- Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, συμπεριλαμβανομένης της Αθήνας, παραμένουν σε επιφυλακή μετά το διπλό «όχι» του Ντόναλντ Τραμπ σε πρόσθετους δασμούς και στη στρατιωτική δύναμη, που δημιούργησε εντάσεις στις σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ.
- Στην άτυπη σύνοδο στις Βρυξέλλες, οι ευρωπαίοι ηγέτες συζήτησαν για πάνω από τέσσερις ώρες τα πιθανά ενδεχόμενα, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να τονίζει πως «οποιεσδήποτε εντάσεις ζημιώνουν τόσο την Ευρώπη όσο και τις Ηνωμένες Πολιτείες».
- Ο Έλληνας πρωθυπουργός υπογράμμισε την ανάγκη για «πλαίσιο συνεννόησης» και «καλούς λογαριασμούς», προειδοποιώντας για τις επιπτώσεις που μπορεί να προκύψουν αν ξεπεραστούν τα όρια στη συνεργασία.
- Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να παρουσιάσει τις θέσεις της Ελλάδας σχετικά με τη διεθνή νομιμότητα, τις προκλήσεις για την ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, σε συνέντευξή του στο Euronews από τις Βρυξέλλες.
Σε επιφυλακή παραμένουν οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, συμπεριλαμβανομένης της Αθήνας, ύστερα από τον «διάδρομο εκτόνωσης» στις σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ με το διπλό «όχι» του Ντόναλντ Τραμπ σε πρόσθετους δασμούς στους ανοιχτούς υποστηρικτές της Γροιλανδίας και στη στρατιωτική δύναμη. Για περισσότερες από τέσσερις ώρες οι ευρωπαίοι ηγέτες συζήτησαν χθες όλα τα ενδεχόμενα στην άτυπη σύνοδο στις Βρυξέλλες, με τον Έλληνα πρωθυπουργό να εκφράζει δημόσια την πεποίθηση ότι οποιαδήποτε ένταση στις ευρωατλαντικές σχέσεις «ζημιώνει τόσο την Ευρώπη όσο και τις Ηνωμένες Πολιτείες».
Αλλά και να επισημαίνει ότι «από εκεί και πέρα οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους» και πως «πρέπει να υπάρχει ένα πλαίσιο συνεννόησης, όπου όλοι να γνωρίζουμε ποιες μπορεί να είναι οι επιπτώσεις σε περίπτωση που ξεπεραστούν τα όρια».
Τις θέσεις της Ελλάδας στο δύσκολο περιβάλλον, τις πάγιες θέσεις της υπέρ της διεθνούς νομιμότητας (των κανόνων του διεθνούς δικαίου και της πολυμέρειας) και τις προκλήσεις της Ευρώπης ως προς την ασφάλειά της και την ανταγωνιστικότητα αναμένεται να περιγράψει ο Κυριάκος Μητσοτάκης και σήμερα, Παρασκευή. Διότι είχε προγραμματίσει (09:00 Ελλάδας) συνέντευξή του (Euronews) ζωντανά από τις Βρυξέλλες.
«Κοινός τόπος»
Πάντως από τις χθεσινές πρωθυπουργικές δηλώσεις, μετά την ολοκλήρωση της συνόδου κορυφής, λίγο πριν από τις δύο τα ξημερώματα, φάνηκε το που επιμένει να κοιτάζει η Αθήνα: και στη «στρατηγική σχέση» της με την Ουάσιγκτον την οποία θέλει να διαφυλάξει αλλά και στη «στρατηγική αυτονομία» της Ευρώπης. Σε τρεις εβδομάδες άλλωστε και συγκεκριμένα στις 12 Φεβρουαρίου ακολουθεί νέα άτυπη σύνοδος των Ευρωπαίων στο κάστρο Άλντεν Μπίσεν στο Βέλγιο με αιχμή την ανταγωνιστικότητα.
«Η στρατηγική αυτονομία περνάει και μέσα από την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας. Η ανάγκη η Ευρώπη να επενδύσει στη στρατηγική της αυτονομία έχει γίνει πια κοινός τόπος. Η Ελλάδα ήταν πάντα επισπεύδουσα σε αυτήν την λογική: περισσότερη αμυντική συνεργασία, περισσότεροι πόροι για την άμυνα» είπε.
Και τόνισε ότι η λογική «να περάσουμε από την ισχύ των αξιών μας, στην αξία της ισχύος μας» αφορά και την Ελλάδα και συνολικά την Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Μην κοροϊδευόμαστε, ήταν αρκετές οι αναταράξεις»
Στο μεταξύ όλο το τελευταίο διάστημα, η Ελλάδα συντάσσεται με τις θεσμικές αποφάσεις της ΕΕ. Ο Μητσοτάκης επανέλαβε ότι η Ελλάδα είναι χώρα μέλος της Ένωσης «με στρατηγική σχέση όμως» με τις ΗΠΑ, για να καταλήξει ότι «έχουμε κάθε λόγο πάντα να επιδιώκουμε οι όποιες αναταράξεις -και μην κοροϊδευόμαστε, ήταν αρκετές- να είναι πρόσκαιρες και να προσπαθούμε να βρίσκουμε λύσεις οι οποίες θα είναι προς το συμφέρον όλων».
