Προσωπικά ικανοποιημένοι, γενικά ανήσυχοι

Η γερμανική οικονομία ανθεί, οι μισθοί ανεβαίνουν, η ανεργία μειώνεται σε ιστορικά χαμηλά ποσοστά. Η έρευνα του DIW δείχνει ότι οι ψηφοφόροι των περισσότερων κομμάτων το 2016 ήταν ικανοποιημένοι με την προσωπική οικονομική τους κατάσταση. Η τσέπη του καθενός προσδιορίζει εν πολλοίς και την εκλογική του συμπεριφορά. Ιδιαίτερα ευχαριστημένοι ήταν οι ψηφοφόροι των Φιλελευθέρων FDP, ακολουθούμενοι κατά σειρά από τους Χριστιανοδημοκράτες, Πράσινους και Σοσιαλδημοκράτες. Αισθητά μικρότερη ήταν η ικανοποίηση στους ψηφοφόρους της Αριστεράς, του AfD και σε όσους απείχαν από τις εκλογές. Αυτή η κατάταξη ανταποκρίνεται σχεδόν απολύτως στο ύψος του καθαρού τους εισοδήματος.

Ενδιαφέρον είναι πως η μεγάλη πλειονότητα των ψηφοφόρων θεωρεί ότι προσωπικά τυγχάνει δίκαιης μεταχείρισης. Ταυτόχρονα όμως πιστεύει ότι η χώρα έχει πρόβλημα κοινωνικής δικαιοσύνης. «Οι ψηφοφόροι του SPD δεν έχουν οι ίδιοι κανένα πρόβλημα κοινωνικής δικαιοσύνης. Εχουν, αντίθετα, οι ψηφοφόροι του AfD» εξηγεί ο καθηγητής Κρητικός. Αυτή η αντίφαση ανάμεσα στην καλή προσωπική κατάσταση του ψηφοφόρου και την πρόσληψη μιας γενικής κοινωνικής αδικίας είναι ένα πρόσθετο πρόβλημα για τον υποψήφιο καγκελάριο Μάρτιν Σουλτς και το SPD.

Υπό αυτές τις συνθήκες, δύσκολα μπορεί να αποδώσει εκλογικά το σύνθημα της κοινωνικής δικαιοσύνης που αποτελεί την ταυτότητα της σοσιαλδημοκρατίας.