Φρανκφούρτη καλεί Σίτι

Μπορεί το Brexit να εξαφανίσει το Σίτι του Λονδίνου; Για την ώρα, οι κινδυνολόγοι δεν έχουν επαληθευτεί, παρά το κλίμα αβεβαιότητας που επικρατεί στη βρετανική πρωτεύουσα. Ωστόσο, είναι ακόμη πολύ νωρίς για να πει κανείς αν το παγκόσμιο χρηματοοικονομικό κέντρο θα αντέξει τους κλυδωνισμούς της εξόδου της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ενωση.

Επί του παρόντος και μέχρι να ξεκαθαρίσει το τοπίο γύρω από το Brexit – ως προς το πότε και πώς θα γίνει – το Σίτι τηρεί στάση αναμονής.

Μέχρι στιγμής καμία τράπεζα ή επιχείρηση δεν έχει ανακοινώσει ότι σκοπεύει να φύγει από το Λονδίνο. Εν τούτοις, βρίσκεται σε εξέλιξη μια οργανωμένη επιχείρηση προσέγγισης εταιρειών του Σίτι από το εξωτερικό, κυρίως από τη Φρανκφούρτη και το Παρίσι, με στόχο να μεταφέρουν εκεί τις έδρες τους ή να ανοίξουν παραρτήματα.

Τις δύο τελευταίες δεκαετίες, χιλιάδες εργαζόμενοι από όλον τον κόσμο – και από την Ελλάδα – έχουν γεμίσει τα γραφεία του Σίτι και τους ουρανοξύστες του Κανάρι Γουόρφ, που βρίσκονται δίπλα στις παλιές αποβάθρες του Τάμεση, στο Ανατολικό Λονδίνο, δημιουργώντας μια πόλη μέσα στην πόλη.

Σύμφωνα με τον οργανισμό TheCityUK, η ευρύτερη περιοχή φιλοξενεί 250 ξένες τράπεζες και 200 ξένα δικηγορικά γραφεία, ενώ μόνο στο χρηματοπιστωτικό τομέα του Σίτι απασχολούνται 730.000 άτομα. Σύμφωνα με τον Δήμο του Σίτι, ο κλάδος αυτός συνεισφέρει 66,5 δισ. λίρες (79,5 δισ. ευρώ) ετησίως σε φόρους στον εθνικό προϋπολογισμό της Βρετανίας (11% του συνόλου).

Την περασμένη εβδομάδα η εταιρεία Boston Consulting Group προειδοποίησε ότι έως 80.000 θέσεις εργασίας στον τραπεζικό και χρηματοοικονομικό τομέα θα μπορούσαν να χαθούν από το Λονδίνο και να μετακομίσουν σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις. Είναι πραγματικός αυτός ο κίνδυνος;

Ουδείς γνωρίζει επί του παρόντος. Ολοι όμως συμφωνούν ότι αυτό θα εξαρτηθεί, εν πολλοίς, από την ικανότητα της κυβέρνησης της Τερίζα Μέι να επιτύχει μια πολιτική συμφωνία με τις Βρυξέλλες η οποία θα επιτρέπει στη Βρετανία να έχει πρόσβαση στην ενιαία αγορά ακόμη και μετά την έξοδό της από την ΕΕ.

Η πρόσβαση αυτή διασφαλίζεται σήμερα με το λεγόμενο «διαβατήριο» (passporting) που διαθέτουν οι εταιρείες οι οποίες εδρεύουν στα κράτη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ). Υπό την απειλή να τους αφαιρεθεί το «διαβατήριο», αρκετές επιχειρήσεις του Σίτι έχουν ήδη καταρτίσει σχέδια μεταφοράς μέρους των δραστηριοτήτων τους σε άλλες πόλεις της ΕΕ.

Αλλαγές σχεδίων στα σκαριά

Αναμφίβολα, το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος έχει πλήξει την εμπιστοσύνη στη βρετανική αγορά. «Εκτιμώ ότι το Σίτι θα επηρεαστεί από το Brexit κυρίως ως προς τις επενδύσεις από την Κίνα, τη Μέση και την Απω Ανατολή, διότι αποτελεί πύλη πρόσβασης αυτών των αγορών στην ΕΕ.

