«Καίει» ξανά η φωτιά της αποτέφρωσης

Να αποσυμφορήσει τα νεκροταφεία στα οποία αυτή τη στιγμή έχουν συγκεντρωθεί περίπου τρία εκατομμύρια οστά νεκρών στα χωνευτήρια – σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Κοινωνίας Αποτέφρωσης – επιχειρεί η κυβέρνηση.

Για τον σκοπό αυτό έχει ήδη συνταχθεί από το υπουργείο Περιβάλλοντος η Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) που προβλέπει την ίδρυση και λειτουργία  κέντρων αποτέφρωσης οστών νεκρών. Η προώθηση της όμως αναμένεται να καθυστερήσει μετά την αλλαγή σύνθεσης της κυβέρνησης, καθώς θα πρέπει να μπουν υπογραφές από όλα τα συναρμόδια υπουργεία.  Πάντως, όπως λένε πηγές του υπουργείου Περιβάλλοντος, η κίνηση αυτή είναι πλέον επιβεβλημένη εξαιτίας της έλλειψης χώρου στα νεκροταφεία και της σκληρής ψυχολογικής δοκιμασίας στην οποία υποβάλλονται οι συγγενείς, όταν στην τριετία χρειάζεται να ανοίξουν τον τάφο του νεκρού τους και να τοποθετήσουν τα κόκαλά του στο οστεοφυλάκιο. Επιπλέον, λόγω της οικονομικής κρίσης, πολλοί συγγενείς αδυνατούν να πληρώσουν για την εκταφή και τη φύλαξη των οστών στα οστεοφυλάκια.

Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν καλά το θέμα, τα χωνευτήρια, δηλαδή τα πηγάδια στα οποία καταλήγουν τα οστά των νεκρών – των οποίων οι συγγενείς δεν μπορούν να πληρώσουν για τη φύλαξή τους στα οστεοφυλάκια – προκειμένου να διαλυθούν, ανοίγουν το ένα μετά το άλλο με συνέπεια η κατάσταση να μην είναι πλέον διαχειρίσιμη. Εκτιμάται ότι ήδη λειτουργούν στα νεκροταφεία χιλιάδες χωνευτήρια, με την κατάσταση να είναι πλέον οριακή στα κοιμητήρια των μεγάλων αστικών κέντρων.

Ρύπανση. Ωστόσο, τίθεται και ένα άλλο ζήτημα. Αυτό της ρύπανσης του περιβάλλοντος, αφού προκειμένου να μην ανοίγονται περισσότερα χωνευτήρια είναι πλέον κοινό μυστικό ότι ρίχνουν σε αυτά χημικά τα οποία καταλήγουν στον υδροφόρο ορίζοντα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των πολιτών.

«Επειδή τα οστά δεν διαλύονται με την πάροδο του χρόνου, ας μας πουν οι αρμόδιοι με ποιο τρόπο αυτά διαλύονται. Διότι εάν διαλύονται με χημικά δεν είναι καλύτερα να αποτεφρώνονται σε μικρούς κλιβάνους χωρίς να μολύνεται το περιβάλλον με χημικά;» επισημαίνει ο πρόεδρος της Ελληνικής Κοινωνίας Αποτέφρωσης (πρόκειται για αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία) Αντώνης Αλακιώτης.

Ταμπού αιώνων. Με την προώθηση της καύσης των οστών ανοίγει και πάλι το θέμα της αποτέφρωσης των νεκρών. Εάν και το ζήτημα δεν υφίσταται νομικά αφού προβλέπεται από τη νομοθεσία εδώ και μια δεκαετία, εν τούτοις ταμπού αιώνων το καθιστούν ανενεργό.

Ετσι, ένα δικαίωμα και μια επιλογή για εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο δεν συνιστά επιλογή – μέχρι στιγμής τουλάχιστον – για τον Ελληνα καθώς στη χώρα μας δεν υπάρχει ούτε ένα αποτεφρωτήριο.

