Ανακαλύπτοντας (ξανά) το γουέστερν

Λίγες ταινίες ξεσήκωσαν τόσο hype όσο το «Τσεκούρι από κόκαλο», ένας εντελώς ιδιαίτερος συνδυασμός του γουέστερν με το θρίλερ τρόμου, που γνώρισε καθολική κριτική αποδοχή μα και επιτυχία στις κινηματογραφικές αγορές. Σκηνοθετημένο με επιδεξιότητα από τον Σ. Κρεγκ Ζάλερ (μόλις στην πρώτη του απόπειρα μεγάλου μήκους) και με πρωταγωνιστή τον Κερτ Ράσελ, το φιλμ κάνει την έξοδό του στις ελληνικές αίθουσες την προσεχή Πέμπτη.

Καλησπέρα, κύριε Ζάλερ, και συγχαρητήρια.

Α, σας άρεσε η ταινία;

Ναι, αρκετά.

Τι είναι αυτός ο θόρυβος;

Πριν από δέκα λεπτά τελείωσε η συναυλία του Τζον Κάρπεντερ, έχω κάτσει στη διπλανή καφετέρια.

Μιλάς σοβαρά; Στην Αμερική θα εμφανιστεί μέσα στον Ιούλιο (σ.σ. η κουβέντα μας έγινε στις 27 Μαΐου). Εχω ήδη εξασφαλίσει το εισιτήριο μου. Ηταν καλός ή με περιμένει απογοήτευση; Πες την αλήθεια!

Ηταν πολύ καλός. Και η όλη βραδιά πολύ συγκινητική.

Αυτή θα ήταν η πιο θετική προοπτική. Ακου ιστορία: Ημουν 12 ετών όταν πρωτοείδα Τζον Κάρπεντερ – ήταν η ταινία «Απόδραση από τη Νέα Υόρκη» – και είχα πάθει τέτοιο σοκ που την είχα ηχογραφήσει σε κασέτα για να την ακούω όλη μέρα. Μόνο ήχο! Αλλά ήταν αρκετό για μένα εκείνα τα χρόνια. Από τις παύσεις ανάμεσα στους διαλόγους και τις εντάσεις στο soundtrack καταλάβαινα αμέσως τι συνέβαινε στο κάδρο που έστηνα αστραπιαία στο κεφάλι μου.

Παράδοξο μάθημα κινηματογράφου.

Ισως, αλλά λειτούργησε. Τελειώνοντας το λύκειο είχα ένα κεφάλι γεμάτο κινηματογραφικές εικόνες. Α, και μουσική!

Από τη μια, όπως και ο Κάρπεντερ, έτσι κι εσύ εκτελείς χρέη σκηνοθέτη, σεναριογράφου και μουσικού στο φιλμ. Επίσης έχεις για πρωταγωνιστή τον Κερτ Ράσελ.

Ισχύουν όλα αυτά. Οταν με ενημέρωσαν από την παραγωγή γι’ αυτό το τελευταίο, έχασα για μια στιγμή τα λόγια μου. Ξέρεις, εγώ ξεκίνησα να στήσω μια μικρή παραγωγή. Δεν είχα ιδέα πως στο τέλος θα προέκυπτε ένα φιλμ που θα γνώριζε ευρεία διανομή και, τέλος πάντων, θα έφτανε μέχρι την Ελλάδα.

Οπότε δεν έχεις παράπονο.

Μα ήταν ανέλπιστο όλο αυτό. Ο Ράσελ αποφάσισε να μας στηρίξει όταν διάβασε το σενάριο και οι συμβουλές του στο γύρισμα ήταν σωτήριες. Αν και πολλά πράγματα στήθηκαν «κόντρα» στους κανόνες του γουέστερν – τουλάχιστον του αμερικανικού γουέστερν. Είμαι φίλος του ιταλικού, βλέπεις.

Υπάρχουν και πολλά στοιχεία τρόμου στην ταινία σου.

