Ανοχύρωτοι στη «διασπορά του τρόμου»

Ακόμα μία ημέρα, ακόμα μία επίθεση. Μια φράση που επιβεβαιώνει από μόνη της πως η «διασπορά του τρόμου» που επεδίωκε η οργάνωση Ισλαμικό Κράτος είναι πια πραγματικότητα. Τον στόχο τους τον έχουν δηλώσει επανειλημμένως: «Να εγκατασταθεί ο φόβος στην καρδιά των απίστων». Τον επιβεβαίωναν και σε ένα άρθρο του πέμπτου τεύχους του (γαλλόφωνου!) περιοδικού τους, Dar al Islam, που ανέβασαν στο Ιντερνετ προς το τέλος Ιουλίου του 2015: «Πάντα να βάζετε στο στόχαστρο τα τουριστικά μέρη, τα μεγάλα καταστήματα, τις συναγωγές, τις εκκλησίες, τις μασονικές στοές, τα γραφεία των πολιτικών κομμάτων, τους χώρους λατρείας των αποστατών. Πρέπει να εγκατασταθεί ο φόβος στην καρδιά τους». Τρεις μήνες νωρίτερα, οι γαλλικές Αρχές είχαν αποτρέψει δύο τρομοκρατικά σχέδια με στόχο τη Βασιλική Σακρέ Κερ της Μονμάρτρης, μια από τις διασημότερες εκκλησίες των Παρισίων, καθώς και δύο εκκλησίες του Βιλζουίφ, ελάχιστα χιλιόμετρα από το κέντρο της γαλλικής πρωτεύουσας. Ο υπουργός Εσωτερικών Μπερνάρ Καζνέβ είχε επισημάνει τότε τον κίνδυνο για τους χριστιανικούς τόπους λατρείας, την «εξαιρετικά συμβολική δύναμη» που θα είχε για τους τζιχαντιστές μια τέτοια επίθεση. Δύο άνδρες οπλισμένοι με μαχαίρια εισέβαλαν χθες το πρωί, την ώρα της λειτουργίας, σε μια καθολική εκκλησία του Σεντ-Ετιέν-ντι-Ρουβρέ, κοντά στη Ρουέν, φωνάζοντας «Νταές» – το αραβικό αρκτικόλεξο του ISIS. Πήραν ομήρους τον 86χρονο ιερέα Ζακ Αμέλ, δύο μοναχές και δύο πιστούς. Μέχρι να πέσουν και οι ίδιοι νεκροί, βγαίνοντας, και ενώ φώναζαν «Αλλάχ Ακμπάρ», από τα πυρά αστυνομικών, είχαν κόψει τον λαιμό του ιερέα αφού πρώτα τον υποχρέωσαν να γονατίσει και αφού έβγαλαν ένα κήρυγμα στα αραβικά, πλάι στο ιερό. Είχαν επίσης τραυματίσει ακόμη τρεις ανθρώπους, τον έναν σοβαρά. Και είχαν βιντεοσκοπήσει, σύμφωνα με τις Αρχές, τα πάντα. Λίγες ώρες αργότερα, το ISIS ανέλαβε την ευθύνη.

Δεν είναι η πρώτη επίθεση στη Γαλλία, κάθε άλλο. Κάνοντας τους ζοφερούς υπολογισμούς, η «Monde» επισήμανε χθες πως ο 86χρονος ιερέας που χειροτονήθηκε το 1958 και αρνήθηκε να βγει στη σύνταξη στα 75 του χρόνια ώστε «να παραμείνει στην υπηρεσία της κοινότητας», ήταν το 236ο θύμα τζιχαντιστών στη χώρα τούς τελευταίους 18 μήνες, από τις αρχές του Ιανουαρίου του 2015 και τις επιθέσεις στο σατιρικό περιοδικό «Charlie Hebdo» και στο εβραϊκό παντοπωλείο Hyper Cacher. Μεσολάβησαν φυσικά το μπαράζ των επιθέσεων της 13ης Νοεμβρίου στο Παρίσι με τους 130 νεκρούς, η επίθεση στη Νίκαια την 14η Ιουλίου με τους 84 νεκρούς και τρεις ακόμη επιθέσεις. Μεσολάβησαν επίσης οι επιθέσεις στο αεροδρόμιο και στο Μετρό των Βρυξελλών στις 22 Μαρτίου και οι τέσσερις επιθέσεις που έχει ζήσει η Γερμανία τις τελευταίες οκτώ ημέρες – όλες ενισχύουν τον φόβο που έχει κυριεύσει τους πολίτες το τελευταίο διάστημα κι ας ανέλαβε μόνο για τις δύο την ευθύνη η οργάνωση Ισλαμικό Κράτος.