Παράλληλα, θα υπάρξει αντίκτυπος και στις βρετανικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε άλλες χώρες της ΕΕ» λέει στα «ΝΕΑ» ο Χρήστος Κρεούζης, οικονομολόγος και επενδυτής ο οποίος δραστηριοποιείται στο Λονδίνο τα τελευταία 15 χρόνια.

Ο διευθύνων σύμβουλος της JP Morgan Τζέιμι Ντάιμον είχε προειδοποιήσει πριν από το δημοψήφισμα ότι η εταιρεία του ενδέχεται να μεταφέρει έως 4.000 θέσεις εργασίας από τη Βρετανία σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες σε περίπτωση Brexit. Παρόμοιες δηλώσεις είχαν κάνει και άλλοι επικεφαλής τραπεζικών κολοσσών, όπως ο Στιούαρτ Γκάλιβερ της HSBC.

Λίγες μόνο ώρες μετά την ανακοίνωση του αποτελέσματος, το BBC μετέδωσε ότι η Morgan Stanley ετοιμάζεται να μεταφέρει 2.000 υπαλλήλους της εκτός Βρετανίας, πληροφορία που διαψεύστηκε από την εταιρεία. Τέσσερις ημέρες μετά, η βρετανική Vodafone ανακοίνωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να μεταφέρει χιλιάδες θέσεις εργασίας στο εξωτερικό.
Σύμφωνα με έρευνα της Credit Suisse, τα δύο τρίτα των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στη Βρετανία αναθεωρούν τα σχέδια για προσλήψεις που είχαν καταρτίσει και σχεδιάζουν να μειώσουν τις δαπάνες τους μέσα στους επόμενους έξι μήνες, ώσπου να ξεκαθαρίσει η κατάσταση με το Brexit.

«Δεν πρόκειται να δούμε μαζική αποχώρηση των τραπεζών. Το ερώτημα είναι αν θα μείνουν εδώ με 15.000 εργαζομένους ή με 5.000» δήλωσε ο Μαρκ Μπόλιατ, αξιωματούχος του Δήμου του Σίτι.

Ηδη κάποιες ευρωπαϊκές πόλεις κάνουν ουρά για να υποδεχθούν εταιρείες που εξετάζουν το ενδεχόμενο να φύγουν από το Λονδίνο.

Ενόσω η στερλίνα υποχωρούσε έναντι του ευρώ, η γαλλική κυβέρνηση ανακοίνωνε κίνητρα για να προσελκύσει τους τραπεζίτες του Σίτι στην άλλη πλευρά της Μάγχης. Ο πρωθυπουργός της Γαλλίας Μανουέλ Βαλς έχει επανειλημμένως προσπαθήσει να δελεάσει διεθνείς τραπεζικούς ομίλους με έδρα το Λονδίνο να μετεγκατασταθούν στο Παρίσι, λέγοντας ότι φιλοδοξεί να το μετατρέψει στην «οικονομική πρωτεύουσα του μέλλοντος».

Την ίδια ώρα, στη Φρανκφούρτη περιμένουν τις επιχειρήσεις του Σίτι με ανοιχτές αγκάλες. Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι επιχειρηματικοί όμιλοι εξετάζουν χώρους κατάλληλους για να στεγάσουν τα γραφεία τους στη γερμανική πόλη. Παράλληλα, ισπανοί αξιωματούχοι προσπαθούν να προσελκύσουν βρετανικές επιχειρήσεις στη Μαδρίτη, ενώ το Δουβλίνο προετοιμάζεται εδώ και καιρό για να υποδεχθεί εταιρείες του Σίτι που επιδιώκουν να παραμείνουν στην ενιαία αγορά αλλά δεν θέλουν να μετακομίσουν σε μη αγγλόφωνη χώρα.

