«Οι πρόσφυγες μου φέρνουν περισσότερα κέρδη από τα ναρκωτικά»

Η Τζόι, μια νεαρή Νιγηριανή, στεκόταν στο δρόμο έξω από το κατάμεστο κέντρο υποδοχής προσφύγων στο Μίνεο της Κεντρικής Σικελίας. Ηταν τέλη καλοκαιριού του 2016 και η Τζόι έλεγε πως ήταν 18 ετών – έμοιαζε όμως πολύ μικρότερη. Ενα μαύρο αυτοκίνητο εμφανίσθηκε και εκείνη έκανε σινιάλο για να δείξει πως είναι διαθέσιμη. Η μεγαλύτερη από έξι παιδιά, είχε αφήσει την οικογένειά της που ζούσε σ’ ένα μικρό χωριό στο κρατίδιο Εντο της Νιγηρίας στα 15 της και άρχισε να εργάζεται σε κομμωτήριο στην πόλη του Μπενίν. Της μπήκε η υποψία ότι οι γονείς της την πούλησαν ώστε να πάρουν χρήματα για να αναθρέψουν τα υπόλοιπα παιδιά. «Δεν είχαν άλλη επιλογή», μουρμουρίζει σκυθρωπά.

Μαζί με την Τζόι εργάζονταν άλλα έξι κορίτσια, για λογαριασμό της ιδιοκτήτριας που αποκαλούσαν «μητέρα». Στα 16 της η Τζόι πήρε μέρος σε μια τελετή που την έδενε με κατάρα με τη «μητέρα»: εάν την παράκουγε, η οικογένειά της θα πέθαινε. Λίγες εβδομάδες αργότερα έμαθε ότι θα πάει στην Ιταλία, όπου θα δούλευε για την αδελφή της «μητέρας». Νόμιζε ότι θα δουλεύει σε κομμωτήριο. Της έδωσαν 45 ευρώ και έναν αριθμό τηλεφώνου να καλέσει μόλις πατήσει σε ιταλικό έδαφος – ούτε όνομα, ούτε διεύθυνση, ούτε διαβατήριο…

Τίποτα δεν πήγε όπως πίστευε η Τζόι. Επεσε στην παγίδα του εμπορίου λευκής σαρκός. Το 80% των γυναικών που φθάνει στην Ευρώπη από τη Νιγηρία πέφτει θύμα των δικτύων αυτών, που καλύπτουν τα έξοδα μεταφοράς. Οι υπόλοιπες θα πρέπει να πληρώσουν λαθροδιακινητές για να έρθουν στην Ευρώπη όπου και πάλι δεν θα μπορέσουν να ξεφύγουν από τους προαγωγούς.

Ενας αριθμός στο χέρι. Επειτα από ένα εφιαλτικό ταξίδι τριών εβδομάδων μέσω Λιβύης, η Τζόι έφθασε στο λιμάνι της Αουγκούστα στη Σικελία. Μόλις βγήκε από τη βάρκα, μια γυναίκα της έδωσε παπούτσια και, αφού δεν είχε διαβατήριο, ένας αξιωματικός έγραψε στο χέρι της έναν αριθμό: 323. Η Τζόι μεταφέρθηκε στο Κάρα ντι Μίνεο, έναν από τους μεγαλύτερους προσφυγικούς καταυλισμούς στην Ευρώπη. Ενα μέρος που θυμίζει την κόλαση λένε όσοι το έχουν επισκεφθεί. Ενα μέρος που αποτελεί την πύλη για τον υπόκοσμο και το οργανωμένο έγκλημα. Μέλη μαφιόζικων οργανώσεων καθώς και νιγηριανών συμμοριών καταφθάνουν εκεί για να στρατολογήσουν βαποράκια, κλεφτρόνια και κορίτσια. Οι πρόσφυγες, που διακινδύνευσαν τη ζωή τους διασχίζοντας την Μεσόγειο ζουν σε άθλιες συνθηκες κι έτσι δεν είναι δύσκολο να συμφωνήσουν, περιγράφει δημοσιογράφος της «Guardian». Προσποιούμενοι ότι είναι και εκείνοι πρόσφυγες, τα μέλη της μαφίας καλούν τις γυναίκες να πάνε για ψώνια και τις παραδίδουν σε Νιγηριανές που τις εξαναγκάζουν να εκδίδονται – κυρίως λόγω της “κατάρας” που δεν δένει στη σκλαβιά. Πολλά κέντρα υποδοχής προσφύγων έγιναν αντικείμενο δικαστικών ερευνών, αποκαλύπτοντας τη διαφθορά σε τοπικό και κρατικό επίπεδο καθώς και την μεγάλη διείσδυση της Μαφίας η οποία, πάντα έτοιμη να εκμεταλλευθεί νέες ευκαιρίες, κατάλαβε πολύ γρήγορα ότι μπορεί να κερδοσκοπήσει στην πλάτη των προσφύγων.