Ειδικά στο ζήτημα της Γροιλανδίας υπάρχουν πτυχές στις οποίες η Αθήνα ανοιχτά εκφράζει κατανόηση στις αμερικανικές ανησυχίες, τονίζοντας ότι η Αρκτική είναι κρίσιμος χώρος για την παγκόσμια ασφάλεια. «Εμείς ως Ελλάδα», ανέφερε», «μπορεί να είμαστε μακριά από την Αρκτική είναι όμως μία κρίσιμη προτεραιότητα για το ΝΑΤΟ, για την ασφάλεια της Ευρώπης, για την ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών».
Και τάχθηκε υπέρ της θωράκισής της και υπέρ της αναζήτησης τρόπων συνεργασίας με της ΗΠΑ «στα πλαίσια του ΝΑΤΟ ώστε να μπορέσουμε να αποτρέψουμε τυχόν επιρροή της Κίνας ή της Ρωσίας σε μια περιοχή όπως είναι η Γροιλανδία, που είναι στρατηγικής σημασίας για τη συνολική ασφάλεια του ΝΑΤΟ».
«Δεν γίναμε σοφότεροι»
Για τη Γροιλανδία ο Μητσοτάκης μίλησε για ξεκάθαρες κόκκινες γραμμές ότι «δεν τίθεται ζήτημα αμφισβήτησης της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας της Γροιλανδίας και τελικά μόνο η Γροιλανδία και το Βασίλειο της Δανίας μπορούν να αποφασίσουν για την τύχη της Γροιλανδίας», ενώ ενδιαφέρον είχε η αποστροφή του για τη συνάντηση που είχε ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε με τον Τραμπ.
«Όχι, δεν γίναμε σοφότεροι…» σημείωσε ερωτηθείς για το περιεχόμενο εκείνης της συζήτησης και μετέφερε την εντύπωσή του ότι δεν υπήρξε κανένα οργανωμένο πλαίσιο συνεννόησης του Ρούτε, «σίγουρα όχι σε επίπεδο θεσμικό» με τους ευρωπαίους πριν από το ραντεβού του με τον Αμερικανό πρόεδρο.
«Την βρήκαν ενδιαφέρουσα ιδέα»
Σε ό,τι αφορά τους ειδικούς χειρισμούς που απαιτήθηκαν και απαιτούνται για το Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ – με την Αθήνα να παραλαμβάνει και εκείνη την πρόσκληση συμμετοχής -, δεδομένων των σοβαρών νομικών προβληματισμών για την αμερικανική πρόταση, η Αθήνα συντονίστηκε με τους ευρωπαίους. Προσερχόμενος στη σύνοδο, ο Μητσοτάκης ανέφερε ότι όχι μόνο η Ελλάδα αλλά «σχεδόν όλες οι χώρες της ΕΕ, με δύο εξαιρέσεις» (δηλαδή την Ουγγαρία και τη Βουλγαρία) διατύπωσαν «εύλογες ενστάσεις», καθώς το Συμβούλιο Ειρήνης, όπως έχει παρουσιαστεί μέχρι στιγμής. «εκφεύγει κατά πολύ της απόφασης 2803» του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Ο πρωθυπουργός κατέθεσε «συμβιβαστική πρόταση»: οι 13 χώρες να προσυπογράψουν την προσχώρησή τους αποκλειστικά για το σκέλος που αφορά την επόμενη φάση της διαδικασίας στη Γάζα και μόνο για όσο χρονικό διάστημα αυτό απαιτηθεί.
Και εξερχόμενος της συνόδου είπε η Ελλάδα «υπήρξε πρωταγωνίστρια στην απόφαση 2803, η οποία νομιμοποίησε το Συμβούλιο αυτό και τον πρωταγωνιστικό ρόλο του προέδρου Τραμπ και των Ηνωμένων Πολιτειών, μόνο όμως ως προσωρινή διοίκηση της Γάζας προκειμένου να υλοποιηθούν τα επόμενα στάδια του ειρηνευτικού σχεδίου, όπως αυτό έχει συμφωνηθεί. Η Ελλάδα είναι χώρα η οποία έχει άμεσο ενδιαφέρον για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Θέλουμε να είμαστε παρόντες. Θέλουμε η Ευρώπη να είναι παρούσα». Κατά τον ίδιο, η Κάγια Κάλας «και πολλές άλλες χώρες βρήκαν αρκετά ενδιαφέρουσα την ιδέα να διερευνήσουμε αν όχι την ανοιχτή συμμετοχή μας, γιατί αυτό νομικά μπορεί να είναι δύσκολο, αλλά την με κάποιο τρόπο ανάληψη ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών έτσι ώστε αυτό το Συμβούλιο Ειρήνης να επανέλθει στον αρχικό του προορισμό» – στην ειρήνευση στη Γάζα και σε μεταβατική διοίκηση για μία φάση ανοικοδόμησης.