«Το Brexit απελευθερώνει»

Ωστόσο, οι προβλέψεις για Αρμαγεδδώνα μάλλον είναι υπερβολικές. Μια σειρά από διεθνείς επενδυτικές τράπεζες, μεταξύ αυτών η Goldman Sachs, η Morgan Stanley, η Merrill Lynch και η JP Morgan, ανακοίνωσαν την περασμένη εβδομάδα ότι θα συνεχίσουν να στηρίζουν το Σίτι.

Σε κοινή δήλωση με τον (τότε) υπουργό Οικονομικών Τζορτζ Οσμπορν, οι επικεφαλής των τραπεζών διατράνωσαν τον «κοινό στόχο τους να βοηθήσουν το Λονδίνο να διατηρήσει τη θέση του ως κορυφαίου διεθνούς χρηματοοικονομικού κέντρου». Παρόμοιες διαβεβαιώσεις έδωσαν η Barclays και η HSBC.

Ο διάδοχος του Οσμπορν, ο Φίλιπ Χάμοντ, δήλωσε ότι θα συνεργαστεί με το Σίτι προκειμένου να διατηρηθεί το «διαβατήριο» των βρετανικών επιχειρήσεων και να μη διακοπεί η πρόσβασή τους στην ενιαία αγορά της ΕΕ. Ο ίδιος μάλιστα υποστήριξε την Τρίτη ότι η διαδικασία του Brexit μπορεί να διαρκέσει έξι χρόνια.

Παράλληλα, ορισμένα στελέχη του Σίτι εκτιμούν ότι το Brexit θα απαλλάξει τις επιχειρήσεις από την αρτηριοσκληρωτική νομοθεσία της ΕΕ και θα τους επιτρέψει να γίνουν πιο ανταγωνιστικές.

«Το Σίτι θα απελευθερωθεί από τον ασφυκτικό κλοιό των ευρωπαϊκών οδηγιών, τη χιονοστιβάδα κανονισμών και τους δαπανηρούς περιορισμούς» δήλωσε στη «Γουόλ Στριτ Τζέρναλ» ο Εντμουντ Τρούελ, στέλεχος επενδυτικής εταιρείας.

Το ίδιο πιστεύει και ο Μάικλ Γκέιγκαν, πρώην διευθύνων σύμβουλος της HSBC. «Απαλλαγμένη από τον ζουρλομανδύα των Βρυξελλών η βρετανική οικονομία θα είναι ισχυρότερη, κάτι που θα ωφελήσει το Σίτι» είπε στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» πριν από το δημοψήφισμα.

«Δεν συμμερίζομαι την άποψη ότι το Σίτι κινδυνεύει να καταστραφεί. Δεν αποκλείεται κάποιοι εργαζόμενοι να φύγουν προς άλλες ευρωπαϊκές πόλεις μέσα στον επόμενο ενάμιση χρόνο, ωστόσο δεν βλέπω μαζική φυγή. Η κυβέρνηση κρατάει τα επιτόκια χαμηλά και ενδέχεται να τα μειώσει περαιτέρω ως μέσο συγκράτησης των επενδύσεων και της οικονομικής δραστηριότητας» εκτιμά ο Χρήστος Κρεούζης. «Το Brexit θα μπορούσε να δώσει την ώθηση που χρειάζονται οι τράπεζες και οι ασφαλιστικές εταιρείες προκειμένου να δημιουργήσουν ένα πραγματικό οικονομικό σύστημα του 21ου αιώνα το οποίο θα αξιοποιεί τις νέες τεχνολογίες» έγραψε η επικεφαλής του επιχειρηματικού ρεπορτάζ των «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» Μπρουκ Μάστερς.

Σύμφωνα με τον Τζον Γκάπερ, αρθρογράφο στην ίδια εφημερίδα, «το Σίτι θα μπορούσε να ευημερήσει μετά το Brexit. Είναι απίθανο να συρρικνωθεί, όσο σκληρά και να προσπαθούν το Παρίσι, η Φρανκφούρτη και το Δουβλίνο να δελεάσουν τις τράπεζες, τις επιχειρήσεις και τους εργαζομένους να φύγουν στο εξωτερικό».