Με βάση το μέγεθος των κτιρίων, εκτιμούμε τουλάχιστον τέσσερις ή πέντε φάσεις κατασκευής», πρόσθεσε η Ολβέρα.
Μελλοντικά βήματα και σημασία της ανακάλυψης
Εντός ορισμένων κτισμάτων διατηρούνται τρεις θόλοι των Μάγια σε καλή κατάσταση. Οι επιστήμονες σχεδιάζουν να πραγματοποιήσουν χαρτογράφηση με τη χρήση τεχνολογίας LiDAR, ώστε να καθοριστεί με ακρίβεια το πρότυπο οικισμού και να προταθούν μέτρα προστασίας και περαιτέρω μελέτης.
Οι ερευνητές συμφωνούν ότι η μελέτη του El Jefeciño θα συμβάλει ουσιαστικά στην κατανόηση του δικτύου των αρχαιολογικών χώρων της περιοχής και θα ενισχύσει τη γνώση για τον πολιτισμό των Μάγια στο νότιο Κιντάνα Ρόο.
