Γλυπτά για τον «vroukolaka» της Μυκόνου

Στις 23 Απριλίου του 1700 αναχωρεί από το λιμάνι της Μασσαλίας ο γάλλος ιατρός και βοτανολόγος  Ζοζέφ Πιτόν ντε Τουρνεφόρ με εντολή του βασιλιά  Λουδοβίκου ΙΔ’ και αποστολή να μελετήσει τη φυσική ιστορία, την αρχαία και σύγχρονη γεωγραφία, να εντοπίσει αρχαιότητες και να συλλέξει πληροφορίες για τη ζωή κατοίκων της Ανατολής σε περιοχές υπό οθωμανική κυριαρχία.

Ο δρόμος τον έφερε το 1701 στη Μύκονο. Ο  περιηγητής ήταν παρών σε μία σειρά τελετουργιών σε ένα μικρό χωριό όπου η κοινότητα προσπαθούσε να απαλλαγεί από τα βάσανα του «vroucolaka». Αυτή τη γραφή χρησιμοποιεί ο Τουρνεφόρ στο περιηγητικό του κείμενο «Relation d’un Voyage du Levant, 1717» («Ταξίδι στην Κρήτη και τις νήσους του Αρχιπελάγους 1700-1702», Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης),όπου περιγράφει τα συμβάντα γύρω από τον «Βρικόλακα της Μυκόνου».

Η περιγραφή του Τουρνεφόρ είναι η αφετηρία του έργου που παρουσιάζει η καλλιτέχνις Μαλβίνα Παναγιωτίδη στον χώρο τέχνης Δύο Χωριά στη Μύκονο. Η καύση του νεκρού, η αφαίρεση της καρδιάς του, η εκταφή του νεκρού είναι σκηνές που συνοψίζονται στα γλυπτά της φτιαγμένα από παραφίνη και βαμμένα στη ροζ απόχρωση του γυμνού δέρματος ή του αίματος του μυκονιάτη Βρικόλακα. Μία καρδιά, δύο φτυάρια και μέρη ενός ξυλόγλυπτου τέμπλου από μια παλιά μυκονιάτικη εκκλησία αποτελούν την ενότητα «Heartburner» του έργου της. «Η λεπτή ειρωνική διάθεση με την οποία ο Τουρνεφόρ αντιμετώπιζε την άγνοια και την αφέλεια των κατοίκων και τα απρόβλεπτα του πολυκύμαντου ταξιδιού του μεταφέρθηκαν σε αυτά τα γλυπτά», λέει η καλλιτέχνις για τα κέρινα γλυπτά της τα οποία θα ανάψει απόψε στη διάρκεια των εγκαινίων για να διηγηθούν αυτήν την ανήσυχη ιστορία:

«… Οι προύχοντες της Μυκόνου, μαζί με τους παπάδες, έκαναν μεγάλο συμβούλιο και αποφάσισαν να αφήσουν να περάσουν τα εννιάμερα του μακαρίτη και τη δέκατη ημέρα πια να κάνουν λειτουργία στην εκκλησία του νεκροταφείου. Σκοπός τους ήταν να εκδιωχθεί ο Διάβολος, που όπως όλοι πίστευαν είχε φωλιάσει στο σώμα του κακόψυχου χωρικού. Μετά τη λειτουργία ξέθαψαν το πτώμα του, του άνοιξαν τα στήθη και του ξερίζωσαν την καρδιά. Το πτώμα ανέδυε μια οσμή σιχαμερή και για να την καταπολεμήσουν έκαιγαν διαρκώς λιβάνι. Πολλοί ήταν οι παριστάμενοι που ορκίζονταν πως είχαν δει μαύρο καπνό να βγαίνει από το κορμί του βρικολακιασμένου και ότι το σώμα του ήταν ζεστό κι εύκαμπτο, ενώ το αίμα του είχε ένα ολοκάθαρο ροζ χρώμα».

INFO
«Heartburner», στον χώρο τέχνης Δύο Χωριά, Μύκονος. Εγκαίνια απόψε στις 20.00. Εως 20 Ιουλίου