«Η λύση απαιτεί θυσίες» το δόγμα Κοτζιά

Παιχνίδι εντυπώσεων και ελιγμών τακτικής ή μήπως η συνήθης κίνηση του διαπραγματευτικού εκκρεμούς, που πάει λίγο πίσω πριν ξαναπάει μπρος; Αυτός ο προβληματισμός χρωματίζει τη διπλωματική επικαιρότητα τα τελευταία εικοσιτετράωρα ενόψει της νέας κοινής συνάντησης των υπουργών Εξωτερικών Ελλάδας και ΠΓΔΜ με τον ειδικό διαμεσολαβητή του OHE Μάθιου Νίμιτς την Τετάρτη στη Βιέννη. Η αισιοδοξία που εκφράστηκε στα μέσα της εβδομάδας που τελειώνει σήμερα, τόσο από τον σκοπιανό πρωθυπουργό Ζόραν Ζάεφ όσο και από την ύπατη εκπρόσωπο της ΕΕ για θέματα εξωτερικών υποθέσεων Φεντερίκα Μογκερίνι, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι βρισκόμαστε πιο κοντά στην επίτευξη συμφωνίας στο Σκοπιανό. Αντανακλά, όμως, το θετικό momentum της διαπραγμάτευσης καθώς πολλαπλασιάζονται οι επαφές μεταξύ εκπροσώπων των δύο πλευρών. Ενδειξη ότι προς το παρόν τίποτα δεν έχει τελειώσει.  

ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ. Αντιθέτως, Αθήνα και Σκόπια έχουν φθάσει στον πυρήνα του προβλήματος και μένει να φανεί αν θα έχει αποτέλεσμα η αποστολή του Μάθιου Νίμιτς, να άρει τα εμπόδια που προέκυψαν κατά την πρόσφατη συνάντηση του Νίκου Κοτζιά με τον Νίκολα Ντιμιτρόφ στην Οχρίδα. «Η λύση απαιτεί θυσίες» είναι το μήνυμα που εκπέμπει η ελληνική πλευρά, περιμένοντας από τη γειτονική χώρα να κάνει το γενναίο βήμα στο ζήτημα της ονομασίας erga omnes, το οποίο συνδέεται άμεσα με την αναθεώρηση του Συντάγματος της ΠΓΔΜ. Πρόκειται για δύο απαράβατους όρους που θέτει η Ελλάδα, η οποία, όπως σημειώνουν πηγές του ΥΠΕΞ, είναι προετοιμασμένη για κάθε ενδεχόμενο: από την εξεύρεση λύσης, μέχρι την… εμπλοκή στην περίπτωση που ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ δεν καταφέρει να προχωρήσει πέραν όσων έχει δηλώσει – λόγω εσωτερικών ισορροπιών -, με αποτέλεσμα να επιχειρήσει τελικά να πετάξει τον «μουντζούρη» πάνω της.

ΔΥΟ ΛΟΓΟΙ. Η αλλαγή του σκηνικού προς την αρνητική κατεύθυνση θα μπορούσε να προκύψει κυρίως για δύο λόγους. Πρώτον, σύμφωνα με οξυδερκείς διπλωματικούς παρατηρητές, η αναφορά του Ζάεφ στην «αξιοπρέπεια» υποδηλώνει εμμέσως πλην σαφώς ένα εθνικό διαπραγματευτικό όριο το οποίο δεν μπορεί να περάσει. Δεύτερον, και πέραν της φραστικής σημειολογίας, η εφαρμογή της ονομασίας erga omnes φαίνεται να αποτελεί αμετάθετο εμπόδιο στη λύση. Οι ίδιες πηγές θεωρούν ότι η απαίτηση της Ελλάδας να υπαγορεύσει στα Σκόπια πώς θα λέγονται στο εσωτερικό τους δεν είναι εύκολο να ικανοποιηθεί καθώς προσκρούει σε ζήτημα εθνικής κυριαρχίας και συνταγματικής τάξης. Ισως να είναι για όλους αυτούς τους λόγους που ο έλληνας υπουργός Εξωτερικών εμφανίζεται, σύμφωνα με συνομιλητές του, συγκρατημένος όσον αφορά τις πιθανότητες επίτευξης συμφωνίας. Ούτως ή άλλως, μέχρι τη συνάντηση της προσεχούς Τετάρτης θεωρεί ότι είναι νωρίς για συμπεράσματα.