Οι ιδιωτικοποιήσεις ρυθμίζουν τον ανασχηματισμό

Αφορμή για να ανακατευτεί η τράπουλα του κυβερνητικού σχήματος θα αποτελέσουν απ’ ότι φαίνεται οι αποκρατικοποιήσεις, ειδικά οι πιο εμβληματικές από αυτές που προβλέπεται αρχίσουν από του χρόνου.

Σε μια προσπάθεια να περιγράψουν τα «κλειδιά» του ανασχηματισμού που τοποθετείται μετά το συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ, τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο, στενοί συνεργάτες του Αλέξη Τσίπρα θεωρούν ως ένα από αυτά και τις ιδιωτικοποιήσεις, με το σκεπτικό ότι τα νέα πρόσωπα που θα ενταχθούν στην κυβέρνηση μπορεί να αξιοποιηθούν για να σηματοδοτήσουν και επίσημα «το τέλος της αυταπάτης».

Ο ανασχηματισμός, παραδέχονται, δεν θα φέρει ούτε λεφτά ούτε επενδύσεις. Ούτε μπορεί να κρύψει κάτω από τα νέα πρόσωπα τον καταιγισμό φόρων που θα ακολουθήσει τους επόμενους μήνες. Μπορεί, όμως, όπως εκτιμούν οι ίδιοι, να θεωρηθεί ένα ισχυρό συνοδευτικό διαπιστευτήριο της πρόσφατης παραδοχής του Πρωθυπουργού ότι οι «ιδιωτικοποιήσεις μπορούν να φέρουν δουλειές, επενδύσεις και αύξηση του ΑΕΠ». Πόσω μάλλον όταν οι θεσμοί ζητούν την «πλήρη οικειοποίησή» τους.

«Τα ταμπού είναι για να σπάνε» λένε άνθρωποι του πρωθυπουργικού περιβάλλοντος και ένα από αυτά θα μπορούσε να είναι η μερική αποκρατικοποίηση στρατηγικών επιχειρήσεων που κάποτε η κυβέρνηση αποκήρυσσε, από τις ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, έως τις ΔΕΗ, ΔΕΠΑ, ΕΛΠΕ. Τώρα όμως θεωρεί ότι υπό τις κατάλληλες συνθήκες η είσοδος σε αυτές στρατηγικών επενδυτών μπορεί να λειτουργήσει για τις ίδιες σαν οξυγόνο, πόσω μάλλον όταν το Δημόσιο θα συνεχίσει να διατηρεί τον πλειοψηφικό έλεγχο στο μετοχικό τους κεφάλαιο.

Το ερώτημα φυσικά είναι ποιος θα φέρει τις ιδιωτικοποιήσεις αυτές εις πέρας και κατά πόσον ο χειρισμός τους, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, θα ανατεθεί σε ικανούς πολιτικούς ή τεχνοκράτες που μπορεί σήμερα να βρίσκονται σε δεύτερο πλάνο ή στο περιθώριο.

«Ο,τι λέει ο Τσίπρας, πρέπει να λέει και το Υπουργικό Συμβούλιο» επισημαίνουν με νόημα. Παρότι τα παραπάνω αποτελούν εν πολλοίς προσωπικές απόψεις στελεχών εντός και πέριξ του Μαξίμου, εντούτοις τις έχουν μεταφέρει και στον υψηλό συνομιλητή τους. Η άποψή τους είναι ότι σε υπουργεία-κλειδιά πρέπει να τοποθετηθούν αποτελεσματικά πρόσωπα που δεν θα εκμεταλλευθούν, όπως κάποια από τα σημερινά, την εξουσία για να καθυστερήσουν στρατηγικές ιδιωτικοποιήσεις προκειμένου να δώσουν πόντους στο προσωπικό τους «αριστερόμετρο».

Από τις μέχρι τώρα ωστόσο κουβέντες που έχουν γίνει στο Μαξίμου, δεν φαίνεται να έχουν προκύψει, σίγουρες κατευθύνσεις για το είδος, την έκταση και τα υπουργεία που θα αγγίξει ο επικείμενος ανασχηματισμός. «Σαν να λέμε οι ενδείξεις για το πού θέλει να το πάει το πράγμα ο Πρωθυπουργός υπάρχουν, όχι όμως ακόμη και οι αποδείξεις, τα δεδομένα, η απάντηση στο παζλ» λέει ο συνομιλητής μας.

Τα βασικά κομμάτια
του παζλ

Δύο παράγοντες θα διαμορφώσουν αυτή την απάντηση. Ο ένας αφορά την εσωτερική ισορροπία του ΣΥΡΙΖΑ και την ανάγκη να υπηρετηθεί το νέο αφήγημα του Αλέξη Τσίπρα, αλλά και να μη διαταραχθεί η συνεκτικότητα που έχει επιτευχθεί στο κόμμα από τον Αύγουστο του 2015 και μετά. Για παράδειγμα, αν το συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ το φθινόπωρο οδηγήσει στη διεύρυνσή του με νέα πρόσωπα, η είσοδός τους στο νέο κυβερνητικό σχήμα θα πρέπει να γίνει με τέτοιο τρόπο ώστε να διατηρεί τις σημερινές εσωκομματικές ισορροπίες.

Ο δεύτερος παράγοντας αφορά τις υποχρεώσεις της χώρας απέναντι στους πιστωτές μαζί με την ευκαιρία να τους σταλεί μια πρόσθετη απόδειξη, η οποία θα χρησιμοποιηθεί για να αρθούν οι όποιες αμφιβολίες τους.