Κάθε νέο χτύπημα των τζιχαντιστών είναι ή μοιάζει πρωτοφανές για την Ευρώπη. Η επίθεση σε έναν ιερό τόπο λατρείας, σε μια χώρα ταγμένη στον κοσμικό της χαρακτήρα, ο αποκεφαλισμός ενός 86χρονου ιερέα με τον ίδιο τρόπο που αποκεφαλίζει το ISIS ομήρους στο Ιράκ και στη Συρία είναι απλώς ένα παραπάνω βήμα στην εκστρατεία του τρόμου που έχουν βαλθεί να εξάγουν στην Ευρώπη – ως αντιστάθμισμα, ενδεχομένως, για τα εδάφη του «χαλιφάτου» τους που χάνουν στη Συρία και στο Ιράκ.

Ο πόλεμος. «Βρισκόμαστε απέναντι σε μία οργάνωση, το Ισλαμικό Κράτος, που μας έχει κηρύξει τον πόλεμο. Πρέπει να δώσουμε τον πόλεμο αυτόν με όλα τα μέσα στα πλαίσια του σεβασμού του δικαίου, αυτού που μας καθιστά μια δημοκρατία», δήλωσε χθες ο γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ, σπεύδοντας στον τόπο της επίθεσης, μαζί με τον υπουργό Εσωτερικών του. «Αυτό που θέλουν οι τρομοκράτες είναι να μας διχάσουν… Την επίθεση τη δέχθηκαν οι καθολικοί, όλοι οι καθολικοί, αφορά όμως όλους τους Γάλλους. Γι’ αυτό και πρέπει να παραμείνουμε ενωμένοι» πρόσθεσε.

Η Γαλλία βρίσκεται πάντα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, πρόσφατα η Εθνοσυνέλευση ενέκρινε την παράτασή της για έξι ακόμη μήνες. Συνολικά 3.068 τόποι λατρείας, 1.227 χριστιανικοί, 1.047 μουσουλμανικοί, 794 εβραϊκοί, τελούν ήδη από το 2015 υπό ιδιαίτερη προστασία. Προκειμένου να ληφθούν ωστόσο ανάλογα μέτρα σε όλους τους τόπους λατρείας στη χώρα και μόνο για αυτό εκτιμάται πως θα χρειάζονταν περισσότεροι από 370.000 αστυνομικοί ή στρατιώτες. Εκπρόσωποι όλων των θρησκευτικών δογμάτων στη Γαλλία, με πρώτο τον πρόεδρο του Περιφερειακού Συμβουλίου του μουσουλμανικού δόγματος στην Ανω Νορμανδία, υπεύθυνο για το τέμενος του Σεντ-Ετιέν-ντι-Ρουβρέ και «φίλο» του δολοφονημένου ιερέα, εξέφρασαν χθες την οδύνη και τον αποτροπιασμό τους. Ομως δέκα μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές, η Γαλλία είναι ήδη διχασμένη. Η περίφημη όσο και πολύτιμη «εθνική ενότητα» που είχε επιδείξει η χώρα μετά τις επιθέσεις του Ιανουαρίου, αλλά και του Νοεμβρίου, έχει εξατμιστεί.

