Η κατάρρευση του «χαλιφάτου» και η εξαγωγή του χάους

Νίκαια, 14 Ιουλίου 2016, Ημέρα της Βαστίλλης. Ενας 31χρονος Τυνήσιος, νόμιμος κάτοικος Γαλλίας, ονόματι Μοχάμεντ Λαχουαϊέζ Μπουλέλ χιμάει με ένα φορτηγό 19 τόνων πάνω στο πλήθος που είχε συγκεντρωθεί στην Promenade des Anglais της Νίκαιας για τα πυροτεχνήματα. Το ISIS αναλαμβάνει την ευθύνη, οι Αρχές μιλούν για έναν βίαιο, ασταθή άνθρωπο, μια «διαταραγμένη προσωπικότητα» που ριζοσπαστικοποιήθηκε πολύ πρόσφατα και πολύ γρήγορα.

Βαυαρία, 18 Ιουλίου 2016. Ενας 17χρονος Αφγανός επιτίθεται με μαχαίρι και τσεκούρι στους επιβάτες ενός τρένου στη Βόρεια Βαυαρία. Το ISIS αναλαμβάνει για ακόμη μία φορά την ευθύνη. Οι ειδικοί διαβλέπουν μια εντεινόμενη τάση προς επιθέσεις «μοναχικών λύκων» από άτομα που ριζοσπαστικοποιούνται ξαφνικά. Το κάλεσμα που είχε απευθύνει τον Σεπτέμβριο του 2014, τρεις μήνες μετά την προκήρυξη του «χαλιφάτου», ο εκπρόσωπος του ISIS Μοχάμεντ αλ Αντνάνι ηχεί για μία ακόμη φορά δυσοίωνα: «Χρησιμοποιήστε ό,τι όπλο διαθέσιμο. Αν δεν μπορείτε να βρείτε βόμβα ή σφαίρες, αντιμετωπίστε μόνοι σας έναν άπιστο Γάλλο ή Αμερικανό. Σπάστε του το κρανίο με πέτρα, μαχαιρώστε τον, χτυπήστε τον με αυτοκίνητο, ρίξτε τον στον γκρεμό, πνίξτε τον, δηλητηριάστε τον».

Καθώς το «χαλιφάτο» του καταρρέει, επισημαίνει ο Μάρτιν Τσάλοβ στην «Γκάρντιαν», το ISIS έχει εντείνει τις προσπάθειές του να εξαγάγει το χάος που συνήθιζε να περιορίζει εντός των συνόρων του. Η αντίδραση αυτή πηγάζει εν μέρει από την οργή της τρομοκρατικής οργάνωσης, που δεν μπορεί πια να κρατήσει – λόγω των αεροπορικών επιχειρήσεων και των αντεπιθέσεων – τα εδάφη που κατέλαβε προ διετίας. Το ISIS είχε βάλει, ωστόσο, εμπρός την προσπάθεια ανάφλεξης του τρόμου στην Ευρώπη – μια ήπειρο που οι ηγέτες του υπέδειξαν από καιρό ως το επόμενο πεδίο της μάχης στον μηδενιστικό του πόλεμο – πριν ακόμη αρχίσει να χάνει εδάφη.

Υπάρχει στα ανώτερα κλιμάκια της οργάνωσης μια κλίκα που έχει μελετήσει σε βάθος τους φόβους και τα θέλω των εχθρών της, υπό τις συμβουλές και την επιρροή ξένων ιδεολόγων που έχουν ταξιδέψει κοντά της από χώρες όπως η Γαλλία, η Βρετανία και το Βέλγιο. Σύμφωνα πάντα με τον Μάρτιν Τσάλοβ, «οι ηγέτες του ISIS και τα τσιράκια τους έχουν επινοήσει τρόπους να αποδυναμώσουν τις δυτικές κοινωνίες εκ των έσω. Τα σχέδιά τους περιλαμβάνουν διάφορες παραλλαγές των παραδοσιακών τρομοκρατικών επιθέσεων, όπως οι επιθέσεις σε “μαλακούς στόχους”, ώστε να σπείρουν τον φόβο και να υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στις Αρχές» – σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση, έπειτα από την επίθεση στη Νίκαια και ενώ οι Αρχές παρατείνουν την κατάσταση έκτακτης ανάγκης στη Γαλλία για έξι ακόμη και όχι τρεις – όπως τις προηγούμενες φορές – μήνες, μόλις ένα 33% των Γάλλων εμπιστεύεται την κυβέρνησή του να αντιμετωπίσει την τρομοκρατία.

Οι τζιχαντιστές έχουν προσπαθήσει να προσθέσουν επιπλέον στοιχεία που θα μπορούσαν, όπως πιστεύουν, να ανάψουν ακόμη μεγαλύτερες φωτιές στις κοινωνίες – όπως η πραγματοποίηση μιας επίθεσης ανήμερα εθνική εορτή. Δείχνουν όμως να έχουν παράλληλα απόλυτη επίγνωση και πρόθεση να εκμεταλλευτούν τις γεωπολιτικές εντάσεις (που οι ίδιες τους οι πράξεις υποδαύλισαν) στην Ευρώπη – τις εντάσεις για παράδειγμα που έχει πυροδοτήσει η προσφυγική/μεταναστευτική κρίση. «Τα τελευταία χρόνια», έλεγε χθες ο Ντάνιελ Κέλερ, διευθυντής του Γερμανικού Ινστιτούτου Μελετών για τη Ριζοσπαστικοποίηση και την Αποριζοσπαστικοποίηση, «η αντιτρομοκρατική στρατηγική στη Γερμανία επικεντρωνόταν σε μεγάλο βαθμό στη συνεργασία με τις οικογένειες για την αποτροπή της ριζοσπαστικοποίησης. Εφόσον μιλάμε για ριζοσπαστικοποίηση μεταξύ των προσφύγων, ουσιαστικά ξεκινάμε από το μηδέν».