Ο αγώνας ταχύτητας γίνεται μαραθώνιος

Με το αυριανό συλλαλητήριο των Αθηνών για το Μακεδονικό να ρίχνει βαριά τη σκιά του στην εσωτερική πολιτική σκηνή, οι διαπραγματεύσεις για το ονοματολογικό περνούν πλέον στην επόμενη φάση μετά την επίσκεψη του Μάθιου Νίμιτς στην Ελλάδα και στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ). Ο ειδικός απεσταλμένος του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών ήλθε να συλλέξει τις ιδέες των πλευρών επί των προτάσεών του (μετά τη συνάντηση των δύο πρωθυπουργών στο Νταβός) και προφανώς θα επανέλθει με ένα νέο «μείγμα».

Ο Νίμιτς απέφυγε να πει οτιδήποτε καινούργιο ευρισκόμενος στην περιοχή και επέμεινε στην έκφραση αισιοδοξίας για λύση. Είναι έτσι τα πράγματα; Ο χρόνος θα δείξει. Προς το παρόν, οι κόκκινες γραμμές των δύο πλευρών διασταυρώνονται στη διαφύλαξη της «μακεδονικής ταυτότητας» για την οποία μίλησε την περασμένη Πέμπτη ο Νίκολα Ντιμιτρόφ και στην ανάγκη για συνταγματικές εγγυήσεις κατά του αλυτρωτισμού στην οποία αναφέρθηκε ο Νίκος Κοτζιάς. Εκεί βρίσκεται το μυστικό της λύσης, όχι στον γεωγραφικό ή χρονικό προσδιορισμό.

Η ΣΚΥΤΑΛΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΕΞ. Θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι το προσεχές διάστημα η σκυτάλη των συνομιλιών θα περάσει στους υπουργούς Εξωτερικών. Οι Νίκος Κοτζιάς και Νίκολα Ντιμιτρόφ έχουν πλήρως υποκαταστήσει τους διαπραγματευτές από τη στιγμή μάλιστα που δεν φαίνεται να υπάρχει εμπιστοσύνη στο πρόσωπό τους. Οπως δήλωσε ήδη από τις αρχές της προηγούμενης εβδομάδας ο Κοτζιάς, στο τραπέζι φαίνεται να βρίσκεται η διαμόρφωση μιας διεθνούς συμφωνίας (ο έλληνας υπουργός την αποκάλεσε σύμφωνο), όπου ουσιαστικά θα περιέχονται όλα τα ζητήματα στα οποία συνίσταται μία λύση.

Ωστόσο, παρά την αισιοδοξία που εκπέμπεται από ορισμένους κύκλους, ο δρόμος προς την εξεύρεση λύσης δεν θα είναι στρωμένος με ροδοπέταλα. Αλλωστε, παρά τις αρχικές εικασίες, υπάρχει ακόμη δρόμος για να διαμορφωθεί ένα αρχικό κείμενο που θα συγκεράσει απόψεις. Κάθε πλευρά θα διαμορφώσει τις προτάσεις της και θα υπάρξει ανταλλαγή, οπότε δεν θα πρόκειται για ένα κείμενο «take it or leave it». Ο υπουργός Εξωτερικών έχει γνωστοποιήσει ότι οι ελληνικές προτάσεις θα είναι έτοιμες εντός του Φεβρουαρίου. Δεν αποκλείεται να δοθούν στη σκοπιανή πλευρά όταν λάβει χώρα η επόμενη συνάντηση Κοτζιά – Ντιμιτρόφ. Οι πληροφορίες περί αυτής δεν είναι σαφείς. Από ορισμένες πλευρές είχε ακουστεί ως τόπος συνάντησης η Θεσσαλονίκη και από άλλες η Σόφια όπου στις 15-16 Φεβρουαρίου θα πραγματοποιηθεί το άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών (Gymnich) της Ευρωπαϊκής Ενωσης, στο οποίο συμμετέχουν και οι υπουργοί Εξωτερικών των υποψηφίων προς ένταξη χωρών.

ΟΙ ΚΡΙΣΙΜΕΣ ΣΥΝΟΔΟΙ. Το χρονοδιάγραμμα δεν έχει αλλάξει και οι κρίσιμες ημερομηνίες παραμένουν η 17η Μαΐου όταν διεξάγεται στη Σόφια η Σύνοδος Κορυφής Ευρωπαϊκής Ενωσης – Δυτικών Βαλκανίων (για την οποία ο σχεδιασμός προβλέπει να μπορέσει να ανακοινωθεί η χορήγηση ημερομηνίας έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων στην ΠΓΔΜ) και το διήμερο 11-12 Ιουλίου όταν θα πραγματοποιηθεί στις Βρυξέλλες η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ (όπου τα Σκόπια θα μπορούσαν να λάβουν πρόσκληση ένταξης).

Για να ικανοποιηθεί όμως το απαιτητικό αυτό χρονοδιάγραμμα, το περιεχόμενο της λύσης πρέπει να είναι γνωστό πριν από το Πάσχα. Αυτό είναι αναγκαίο διότι πρέπει να υπάρξει και προετοιμασία της κοινής γνώμης. Στην Ελλάδα τα πάθη είναι πολύ αυξημένα και δεν αποκλείεται η ατμόσφαιρα να επιβαρυνθεί περισσότερο, ενώ και στην ΠΓΔΜ υπάρχει μία επιφυλακτικότητα που δεν μπορεί να υποτιμηθεί. Στα Σκόπια άλλωστε υπάρχει και διάσταση απόψεων εντός του κυβερνητικού συνασπισμού, με τον πρωθυπουργό Ζόραν Ζάεφ να επιμένει δημοσίως για την ανάγκη δημοψηφίσματος και τον προερχόμενο από τους Αλβανούς κυβερνητικό εταίρο Αλί Αχμέτι (του κόμματος DUI) να μην το θεωρεί απαραίτητο.