Το πολιτικό παιχνίδι. Την ώρα που οι κυβερνώντες Σοσιαλιστές απηύθυναν απανωτές εκκλήσεις για ενότητα, η Δεξιά, με μπροστάρη τον Νικολά Σαρκοζί, και ακόμη περισσότερο η Ακροδεξιά, με επικεφαλής τη Μαρίν Λεπέν, πλειοδοτούσαν σε επιθετικές δηλώσεις, κατηγορώντας εμμέσως ή και αμέσως την κυβέρνηση για ανικανότητα, αξιώνοντας δρακόντεια μέτρα, που συχνά συγκρούονται με τις αρχές της γαλλικής δημοκρατίας. «Θεωρώ θλιβερό το να χτυπούν πολιτικοί διαφόρων ρευμάτων (για να μην τους κατονομάσω διότι είναι πάντα τα ίδια δύο πρόσωπα) τους κυβερνώντες διότι κανείς δεν έχει συγκεκριμένη λύση. Αντί λοιπόν να μιλάνε χωρίς να λένε τίποτε, μόνο για να αρπάξουν πόντους στη δημοσκοπήσεις και να χειραγωγούν τον κόσμο, καλύτερα να το βουλώσουν», ήταν η εν θερμώ αντίδραση ενός αναγνώστη της «Monde».

Οι δράστες. Οι έρευνες θα δείξουν κατά πόσο υπήρξε αμέλεια των Αρχών. Ο ένας δράστης ήδη ταυτοποιήθηκε: είναι ο 19χρονος Αντέλ Κερμίς από το Σεντ-Ετιέν-ντι-Ρουβρέ, που είχε επιχειρήσει να φύγει για Συρία δύο φορές την άνοιξη του 2015, χρησιμοποιώντας την ταυτότητα πρώτα του αδελφού του και έπειτα ενός εξαδέλφου του. Την πρώτη φορά, τον Μάρτιο του 2015, αναχαιτίστηκε στη Γερμανία. Τη δεύτερη, τον Μάιο του ίδιου έτους, συνελλήφθη από τις τουρκικές αρχές, επεστράφη στη Γαλλία, κρατήθηκε για κάποιους μήνες και τον περασμένο Μάρτιο αφέθηκε ελεύθερος υπό όρους. Οι Αρχές τον υποχρέωσαν να φέρει ηλεκτρονικό βραχιόλι, έμενε με τους γονείς του στην πόλη και είχε άδεια να κυκλοφορεί μόνο μεταξύ 8.30 π.μ. και 12.30 μ.μ. Αστυνομικές πηγές δήλωναν πως το όνομά του συμπεριλαμβανόταν στην περίφημη λίστα S, των θεωρούμενων ως επικίνδυνων για την ασφάλεια του κράτους όταν αναχώρησε για Τουρκία, μετά την επιστροφή του ωστόσο ο φάκελός του «έγινε ανενεργός». Οι γαλλικές Αρχές προσήγαγαν χθες στο πλαίσιο των ερευνών έναν 17χρονο γεννημένο στην Αλγερία, γνωστό τού Κερμίς – ο μεγαλύτερος αδελφός του είχε φύγει την άνοιξη του 2015 για τη Συρία.  

«Η δημοκρατία μας είναι ο στόχος, θα είναι η ασπίδα μας» διακήρυξε από το Παρίσι χθες το βράδυ ο Φρανσουά Ολάντ. «Η κυβέρνηση εφαρμόζει και θα συνεχίσει να εφαρμόζει με τη μεγαλύτερη αυστηρότητα τους νόμους που έχουμε ψηφίσει. Ο περιορισμός των ελευθεριών μας, η παραβίαση των συνταγματικών μας κανόνων δεν θα ήταν αποτελεσματικά στη μάχη εναντίον της τρομοκρατίας. Η χώρα μας πρέπει να αποφύγει την πλειοδοσία. Αυτή την αλήθεια σας την οφείλω: ο πόλεμος θα είναι μακρύς. Η ισχύς μας θα είναι η ενότητά μας. Πρέπει να είμαστε ενωμένοι για να τον κερδίσουμε. Αλλά σας διαβεβαιώνω, θα τον κερδίσουμε».