Κιμ Γκόρντον

Ισως φταίει το μπάσο. Οργανο βαρύ και μονολιθικό αν όχι μπουνταλάδικο, που στον απόηχο του πανκ πολλά κορίτσια το διάλεξαν επειδή «σε κάνει να αισθάνεσαι ότι η ενέργεια συσσωρεύεται σαν ένα κύκλοτρο ηλεκτρονίων, ικανό να σε οδηγήσει σε μια εσωτερική έκρηξη». Ισως, πάλι, με τέτοιες δηλώσεις η Κιμ Γκόρντον να επιβεβαίωνε ότι η φαινομενικά δυσπρόσιτη, αγέρωχη στάση της οφειλόταν στις επιθυμίες και στον χαρακτήρα μιας γυναίκας που δεν πάσχιζε να βγάλει τα ευάλωτα σώψυχά της ούτε αποκάλυπτε τις σκέψεις της. Δημοσίως, το πολύ να άφηνε ελεύθερο κάποιον σαρκασμό για τα ποπ είδωλα, όπως εκείνον στο ντοκιμαντέρ «The Year Punk Broke» του 1991. «Είμαι τόσο απελπισμένη για λίγη διασκέδαση» έλεγε κοροϊδευτικά σε μια σκηνή φτιάχνοντας τα μαλλιά της, μιμούμενη την πλήξη της Μαντόνα στη δική της ταινία «Truth or Dare» της ίδιας χρονιάς. Ακόμα κι έτσι, βέβαια, ο στόχος δεν ήταν διάφανος. Για αστείο, εκείνη η παρωδία της «βασίλισσας» έμοιαζε πολύ μελετημένη. Για καλλιτεχνική δήλωση, έμοιαζε σχεδόν αδιάφορη για το αποτέλεσμα.

Ισως φταίει που η Κιμ Γκόρντον, γεννημένη το 1953 στο Ρότσεστερ της Νέας Υόρκης και μεγαλωμένη στην Καλιφόρνια από έναν καθηγητή Κοινωνιολογίας και μια διευθύντρια οίκου ραπτικής, σπούδασε καλές τέχνες σε σοφιστικέ κολέγιο του Λος Αντζελες και άρχισε να ασχολείται με τη μουσική έχοντας ως βάση τις κοινότητες εννοιολογικής τέχνης που ευδοκιμούσαν στη Νέα Υόρκη των αρχών του ’80. Είχε μετακομίσει εκεί χωρίς οικογενειακή χορηγία (πληρώνοντας τα πρώτα νοίκια με τη γενναία αποζημίωση που της είχε εξασφαλίσει ένα κατά τα άλλα ασήμαντο τροχαίο), έγραφε στο περιοδικό «Artforum». Το ενδιαφέρον της όμως στράφηκε τελικά στη θορυβώδη και πειραματική μετεξέλιξη του πανκ με το όνομα no wave. Σύστησε τους CKM, γνωρίστηκε με τον ομότεχνο Θέρστον Μουρ και αφού άρχισαν να βγαίνουν, δημιούργησαν με τη σύμπραξη του Λι Ρανάλντο τους Sonic Youth. Τα όργανά τους κουρδίζονταν με αλλόκοτο τρόπο. Στους δίσκους τους, στο «Bad moon rising» και στο «EVOL», το «Sister» ή το «Daydream nation», η βουή και δυσαρμονία της πόλης μετουσιώνονταν σε υπνωτικές και καθαρτικές μελωδίες.

«ΚΟΙΤΑ ΑΛΛΑ ΜΗΝ ΑΓΓΙΖΕΙΣ». Ο γάμος με τον Μουρ, η γέννηση της κόρης τους, σίγουρα πρόσθεσαν στα μοναχικά όνειρα των θαυμαστών της indie και ένα ρομαντικό ενδεχόμενο. Η Γκόρντον όμως δεν ήταν από τα κορίτσια που αισθάνονται ολοκληρωμένα μετά την παντρειά. Το ύφος της συνοψιζόταν στο «κοίτα αλλά μην αγγίζεις» και γενικώς, δεν ήταν απλώς «κουλ»: οι κουλ άντρες και γυναίκες ήθελαν να της μοιάσουν. Οι στίχοι της, ελάχιστα συναισθηματικοί, απαγγελμένοι σαν εκστατική άσκηση, κάλυπταν από τη νεολαιίστικη κουλτούρα και την κοινωνική αδικία, μέχρι τον φεμινισμό και τις ομαδικές δολοφονίες. «Κοίταξα μέσα στο μίσος και αισθάνθηκα μέσα στα πράγματα» έλεγε στο «’Cross the breeze». Στο «Tunic», γραμμένο για την Κάρεν Κάρπεντερ, η Γκόρντον αναρωτιόταν τι να σκέφτεται η μουσικός και θύμα της νευρικής ανορεξίας, εκεί ψηλά στον ουρανό. Στο «Swimsuit issue», το ζήτημα της σεξουαλικής παρενόχλησης περιγραφόταν με την ελαφρώς ανατριχιαστική απαρίθμηση ονομάτων διάσημων μοντέλων.

Εστω κι έτσι, όμως, δεν τον λες αναμενόμενο τον ντόρο που προκάλεσε το διαζύγιό της με τον Θέρστον Μουρ το 2011 και η εξιστόρησή του από την Γκόρντον στην περσινή αυτοβιογραφία της, «Girl in a band». Σύμφωνοι, η ανικανοποίητη πικρία, οι λεπτομέρειες για εκείνο το μήνυμα από μια άλλη γυναίκα που ανακάλυψε στο κινητό του συζύγου, αναίρεσαν την φαινομενικά ψυχρή στάση της. Κάτι τέτοια όμως υπονοούν ότι τα κορίτσια κάνουν όσα κάνουν γιατί τα αγόρια είναι απέναντι και κοιτάζουν. Λίγοι ασχολήθηκαν ακόμα και με τις αμφιλεγόμενες κρίσεις της για τον Τζεφ Κουνς («κανείς δεν τον συμπαθεί») ή την παραδοχή ότι ο διαγνωσμένος με σχιζοφρένεια αδερφός της Κέλερ («επικριτικός για κάθε συναίσθημα που εξέφραζα») ευθύνεται εν μέρει για την απαθή εικόνα της. Το περισσότερο βάρος έπεσε στα Ζάναξ που κατανάλωνε στις τελευταίες συναυλίες των Sonic Youth, λες και έπρεπε να γκρεμιστεί η εικόνα μιας γυναίκας που εξέθετε σε μεγάλες γκαλερί, που είχε τη γραμμή ρούχων X-Girl ή έπαιζε και σε άλλα ωραία συγκροτήματα όπως οι Body/Head. «Εχω κάποια δύναμη;» αναρωτιόταν σε ένα σημείο του βιβλίου της. «Αν πρέπει να κρύψεις την υπερευαισθησία σου, είσαι στα αλήθεια μια δυνατή γυναίκα;».