Ολες οι βεβαιότητες καταρρέουν

Το έδειξε το δημοψήφισμα για το Brexit τον Ιούνιο, το επιβεβαίωσαν οι αμερικανικές προεδρικές εκλογές την Τρίτη: οι βεβαιότητες έχουν καταρρεύσει. Ο λαϊκισμός καλπάζει. Μια αναγνωρίσιμη περσόνα άσχετη με την πολιτική που ξέρει πώς να εκμεταλλεύεται τους φόβους, τον θυμό, συχνά και την άγνοια των πολιτών μπορεί να καταλάβει ένα μεγάλο κόμμα και να εκλεγεί πρόεδρος των ΗΠΑ αψηφώντας και την κοινή λογική και τις δημοσκοπήσεις. Ειδικά οι τελευταίες ενεργοποιούν πλέον αυτόματα, δικαίως ή αδίκως, αντανακλαστικά δυσπιστίας. Πόσα «σοκ» μάς περιμένουν λοιπόν ακόμη; Το ερώτημα και ο φόβος είναι εύλογοι. Πόσω μάλλον αφού η Ευρώπη μπαίνει σε λίγες ημέρες και θα παραμείνει για τους επόμενους δώδεκα μήνες σε τροχιά κρίσιμων εκλογικών αναμετρήσεων -με κρισιμότερη ενδεχομένως όλων, από πλευράς κινδύνου, τις προεδρικές εκλογές που θα διεξαχθούν την άνοιξη στη Γαλλία.

Πολύ πριν από τη Γαλλία, στις 4 Δεκεμβρίου η Αυστρία ξαναψηφίζει για πρόεδρο και αν εκλεγεί ο Νόρμπερτ Χόφερ (οι δημοσκοπήσεις τον εμφανίζουν να δίνει μάχη στήθος με στήθος με τον οικολόγο Αλεξάντερ Βαν ντερ Μπέλεν), θα γίνει η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που δίνει τα ηνία στην Ακροδεξιά μετά το 1945. Την ίδια ημέρα, στην Ιταλία, ο Ματέο Ρέντσι παίζει το πολιτικό του μέλλον στο δημοψήφισμα για τη συνταγματική μεταρρύθμιση που προωθεί, με το Κίνημα Πέντε Αστέρων του Μπέπε Γκρίλο να τον περιμένει στη γωνία. Στην Ολλανδία, που προγραμματίζει κοινοβουλευτικές εκλογές τον Μάρτιο, οι δημοσκοπήσεις εμφανίζουν το ακροδεξιό Κόμμα για την Ελευθερία του Γκέερτ Βίλντερς σχεδόν ισόπαλο με τους Φιλελευθέρους του πρωθυπουργού Μαρκ Ρούτε. Οσο για τη Γερμανία που θα κλείσει αυτό τον επίφοβο εκλογικό κύκλο το φθινόπωρο του 2017 με τις ομοσπονδιακές εκλογές, η ακροδεξιά AfD που ήδη έχει καταφέρει να διεισδύσει στα δέκα από τα 16 περιφερειακά κοινοβούλια της χώρας, φαίνεται να συγκεντρώνει επί του παρόντος 12%-16% των ψήφων.

Περιττό να πούμε ότι από την AfD και τον Γκρίλο μέχρι τον Βίλντερς και τον Νάιτζελ Φάρατζ, τον «αρχιτέκτονα» του Brexit, όλες οι συνιστώσες του εθνολαϊκισμού στην Ευρώπη σπεύδουν να παρουσιάσουν τη νίκη του Τραμπ ως προσωπική τους δικαίωση και εγγύηση μιας δικής τους νίκης στο μέλλον. Στη Γαλλία, η Μαρίν Λεπέν έστειλε συγχαρητήρια στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού πριν καν ανακοινωθεί επισήμως το αποτέλεσμα. Τι κι αν όλες οι δημοσκοπήσεις εμφανίζουν την ηγέτιδα του Εθνικού Μετώπου να προκρίνεται μεν, αλλά να χάνει από τον δεξιό υποψήφιο στον δεύτερο προεδρικό γύρο τον Μάιο; Η ίδια βλέπει στην εκλογή του Τραμπ την απόδειξη πως οι δημοσκοπήσεις δεν έχουν πια καμιά αξία. Και δεν είναι η μόνη! Την ίδια βεβαιότητα εκφράζει και το περιβάλλον του Νικολά Σαρκοζί.