Ε μα κι εκεί τον ιταλικό τρόμο προτιμώ. Τις ταινίες του Μάριο Μπάβα δηλαδή, μερικές – όχι όλες – του Ντάριο Αρτζέντο, πες και μερικές του Λούτσιο Φούλτσι. Αλλά αυτό που με τρέλαινε ήταν οι μουσικές τους. Υπήρξε μια ιταλική σχολή progressive rock εκείνα τα χρόνια που προσωπικά βρίσκω ανώτερη από την αντίστοιχη αμερικανική. Μην αρχίσουμε τώρα να μιλάμε για μπάντες, θα μιλάμε μέχρι το ξημέρωμα.

Μου κάνει εντύπωση που ενώ είναι ξεκάθαρο πως μιλώ με φανατικό μουσικόφιλο, η ταινία σου έχει τόσο λίγη μουσική. Λίγα μόλις λεπτά.

Εχεις δίκιο (γέλια), ακούγομαι σαν σχιζοφρενής. Αλλά η μουσική ή, αν θες, η μουσικότητα εκφράζεται με πολλούς τρόπους στον κινηματογράφο. Οχι μόνο μέσα από τον ήχο. Μουσικότητα υπάρχει και στην κίνηση, στο μοντάζ, στη δράση, στην ακινησία, στον θόρυβο και στη σιωπή. Ετσι, όταν καλείσαι να ντύσεις με νότες κάτι που ήδη έχει τη δική του «τονικότητα», οφείλεις να είσαι πολύ προσεκτικός. Και όντως, η μουσική στο «Τσεκούρι από κόκαλο» ακούγεται μόλις προς το τέλος και κρατά ελάχιστα – όσο χρειάζεται όμως για να συντηρηθεί το σασπένς. Δεν ήταν εύκολο!

Αναβιώνει, λες, το γουέστερν;

Δεν είμαι σίγουρος. Είδα πρόσφατα την «Επιστροφή» με τον Ντι Κάπριο αλλά και τους «Μισητούς οκτώ». Ε, δεν μου άρεσαν καθόλου. Και σκέψου πως εκτιμώ απεριόριστα τόσο τον Αλεχάντρο Ινιαρίτου όσο και τον Ταραντίνο. Παρ’ όλα αυτά, η ταινία του πρώτου μου φάνηκε εντελώς διδακτική και άδεια και το φιλμ του Ταραντίνο φουσκωμένο, υπερφίαλο και θεατρικό. Πιο πολύ απ’ όλα αυτά τα φιλμ μου άρεσε «Η δολοφονία του Τζέσε Τζέιμς από τον δειλό Ρόμπερτ Φορντ», αλλά κανείς δεν πήγε να το δει. Από την άλλη, ο Ταραντίνο ήρθε στην πρεμιέρα της ταινίας μου και καθήσαμε δίπλα δίπλα. Γελούσε σαρδόνια όλη την ώρα. Κανείς δεν ξέρει ποιο είδος επανέρχεται στην επικαιρότητα και τι θα αρέσει στον κόσμο του χρόνου.

Η πλοκή
Δεκαετία του 1880, κοντά στα σύνορα του Τέξας με το Μεξικό. Οταν ένας παράνομος παρασύρει άθελά του μια συμμορία κανίβαλων τρωγλοδυτών στη φιλήσυχη πόλη Μπράιτ Χόουπ, οι κανίβαλοι απάγουν ντόπιους, μαζί και την όμορφη σύζυγο ενός ραντσέρη. Παρά το τραυματισμένο του πόδι, ο ραντσέρης ενσωματώνεται σε απόσπασμα που αποτελείται από τον σερίφη, τον γηραιό βοηθό του και έναν πιστολέρο. Ολοι μαζί ξεκινούν ένα ταξίδι σε άγνωστες και σκοτεινές περιοχές.

