Μικρά παιδιά βγάζουν τα χέρια τους από τα παράθυρα αυτοκινήτων και σχηματίζουν το σήμα της νίκης, καθώς περνούν από μια αυτοσχέδια γέφυρα στον ποταμό Λιτάνι, μετά την ανακοίνωση της κατάπαυσης του πυρός στον Λίβανο.
Μπροστά τους όμως, απλώνονται βομβαρδισμένα ερείπια και μια σκληρή πραγματικότητα.
Σχεδόν ένας στους τέσσερις Λιβανέζους αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το σπίτι του, τόσο στα νότια όσο και σε άλλες περιοχές όπου κατοικούν κυρίως σιίτες.
Οι εντολές του Ισραήλ για εκκένωση ήρθησαν καθώς οι ισραηλινές δυνάμεις ισοπέδωναν χωριά και συνοικίες στις τελευταίες έξι εβδομάδες του πολέμου.
Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι απέφευγε να στοχοποιεί αμάχους, χαρακτηρίζοντας τη στρατιωτική επιχείρηση απαραίτητη για την προστασία του πληθυσμού του από τη σιιτική, φιλοϊρανική οργάνωση Χεζμπολάχ του Λιβάνου.
Η δεκαήμερη εκεχειρία που ανακοινώθηκε την Πέμπτη προσφέρει προσωρινή ανακούφιση και επιτρέπει σε πολλούς εκτοπισμένους να επιστρέψουν σε ό,τι απέμεινε από τα σπίτια τους. Ωστόσο, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι δεν θα μπορέσουν να επιστρέψουν, καθώς τα σπίτια τους έχουν καταστραφεί ή βρίσκονται σε περιοχές που εξακολουθούν να ελέγχονται από τον ισραηλινό στρατό.
Ανάμεσα στα αυτοκίνητα που συνωστίζονταν στον παραλιακό δρόμο για να περάσουν τον ποταμό Λιτάνι ήταν και το ασημί σεντάν της οικογένειας Χαλάμπι. Το Ισραήλ είχε καταστρέψει όλες τις γέφυρες που συνέδεαν το νότιο τμήμα του Λιβάνου με την υπόλοιπη χώρα, αποκόπτοντας κρίσιμες οδικές αρτηρίες.
Εργάτες με μπουλντόζες και εκσκαφείς εργάζονταν όλη τη νύχτα υπό το φως προβολέων για να δημιουργήσουν ένα ανάχωμα στην Κασμίγια, εκεί όπου βρισκόταν η γέφυρα – από την οποία απομένει μόνο ένας σωρός παλιοσίδερα.
Ύστερα από δέκα ώρες στο αυτοκίνητο – για μια διαδρομή που κανονικά διαρκεί μόλις μία – η οικογένεια έφτασε στην Τύρο, περνώντας δίπλα από σωρούς ερειπίων. Το αμάξι κινήθηκε αργά μέσα στην ιστορική πόλη του νοτίου Λιβάνου.
«Αυτά είναι τα δύο πρώτα παιδιά που ήρθαν, τα παιδιά του γιου μου», είπε ο 80χρονος Σόμπι Χαλάμπι, αγκαλιάζοντας τα εγγόνια του στο διαμέρισμά του, διακοσμημένο με οικογενειακές φωτογραφίες και πορτρέτα των ηγετών της Χεζμπολάχ.
Η δύσκολη επιστροφή στα ερείπια
Για πολλούς άλλους, η επιστροφή δεν συνοδεύεται από χαρά. Τα συντρίμμια κλείνουν δρόμους και οι αφίσες στους τοίχους θυμίζουν τους ντόπιους που σκοτώθηκαν πολεμώντας τις ισραηλινές δυνάμεις. Η εικόνα της καταστροφής είναι παντού.
Στα νότια προάστια της Βηρυτού, οι επιστρέφοντες αντικρίζουν καμένα αυτοκίνητα, χαλάσματα και πολυκατοικίες χωρίς προσόψεις, που μοιάζουν με γιγαντιαία κουκλόσπιτα, αποκαλύπτοντας το εσωτερικό των δωματίων.
Στη Ναμπατίγια, μία από τις πόλεις που επλήγησαν περισσότερο, ο Φάντελ Μπαντρεντίν δεν μπορούσε να πιστέψει το μέγεθος της καταστροφής. Ενώ αυτοκίνητα φορτωμένα με στρώματα και υπάρχοντα έμπαιναν στην πόλη, εκείνος δήλωσε ότι η οικογένειά του δεν μπορεί να μείνει εκεί προς το παρόν.
«Παίρνουμε τα πράγματά μας και ξαναφεύγουμε. Ο Θεός να δώσει και να τελειώσει όλο αυτό οριστικά, όχι προσωρινά, για να μπορέσουμε να επιστρέψουμε στο σπίτι μας», είπε.
Σύμφωνα με τις λιβανέζικες αρχές, περισσότερες από 7.000 κατοικίες έχουν καταστραφεί ολοσχερώς ή υπέστησαν σοβαρές ζημιές μόνο στη Ναμπατίγια.
Αβεβαιότητα και φόβος για το μέλλον
Δεν επέστρεψαν όλοι οι εκτοπισμένοι. Ο 62χρονος Κόντορ Μουζάναρ από το χωριό Σουάνεχ πέρασε όλον τον πόλεμο σε σκηνή από μουσαμά στο στάδιο Καμίλ Σαμούν της Βηρυτού. «Το χωριό είναι το σπίτι μου, η γενέτειρά μου, σημαίνει πολλά για μένα. Είναι τα παιδικά μου χρόνια, η ζωή του, οι συγγενείς, ο κόσμος. Μου λείπουν όλοι. Είμαστε μια κοινότητα», είπε.
Παρά τη νοσταλγία, δεν πιστεύει ότι το Ισραήλ θα τηρήσει την εκεχειρία. Μετά την εκεχειρία του 2024, το Ισραήλ συνέχισε τα αεροπορικά πλήγματα στον νότο, ενώ Ισραήλ και Χεζμπολάχ αλληλοκατηγορούνται για παραβιάσεις.
Ο Κόντορ θυμάται πόσο δύσκολα βρήκε καταφύγιο στη Βηρυτό στην αρχή του πολέμου. Για δύο νύχτες κοιμήθηκε με την οικογένειά του στο αυτοκίνητο, περιμένοντας να βρεθεί θέση σε καταυλισμό. Τώρα φοβάται ότι θα ζήσει το ίδιο, αν επιστρέψει και βρει το σπίτι του κατεστραμμένο.
«Ελπίζω ότι (η εκεχειρία) θα συνεχιστεί και η κατάσταση θα ηρεμήσει και οι άνθρωποι θα επιστρέψουν στα σπίτια τους. Αλλά υπό τον όρο ότι θα επιστρέψουν χωρίς να έχουμε, καθημερινά, να πηγαίνει κάποιος στη δουλειά του και να σκοτώνεται», κατέληξε.