Γιατί ο εκλογικός κύκλος ανοίγει ανεπίσημα την επόμενη Κυριακή με τον πρώτο γύρο της primaire των Ρεπουμπλικανών και επίσημα τη μεθεπόμενη, με τη μονομαχία Αλέν Ζιπέ – Νικολά Σαρκοζί. Και όλες οι δημοσκοπήσεις θέλουν τον δεύτερο να χάνει. «Η νίκη του Ντόναλντ Τραμπ θυμίζει πως στη δημοκρατία ένας πρόεδρος εκλέγεται και δεν επιλέγεται από τα μίντια και τους δημοσκόπους» δήλωσε περιχαρής ο εκπρόσωπος του Σαρκοζί. Συνάδελφοί του διαβεβαίωναν ανωνύμως πως ο Ζιπέ είναι η Χίλαρι της Γαλλίας και ο ίδιος ο Σαρκοζί έβλεπε στη νίκη του Ρεπουμπλικανού υποψηφίου στις ΗΠΑ (κι ας είχε ευχηθεί δημοσίως προεκλογικά την ήττα του) τη δικαίωση της στρατηγικής του – την ενσάρκωση του «υποψήφιου του λαού» απέναντι στους εκπροσώπους των «ελίτ» και των μίντια. «Ο τρόπος με τον οποίο επιχειρούν κάποιοι να εκμεταλλευτούν αυτό που συνέβη στις ΗΠΑ είναι γελοίος» σχολίασε ο Αλέν Ζιπέ. «Δεν είμαι η Χίλαρι Κλίντον. Και ποιος είναι ο Τραμπ σε εμάς;», αναρωτήθηκε αυτός που ο γνωστός πολιτολόγος Ντομινίκ Μοϊζί χαρακτηρίζει «υποψήφιο της λογικής».

«Τοποθετείται άραγε ο Τραμπ ανάμεσα σε δύο ευρωπαϊκές εκλογικές διαδικασίες, το δημοψήφισμα για το Brexit στη Βρετανία, που κατέληξε σε θρίαμβο του λαϊκισμού, και σε μια δυνητική εκλογή της Μαρίν Λεπέν στη γαλλική προεδρία;» αναρωτιόταν προεκλογικά ο Μοϊζί. Οι Γάλλοι δημοσκόποι διαβεβαιώνουν πως οι προβλέψεις τους για τις προεδρικές εκλογές είναι ασφαλείς, πως ΗΠΑ και Γαλλία δεν είναι συγκρίσιμες, το εκλογικό σύστημα είναι διαφορετικό, σχεδόν όλες οι δημοσκοπήσεις στη Γαλλία διενεργούνται πλέον ηλεκτρονικά οπότε οι ψηφοφόροι δεν έχουν λόγο να λένε ψέματα «από ντροπή» και το «δημοκρατικό μέτωπο» ακόμη λειτουργεί – από το σοκ της 21ης Απριλίου 2002, όταν προκρίθηκε στον δεύτερο προεδρικό γύρο ο Ζαν-Μαρί Λεπέν, και μετά το έχουν αποδείξει πολλές φορές οι ψηφοφόροι. Αμήν.

Δεν αποκλείουν εκπλήξεις οι γάλλοι δημοσκόποι
Σύμφωνα με τη «Μοντ» παρότι οι γάλλοι δημοσκόποι δηλώνουν σχετικά βέβαιοι όσον αφορά τις προβλέψεις τους για τις «παραδοσιακές εκλογές», εμφανίζονται λιγότερο κατηγορηματικοί όσον αφορά τις primaires και δεν αποκλείουν πιθανές εκπλήξεις. «Η συμμετοχή μπορεί να μας παίξει παιχνίδια» αναγνωρίζει ο Εμανουέλ Ριβιέρ. «Δεν ξέρουμε ποιος θα πάει να ψηφίσει». «Εκτιμάμε σε 20% το ποσοστό των υποστηρικτών της Δεξιάς που δηλώνουν σίγουροι ότι θα προσέλθουν στην κάλπη. Αυτό σημαίνει ότι το αποτέλεσμα μπορεί να εξαρτηθεί από το 80% που απομένει» προσυπογράφει ο Ζερόμ Φουκέ.