Δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄2323 η Κοινή Υπουργική Απόφαση ΥΠ1157/24.4.2026, που υπογράφεται από τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, κ. Ευάγγελο Τουρνά. Η απόφαση εξειδικεύει τις διατάξεις του νόμου 5281/2026, με τίτλο «Ενεργή Μάχη», και εισάγει νέο πλαίσιο για τον ετήσιο καθαρισμό οικοπέδων και την ενίσχυση της αντιπυρικής προστασίας.
Το θεσμικό πλαίσιο περιλαμβάνει ουσιαστικές βελτιώσεις στα άρθρα 41 και 43 του νόμου, ως αποτέλεσμα της δημόσιας διαβούλευσης. Καθοριστική υπήρξε η συμβολή της ΠΟΜΙΔΑ, η οποία συμμετείχε ενεργά και κατέθεσε τεκμηριωμένες προτάσεις που υιοθετήθηκαν σε μεγάλο βαθμό.
Ο νόμος και η εφαρμοστική ΚΥΑ συγκροτούν ένα συνεκτικό πλαίσιο υποχρεώσεων για ιδιοκτήτες, επικαρπωτές, μισθωτές και χρήστες οικοπέδων. Στόχος είναι η ενθάρρυνση της οικειοθελούς συμμόρφωσης και όχι η επιβολή αυστηρών κυρώσεων.
Η φιλοσοφία του νέου πλαισίου επικεντρώνεται στην ενίσχυση της πυροπροστασίας στον αστικό ιστό, μέσα από τον συστηματικό και ετήσιο καθαρισμό οικοπέδων, ώστε να αποτρέπεται η εκδήλωση και εξάπλωση πυρκαγιών.
Υποχρεωτικός καθαρισμός και προθεσμίες
Ο καθαρισμός των οικοπέδων αποτελεί κρίσιμο μέτρο πρόληψης και περιλαμβάνει κοπή και απομάκρυνση ξερών χόρτων και θάμνων, εύφλεκτων υλικών και απορριμμάτων, καθώς και αραίωση πυκνής βλάστησης. Οι χώροι πρέπει να διατηρούνται καθαροί καθ’ όλη την αντιπυρική περίοδο.
Η υποχρέωση αφορά οικόπεδα εντός σχεδίου, εντός οικισμών και σε απόσταση έως 100 μέτρων από τα όριά τους, καθώς και εκτός σχεδίου γήπεδα με κτίσμα που δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία. Εξαιρούνται οι συντηρούμενοι κήποι κατοικιών και πολυκατοικιών.
Υπόχρεοι καθαρισμού είναι οι ιδιοκτήτες, οι επικαρπωτές, οι μισθωτές ή οι χρήστες, καθώς και οι φορείς του Δημοσίου για τα ακίνητα που διαχειρίζονται.
Η νέα ΚΥΑ καθιερώνει ενιαία προθεσμία από 1η Απριλίου έως 15 Ιουνίου κάθε έτους, διάρκειας 76 ημερών, για την ολοκλήρωση του καθαρισμού και την υποβολή δήλωσης στην ηλεκτρονική πλατφόρμα akatharista.gov.gr. Αν παρέλθει η προθεσμία χωρίς δήλωση, τεκμαίρεται συναίνεση του υπόχρεου στον αυτεπάγγελτο καθαρισμό από τον δήμο.
Πρόστιμα και δικλείδες προστασίας
Το διοικητικό πρόστιμο διπλασιάζεται σε 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό 200 ευρώ και ανώτατο 2.000 ευρώ, ενώ ο υπόχρεος επιβαρύνεται και με το κόστος του αυτεπάγγελτου καθαρισμού.
Η ΚΥΑ προβλέπει διαδικαστικές εγγυήσεις υπέρ των πολιτών, όπως προηγούμενη ενημέρωση πριν την επιβολή προστίμου, ώστε να υπάρχει εύλογο περιθώριο συμμόρφωσης. Σε περίπτωση καθυστερημένης συμμόρφωσης και εμπρόθεσμης ένστασης, το πρόστιμο μειώνεται κατά 50%.
Τα πρόστιμα για μη υποβολή δήλωσης περιορίζονται στα 500 ευρώ όταν δεν έχει γίνει καθαρισμός και στα 100 ευρώ όταν έχει γίνει αλλά δεν δηλώθηκε, έναντι ενιαίου προστίμου 1.000 ευρώ που ίσχυε προηγουμένως.
Έμφαση στην πρόληψη και την ενημέρωση
Το νέο πλαίσιο εισάγει ηπιότερες ποινικές συνέπειες, δίνοντας προτεραιότητα στην πρόληψη και την ενημέρωση των πολιτών. Στόχος είναι η αποτελεσματικότερη προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και της δημόσιας ασφάλειας, μέσα από μια πιο δίκαιη και λειτουργική διαδικασία εφαρμογής.
