Ο Σόιμπλε φτιάχνει τον «μηχανισμό» του βιώσιμου χρέους

Επισήμως ο Σόιμπλε αρνείται να μπει σε σεναριολογία για τη νέα περίοδο Τραμπ. «Δεν γνωρίζουμε ποια θα είναι η πολιτική του» είπε χθες εκπρόσωπος του υπουργείου Οικονομικών. Για όλα τα άλλα «ισχύουν οι αποφάσεις και η διαδικασία που συμφωνήθηκε από κοινού με το ΔΝΤ τον Μάιο» πρόσθεσε ο εκπρόσωπος.

«Θα βγάλουμε το καλύτερο που μπορούμε από τη νέα κατάσταση» είναι σύμφωνα με πληροφορίες των «ΝΕΩΝ» η γραμμή που ακολουθεί το επιτελείο του Σόιμπλε. Περιμένουν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα δείξει λιγότερο ενδιαφέρον από τον Μπάρακ Ομπάμα για το ζήτημα της Ελλάδας και του ελληνικού χρέους. Ενδιαφέρον θα έχει η σημασία που θα δώσει ο Τραμπ στο ΔΝΤ.

Το ΔΝΤ θα παραμείνει στο ελληνικό πρόγραμμα. Αυτό προεξοφλούν στο Βερολίνο ερνημεύοντας τις προθέσεις του υπευθύνου του για την Ευρώπη Πολ Τόμσεν, ο οποίος έχει περάσει εξίμισι χρόνια με προγράμματα διάσωσης της Ελλάδας, της μόνης χώρας σε Μνημόνιο.

Το πιθανότερο σενάριο είναι ένα τριετές πρόγραμμα του ΔΝΤ, η χρηματοδότηση του οποίου θα επεκταθεί και μετά το πέρας του τρίτου Μνημονίου με τους ευρωπαίους εταίρους το 2018. Ετσι θα «συνοδεύσει» θετικά την Ελλάδα στην έξοδό της στις αγορές όταν θα τελειώσει η χρηματοδότηση από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό ESM.

Οι προϋποθέσεις. Για να παραμείνει όμως το ΔΝΤ στην Ελλάδα απαιτούνται δύο βασικές προϋποθέσεις:

Πρώτον να ολοκληρωθεί η δεύτερη αξιολόγηση.

Δεύτερον, να συμφωνήσουν ΔΝΤ και Κομισιόν στον «μηχανισμό» που προσδιορίζει αν και με ποια μέτρα το ελληνικό χρέος είναι βιώσιμο.

Το καλύτερο για όλες τις πλευρές θα ήταν να ολοκληρωθεί η δεύτερη αξιολόγηση τον Δεκέμβριο. Αυτό θα δώσει τη δυνατότητα στο ΔΝΤ να έχει τα στοιχεία για τα βασικά μεγέθη της οικονομίας που χρειάζεται για την έκθεση βιωσιμότητας του χρέους. Θα είναι πάντως η πρώτη φορά σε εξίμισι χρόνια Μνημονίων που θα κλείσει στην ώρα της μια αξιολόγηση – η πρώτη αξιολόγηση σύρθηκε έναν χρόνο. Η καθυστέρηση της δεύτερης αξιολόγησης για μερικές εβδομάδες, μέχρι τον Ιανουάριο, δεν θα ήταν τραγική. Μετά όμως τα περιθώρια στενεύουν ασφυκτικά. Ο ολλανδός πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντεϊσελμπλούμ δεν θα ήθελε να πάει την άνοιξη στις εκλογές με ανοιχτό το ζήτημα του ΔΝΤστην Ελλάδα, το οποίο θα εκμεταλλευτεί ο ακροδεξιός αντιευρωπαϊστής Χερτ Βίλντερς. Το ίδιο ισχύει και για τις εκλογές στη Γαλλία και αργότερα στη Γερμανία. Και βουλευτές της Χριστιανικής Ενωσης της Μέρκελ έχουν απειλήσει ότι δεν πρόκειται να εγκρίνουν άλλη εκταμίευση για την Ελλάδα χωρίς τη συμμετοχή του ΔΝΤ.

Η επίσκεψη του Ομπάμα. Στο Βερολίνο περιμένουν ότι ο Ομπάμα θα μεταφέρει «επιθυμίες» της ελληνικής πλευράς για ρύθμιση του χρέους. Παραπέμπουν όμως σταθερά στην απόφαση του Eurogroup του Μαΐου, για την οποία δόθηκε μάχη για κάθε λέξη του κειμένου. Βάσει αυτής της απόφασης ο πρόεδρος του ESM Κλάους Ρέγκλινγκ πήρε ήδη εντολή «μάνατζμεντ» του ελληνικού χρέους για τα βραχυπρόθεσμα μέτρα, αξιοποιώντας τη σημερινή ευνοϊκή συγκυρία για να διασφαλίσει χαμηλά επιτόκια στα ελληνικά ομόλογα για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο διάστημα. Η υπηρεσία του ενισχύεται με προσωπικό. Τα μεσο-μακροπρόθεσμα μέτρα θα ληφθούν από τα μέσα του 2018 στη βάση μιας νέας έκθεσης βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους.

Σε αντίθεση με τα δύο προηγούμενα, στο τρίτο Μνημόνιο συμφωνήθηκε και με το ΔΝΤ ότι ο υπολογισμός γίνεται με βάση το όριο 15% ετήσιας επιβάρυνσης της εξυπηρέτησης του χρέους στον προϋπολογισμό, ενώ μεσοπρόθεσμα, π.χ. από το 2028, το όριο ανέρχεται στο 20%.

Αυτή τη στιγμή υπάρχει σημαντική απόκλιση ανάμεσα στις εκτιμήσεις της Κομισιόν και του ΔΝΤ για την εξέλιξη των βασικών μεγεθών της ελληνικής οικονομίας: πρωτογενές πλεόνασμα (Κομισιόν 3,5%, ΔΝΤ 1,5%), επιτόκια (Κομισιόν 4,6%, ΔΝΤ 8% μέχρι το 2060) έσοδα ιδιωτικοποιήσεων (Κομισιόν 18 δισ., ΔΝΤ 5 δισ.).

Τα σενάρια. Με τα δεδομένα αυτά, στο γερμανικό υπουργείο Οικονομικών έχουν προχωρήσει σε υπολογισμούς για τον «μηχανισμό» της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους στη βάση τριών σεναρίων: στο καλό σενάριο της Κομισιόν, η καμπύλη βιωσιμότητας είναι από το 2017 κάτω από το όριο 15%, άρα δεν απαιτείται λήψη μέτρων. Στο κακό σενάριο του ΔΝΤ η καμπύλη θα ανεβεί το 2023 πάνω από 15% και το 2029 πάνω από 20%, άρα θα απαιτηθούν δραστικά μέτρα.

Ζητούμενο λοιπόν είναι να καταλήξουν ΔΝΤ και Κομισιόν σε κοινή βάση στοιχείων που θα διαμορφώσει μια τρίτη καμπύλη, βάσει της οποίας το όριο 15% θα ξεπεραστεί το 2033 και το όριο του 20% το 2043. Στην περίπτωση αυτή θα απαιτηθούν μέτρα μείωσης του χρέους. Αυτά – λένε στο Βερολίνο – δεν μπορούν να ληφθούν τώρα, αλλά στο τέλος του τρέχοντος προγράμματος, το 2018, με βάση τα δεδομένα που θα έχουν διαμορφωθεί τότε.