Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να κατευνάσει τις εντάσεις γύρω από τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034, αναθεωρώντας ορισμένα σημεία της αρχικής της πρότασης. Η Πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν, προσπαθεί να διατηρήσει τη συνοχή της λεγόμενης «μεγάλης συμμαχίας» – των Λαϊκών, Σοσιαλιστών, Φιλελευθέρων και Πρασίνων – η οποία είχε εκφράσει έντονη δυσαρέσκεια για τις προηγούμενες προβλέψεις της Επιτροπής.
Ο πυρήνας της αντιπαράθεσης εντοπίζεται στη νέα αρχιτεκτονική της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ). Η αρχική πρόταση προέβλεπε μείωση κατά 20% του προϋπολογισμού της και μεταφορά περισσότερων αρμοδιοτήτων στις εθνικές κυβερνήσεις, περιορίζοντας τον ρόλο των περιφερειακών Αρχών. Η επιλογή αυτή προκάλεσε αντιδράσεις, καθώς θεωρήθηκε ότι υποβαθμίζει τη συμβολή των περιφερειών και απειλεί την αυτονομία του ευρωπαϊκού αγροτικού μοντέλου.
Παρεμβάσεις για εξισορρόπηση των αντιδράσεων
Σε μια προσπάθεια να κατευνάσει τις εντάσεις, η Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε μέσω της πλατφόρμας Χ (πρώην Twitter) ότι η Κομισιόν προχωρά σε τροποποιήσεις με τρεις βασικούς άξονες: ενίσχυση του ρόλου των περιφερειών, διατήρηση της ταυτότητας της ΚΑΠ και βελτίωση της συνολικής διακυβέρνησης. Η ανακοίνωση ήρθε μετά από συνάντησή της με την Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα και την Πρωθυπουργό της Δανίας Μέτε Φρεντερίκσεν, με στόχο τη διαμόρφωση κοινής γραμμής, πριν από τη συζήτηση στην Ολομέλεια.
Η Επιτροπή απέστειλε νέο έγγραφο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προτείνοντας οι εθνικές κυβερνήσεις να δεσμεύουν τουλάχιστον το 10% των δικών τους κονδυλίων για την αγροτική ανάπτυξη. Με τον τρόπο αυτό, επιδιώκει να διασφαλίσει τη συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών φορέων και να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη τους στη νέα χρηματοδοτική δομή.
Ανοιχτό το πολιτικό διακύβευμα
Η Ρομπέρτα Μέτσολα χαρακτήρισε τις αλλαγές «ένα καλό βήμα προς τα εμπρός», επισημαίνοντας, ωστόσο, ότι «η δουλειά δεν έχει ακόμη τελειώσει». Το διακύβευμα είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς το συνολικό ποσό του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου ανέρχεται σε 1,8 τρισεκατομμύρια ευρώ, με την ΚΑΠ να απορροφά σχεδόν το ήμισυ του προϋπολογισμού.
Η Πρόεδρος της Επιτροπής επιδιώκει να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις έως το 2026, αποτρέποντας νέες καθυστερήσεις. Ωστόσο, η πολυπλοκότητα των θεσμικών μεταρρυθμίσεων και η σύγκρουση εθνικών συμφερόντων, καθιστούν αβέβαιο αν η ΕΕ θα καταφέρει να συμφωνήσει εγκαίρως σε έναν κοινό προϋπολογισμό, που να συνδυάζει οικονομική πειθαρχία, πράσινη μετάβαση και κοινωνική ισορροπία.