Η Τζόι υπέβαλε αίτηση για άσυλο και άρα μπορούσε να μπαινοβγαίνει στο κέντρο έως ότου ληφθεί η απόφαση που συνήθως χρειάζεται μήνες. Πήρε το τηλέφωνο που της είχαν δώσει και την ενημέρωσαν ότι θα περάσει να την πάρει ένα μαύρο αυτοκίνητο. Πίστευε ακόμα ότι θα δουλέψει σε κομμωτήριο. Οι περισσότερες από τις γυναίκες που καταφθάνουν από τη Νιγηρία παίρνουν τις ψεύτικες ταυτότητες που τους δίνουν οι ομάδες του οργανωμένου εγκλήματος. Αυτά τα έγγραφα είναι άλλος ένας κρίκος στην αλυσίδα που κρατά εγκλωβισμένες τις γυναίκες αυτές στη σεξουαλική σκλαβιά, επειδή οι υπεύθυνες απειλούν να τους τα πάρουν εάν αποπειραθούν να διαφύγουν.

Το 2012 σε έρευνα που έγινε βρέθηκε πως οι γιατροί στο κέντρο υποδοχής μέσα σε τρεις μήνες πραγματοποίησαν έπειτα από αίτημα των κοριτσιών 32 αμβλώσεις – αυτό αποδίδεται στα δίκτυα πορνείας και επειδή λόγω της μεγάλης επιρροής της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας στη φροντίδα των προσφύγων δεν επιτρέπεται να μοιράζονται προφυλακτικά.

Αρνήθηκε, τη βίασαν. Τον Δεκέμβριο του 2016, τέσσερις πρόσφυγες από τη Νιγηρία που ζούσαν στο κέντρο υποδοχής συνελήφθησαν με την κατηγορία ότι νάρκωσαν και βίωσαν ομαδικά μια συμπατριώτισσά τους. Το κορίτσι, όταν κατάλαβε όπως η Τζόι ότι ήθελαν να την μπλέξουν στο κύκλωμα πορνείας, αρνήθηκε να βγει από το κέντρο. Οι άνδρες την βίασαν ως προειδοποίηση καθώς το κύκλωμα που διοικείται από τη Μαφία ήθελε να στείλει μήνυμα ότι η ίδια τιμωρία περιμένει όποια αντισταθεί. Επειτα από το περιστατικό αυτό, ο εισαγγελέας Φρανσέσκο Βερζέρα έκανε έκκληση στις τοπικές Αρχές να κλείσουν το κέντρο προσφύγων, τονίζοντας ότι ο υπερπληθυσμός και η έλλειψη ελέγχου δημιουργούν ένα επικίνδυνο εγκληματικό περιβάλλον. «Αυτού του είδους η βία θα γίνει ο κανόνας εάν συνεχίσει να λειτουργεί το κέντρο με τα 4.000 άτομα», προειδοποίησε. «Τα εγκλήματα γίνονται όλο και πιο βίαια και η αυξανόμενη αδιαφορία για τη ζωή αποτελεί ξεκάθαρο σημάδι μιας κατάστασης που διαρκώς χειροτερεύει».

Οι περισσότεροι εξαφανισμένοι. Η έρευνα του εισαγγελέα έδειξε ότι οι περισσότεροι εγγεγραμμένοι πρόσφυγες έχουν εξαφανισθεί, αν και η διοίκηση συνεχίζει να παίρνει 35 ευρώ την ημέρα για τον καθέναν. Το 2016 ο διευθυντής του κέντρου παραπέμφθηκε για διαφθορά και για συνεργασία με τη Μαφία. Καταγγέλθηκε επίσης ότι οι πρόσφυγες που ζητούν άσυλο χρησιμοποιούνται έπειτα από συμφωνίες ως εργάτες χαμηλού κόστους σε επιχειρήσεις της γύρω περιοχής. Στη διάρκεια της έρευνας ο Σαλβατόρε Μπούτζι, αφεντικό της τοπικής Μαφίας, καταγράφηκε να λέει: «Ξέρεις πόσα βγάζω από τους πρόσφυγες; Μου φέρνουν πολύ περισσότερα κέρδη από τα ναρκωτικά».

ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΜΝΗΣΤΙΑ
«Ενας ακόμη χειμώνας εξαθλίωσης στα νησιά»
Στα νησιά του Βορείου Αιγαίου, που τα τελευταία χρόνια σηκώνουν το μεγάλο βάρος του Προσφυγικού, βρίσκεται από την περασμένη Δευτέρα κλιμάκιο της Διεθνούς Αμνηστίας με επικεφαλής τον Γαβριήλ Σακελλαρίδη, διευθυντή του ελληνικού τμήματος της οργάνωσης. 
«Η Συμφωνία ΕΕ – Τουρκίας καταδικάζει χιλιάδες ανθρώπους σε έναν ακόμα χειμώνα εξαθλίωσης στα ελληνικά νησιά. Οι ντροπιαστικές εικόνες με παιδιά μέσα σε σκηνές εκτεθειμένα στο κρύο καθιστούν αναγκαία την παρέμβαση της Διεθνούς Αμνηστίας με σκοπό να ασκήσουμε πίεση για την άμεση μετακίνηση των αιτούντων άσυλο από τα νησιά στην ηπειρωτική Ελλάδα και στην υπόλοιπη Ευρώπη» δήλωσε ο Σακελλαρίδης.