Τάδε έφη Κερτ Ράσελ
ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΟΥ. «Είμαι από αυτούς τους ανθρώπους που όταν διαβάζω κάτι είτε ανταποκρίνομαι ή όχι, τόσο στο υλικό όσο και στον χαρακτήρα. Και όταν το βλέπεις και λες “ΟΚ, ας δούμε τώρα ποιος θα το κάνει αυτό” και μπαίνεις στις λεπτομέρειες, ποιος άλλος θα παίζει κ.λπ., τότε ξεκινάνε όλα. Μου άρεσε αυτή η ιδιαιτερότητα: έχει μια κάπως σπάνια τεχνική γραψίματος στην οποία ανταποκρίθηκα και σκέφτηκα πως θα ήταν μια ευκαιρία».

ΓΙΑ ΤΑ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΑ ΕΙΔΗ. «Πρόκειται για μια ταινία που ανήκει σε μια νέα κατηγορία. Τη δική της κατηγορία, δεν ξέρω πώς να τη χαρακτηρίσω. Δεν είναι ένα κανονικό γουέστερν. Εχω ακούσει να την αναφέρουν σαν θρίλερ-γουέστερν, αλλά δεν είναι αυτό, νομίζω πως αυτός είναι ένας λανθασμένος ορισμός. Ισως όμως να είναι ένα κόμικ-γουέστερν, νομίζω πως αυτό θα ήταν ένας δίκαιος χαρακτηρισμός. Αστειευόμουν με κάποιον γι’ αυτό σήμερα γιατί λέγαμε πως αν πας σε ένα βιντεοκλάμπ με όλες αυτές τις κατηγορίες, όλες αυτές τις ταινίες σε διαφορετικές κατηγορίες, θα είχε και μια με ένα ερωτηματικό και μόνο μια ταινία από κάτω: το “Τσεκούρι από κόκαλο”. Δεν ξέρω κανένα γουέστερν που να μοιάζει με το δικό μας». 

ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΑ ΣΤΟ ΣΙΝΕΜΑ. «Νομίζω πως τα φονικά στο φιλμ βάζουν τους θεατές στη θέση των ηρώων: κοιτάς έναν απαίσιο θάνατο κατάματα. Εκείνοι όμως γνώριζαν πως κάτι τέτοιο ήταν πιθανό να συμβεί κι όμως δεν δίστασαν στιγμή. Γι’ αυτό μου άρεσε ο τρόπος που ο Κρεγκ το παρουσίασε αυτό στο χαρτί και πίστεψα πως θα ήταν μια πραγματικά ενδιαφέρουσα πρόκληση. Φυσικά αυτές τις ταινίες που δεν έχουν καθόλου χρήματα πρέπει να τις γυρίσεις γρήγορα, αλλά το ζύγισα και σκέφτηκα πως υπάρχουν τρόποι να γυρίσεις αυτή την ταινία χωρίς πολλά λεφτά και απλώς ήθελα να τη δω να γίνεται».

ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗ. «Κάθε φορά που ένας πρωτοεμφανιζόμενος τα καταφέρνει είναι ένα θαύμα – και είναι ένα θαύμα που αυτός το έκανε με τεράστια προσήλωση και επιμονή για να το πετύχει. Εμαθε πολλά; Σίγουρα έμαθε. Είχε την άποψη του και – για ακόμη μία φορά – είχε ελάχιστα λεφτά και ακόμη λιγότερο χρόνο. Είχε πολύ καλούς ηθοποιούς όμως και είμαι βέβαιος πως αυτό τον βοήθησε πολύ. Είναι δυο πολύ διαφορετικές δουλειές, το να σκηνοθετείς και το να γράφεις. Πιστεύω πως είναι ένας ιδιοφυής συγγραφέας, αλήθεια το πιστεύω, και νομίζω πως – για έναν τύπο που έκανε μια ταινία για πρώτη φορά – τα κατάφερε μια χαρά. Να σας πω την αλήθεια, είμαι περήφανος που τα κατάφερε. Δεν ήταν εύκολο, ποτέ δεν είναι, και αυτή τη φορά ήταν ακόμα πιο δύσκολο».

INFO
Το γουέστερν-θρίλερ «Τσεκούρι από κόκκαλο» με τους Κερτ Ράσελ, Πάτρικ Ουίλσον, Μάθιου Φοξ και Ρίτσαρντ Τζένκινς θα προβάλλεται στην Ελλάδα από την Πέμπτη