Αλλο πράγμα όμως η κυβέρνηση και άλλο το κόμμα. Μέχρι τώρα ο Τσίπρας έχει δείξει ότι είναι ικανός να ενσωματώνει κάτω από την ίδια ομπρέλα πολλές και αντικρουόμενες απόψεις. Δεν θα εξέπληττε λοιπόν, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ακόμη και ένας «light» ανασχηματισμός, που θα άφηνε ανέγγιχτους κρίσιμους υπουργικούς θώκους, παρότι υπάρχουν πιέσεις και εισηγήσεις για το αντίθετο.

Σε κάθε περίπτωση, συνομιλητές του Πρωθυπουργού εντός και εκτός Μαξίμου συμφωνούν σε ένα πράγμα: επ’ ουδενί δεν πρέπει να επαναλάβει το λάθος του Αντώνη Σαμαρά τον Ιούνιο του 2014. Δηλαδή, να επηρεαστεί από τη δύσκολη φθινοπωρινή ατζέντα με αιχμή τα εργασιακά και τις αποκρατικοποιήσεις και να παρεκκλίνει από το μονοπάτι των μεταρρυθμίσεων, οικοδομώντας ένα κυβερνητικό σχήμα που θα διολισθαίνει στον λαϊκισμό και στην παροχολογία. Αντίθετα, είναι της άποψης ότι πρέπει να εντάξει στο κυβερνητικό σχήμα ακόμη και πρόσωπα έξω από τον ΣΥΡΙΖΑ, προκειμένου να πείσει εντός και εκτός Ελλάδας ότι αποτελεί οριστικά παρελθόν η κακοφωνία του τελευταίου ενάμιση χρόνου, με πρωταγωνιστές άλλοτε τον υπουργό Ενέργειας Πάνο Σκουρλέτη, άλλοτε τον υπουργό Υποδομών Χρήστο Σπίρτζη και άλλοτε τον Ναυτιλίας Θοδωρή Δρίτσα.

Δεν σημαίνει φυσικά ότι το ειδικό βάρος αυτών των τριών προσώπων εντός του ΣΥΡΙΖΑ είναι το ίδιο. Ούτε η προσωπική τους σχέση με τον Πρωθυπουργό ούτε ο ρόλος τους, κάτι που προφανώς θα μετρήσει στον επικείμενο ανασχηματισμό.

Τα ερωτήµατα
και ο αδύναµος κρίκος

Τα ερωτήματα ωστόσο που προβάλλουν παράγοντες της αγοράς είναι εύλογα. Δεν θα έχει άραγε πρόβλημα ο Σκουρλέτης, ως μέλος της κυβέρνησης και μάλιστα υπουργός Ενέργειας, να υλοποιήσει μια πολιτική την οποία δεν πιστεύει; Πόσω μάλλον όταν, όπως επανέλαβε τη Πέμπτη ο Στέργιος Πιτσιόρλας του ΤΑΙΠΕΔ, αμέσως μετά την ολοκλήρωση του διαγωνισμού πώλησης του ΑΔΜΗΕ (σ.σ. τον Οκτώβριο) θα ληφθεί η απόφαση για το πότε θα γίνει η έναρξη ιδιωτικοποίησης του 17% της ΔΕΗ. Είναι άραγε δυνατόν να μην υπάρξει ένας νέος γύρος αντιδράσεων από τον Χρ. Σπίρτζη το φθινόπωρο όταν θα προκηρυχθεί ο διαγωνισμός για την παραχώρηση της Εγνατίας Οδού και ενώ θα βαίνει προς ολοκλήρωση η συμφωνία επέκτασης της σύμβασης παραχώρησης του αερολιμένα Ελευθέριος Βενιζέλος; Πόσω μάλλον όταν ο υπουργός Υποδομών έχει χάσει σχεδόν τα πάντα από το χαρτοφυλάκιό του, από τα περιφερειακά αεροδρόμια και την ΤΡΑΙΝΟΣΕ, έως τις αστικές συγκοινωνίες, τον ΟΣΕ και τα ΕΛΤΑ που εντάσσονται στο νέο υπερταμείο. Τα ίδια ερωτήματα αφορούν και τον Θοδωρή Δρίτσα, που μετά την απώλεια εξουσίας που συνεπάγεται η ιδιωτικοποίηση του ΟΛΠ, θα δει από το χειμώνα στον ΟΛΘ να επαναλαμβάνεται το ίδιο έργο. Ο τελευταίος πάντως θεωρείται ως ο πιο αδύναμος κρίκος από τους τρεις.

Πηγές του Μαξίμου κατανοούν απόλυτα τους παραπάνω προβληματισμούς. Συμφωνούν ότι άλλο ο Αύγουστος του 2015 και άλλο η πορεία μετά το κλείσιμο της αξιολόγησης, όπου το στοίχημα των επενδύσεων αποτελεί μονόδρομο για τη κυβέρνηση. Δεν αποκλείουν καθόλου ωστόσο ο Πρωθυπουργός να κινηθεί κάπου στη μέση.

Συμπέρασμα. Εισηγήσεις ακόμη και μέσα από τον ΣΥΡΙΖΑ υπογραμμίζουν την ανάγκη να ενταχθούν στο σχήμα πρόσωπα που θα «οικειοποιούνται» περισσότερο από τα σημερινά τη στροφή Τσίπρα και τις δεσμεύσεις του Μνημονίου. Θα το ήθελαν επίσης οι πιστωτές, όπως και η αγορά. Ποιος όμως θα καεί από το ανακάτεμα της τράπουλας είναι άγνωστο, όπως και αν η κυβέρνηση θα εισακούσει τις φωνές αυτές ή αν θα απογοητεύσει όσους ζητούν περισσότερη αξιοπιστία και λιγότερη δημαγωγία.