Η συλλογή Γκούρλιτ στο Μουσείο της Βέρνης

Στα χέρια του νόμιμου κληρονόμου τους – στο Μουσείο Τεχνών της Βέρνης – έφτασαν προ ημερών τα πρώτα έργα από την αμφιλεγόμενη συλλογή του Κορνήλιου Γκούρλιτ, του ηλικιωμένου Γερμανού που κρατούσε για δεκαετίες στα σπίτια του σε Μόναχο και Ζάλτσμπουργκ περισσότερα από 1.500 έργα τέχνης, τα περισσότερα εκ των οποίων ήταν προϊόντα λεηλασίας των Ναζί. Πίνακες των Πάμπλο Πικάσο, Ανρί Ματίς, Κλοντ Μονέ, Μαξ Μπέκμαν και Οτο Ντιξ είναι μερικοί μόνο από εκείνους που ο Κορνήλιος Γκούρλιτ κληρονόμησε από τον πατέρα του Χίλντεμπραντ, ο οποίος ήταν έμπορος έργων τέχνης και είχε συνδιαλλαγές με το καθεστώς του Χίτλερ. Τους πίνακες αυτούς κληροδότησε, με μια απόφαση-έκπληξη, λίγους μήνες πριν από τον θάνατό του, τον Μάιο του 2014, στο Μουσείο Τεχνών της Βέρνης.

Αν και στον αρχικό σχεδιασμό της documenta 14 ήταν η πρώτη παρουσίαση μέρους των έργων αυτών, τελικώς το ντεμπούτο τους θα το κάνουν τον Νοέμβριο με μια διπλή έκθεση σε Βέρνη και Βόννη. Η έκθεση στο Μουσείο της Βέρνης, μάλιστα, θα δώσει έμφαση κυρίως σε έργα που είχαν λεηλατήσει οι Ναζί στο πλαίσιο της εκστρατείας εξαφάνισης της «εκφυλισμένης» τέχνης.

Μια πρώτη γεύση από την πλούσια συλλογή του Κορνήλιου Γκούρλιτ θα μπορούν να πάρουν οι ανυπόμονοι φιλότεχνοι από τις 18 Αυγούστου, οπότε και το μουσείο θα ανοίξει τα εργαστήρια συντήρησης, όπου οι πίνακες δέχονται τη φροντίδα των ειδικών, για το κοινό.

Από τα 1.566 έργα της συλλογής Γκούρλιτ, προς το παρόν θα παραδοθούν στο Μουσείο της Βέρνης τα 278 που φέρουν αφιερώσεις προς την οικογένεια, όπως και 231 έργα που έχουν ήδη ταυτιστεί ως κλαπέντα από μουσεία από τους Ναζί και κατά συνέπεια δεν τίθεται θέμα διεκδίκησής τους. Στο μεταξύ, συνεχίζεται η χρηματοδοτούμενη έρευνα από το ελβετικό κράτος και χορηγούς για τον έλεγχο της προέλευσης των έργων, η οποία θα διαρκέσει τουλάχιστον μία διετία κι ώς τώρα έχει αποδώσει τέσσερις πίνακες στους αρχικούς τους ιδιοκτήτες, ενώ σε προχωρημένο στάδιο είναι και οι έρευνες για ακόμη δύο έργα.