Αυτό έχει ως συνέπεια περίπου 4.000 νεκροί να μεταφέρονται ετησίως για αποτέφρωση στη Βουλγαρία, με τεράστιο οικονομικό και συναισθηματικό κόστος για τις οικογένειές τους.

Το θέμα έχει πολλές πτυχές. Από τη μια πλευρά υπάρχει η Εκκλησία που αντιδρά. Από την άλλη είναι η βιομηχανία που έχει στηθεί εδώ και χρόνια γύρω από τη διαδικασία της ταφής, αφού όσο ο νεκρός παραμένει στο νεκροταφείο (είτε θαμμένος είτε σε οστεοφυλάκιο) αποφέρει χρήματα.

Ο τιμοκατάλογος. Η εκταφή για παράδειγμα κοστίζει ανάλογα με το νεκροταφείο περίπου 300 ευρώ, η φύλαξη των οστών στα οστεοφυλάκια από 30 έως 50 ευρώ τον χρόνο, ενώ τρισάγια, μνημόσυνα και ευχές πληρώνονται και αυτά από τους συγγενείς.

Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν καλά το θέμα, οι αντιδράσεις της Εκκλησίας βοηθούν – όσο κι αν φαίνεται παράξενο – πολλούς δήμους να οχυρώνονται πίσω από αυτές και να μην κάνουν τίποτα επικαλούμενοι την έλλειψη χώρων στα νεκροταφεία, χωρίς μάλιστα να κινδυνεύουν να χάσουν τις ψήφους τους.

Και όλα αυτά, την ώρα που ο νόμος έχει προνοήσει και έχει κατατάξει τέτοιου είδους δραστηριότητες στην κατηγορία της χαμηλής όχλησης ενώ παράλληλα δίνει τη δυνατότητα να φτιαχτούν τέτοιου είδους κέντρα και εκτός των νεκροταφείων.

Ο… μπαμπούλας. Η στάση της Εκκλησίας στην περίπτωση αυτή βολεύει καθώς παίζει τον ρόλο του… μπαμπούλα. Ετσι, αποσιωπάται το μεγάλο θέμα με τις πολεοδομικές παραβάσεις, τις αυθαιρεσίες και τους ανύπαρκτους τίτλους ιδιοκτησίας στην πλειονότητα των νεκροταφείων. «Το 99% των νεκροταφείων έχει πολεοδομικά προβλήματα» λέει στα « ΝΕΑ» ο πρόεδρος της Ελληνικής Κοινωνίας Αποτέφρωσης.

Τι προβλέπει η Κοινή Υπουργική Απόφαση

Υπεύθυνοι για την εγκατάσταση και λειτουργία των Κέντρων Αποτέφρωσης Οστών Νεκρών (ΚΑΟΝ) είναι μόνο οι δήμοι και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου των ΟΤΑ ενώ αποκλείονται οι ιδιώτες. Οι άδειες χορηγούνται από τις περιφέρειες εντός των διοικητικών ορίων των οποίων πρόκειται να εγκατασταθούν τα ΚΑΟΝ. Και όπως επισημαίνουν πηγές από το ΥΠΕΚΑ, τέτοια κέντρα δεν μπορούν να διαχειριστούν ιδιώτες. Τα ΚΑΟΝ μπορεί να λειτουργήσουν είτε εντός των κέντρων αποτέφρωσης νεκρών είτε εντός των νόμιμων κοιμητηρίων. Τα κέντρα αποτέφρωσης οστών είναι εγκαταστάσεις χαμηλής όχλησης, αφού εντάσσονται στην κατηγορία «μηχανολογικών εγκαταστάσεων παροχής υπηρεσιών». Αυτό σημαίνει ότι έχουν ενταχθεί στο αδειοδοτικό πλαίσιο των βιομηχανιών – βιοτεχνιών, άρα μπορούν να λειτουργήσουν σχεδόν παντού εκτός από τις περιοχές αμιγούς κατοικίας.